Spis treści:
- Jakie dzięcioły żyją w Polsce?
- Jak wyglądają dzięcioły?
- Czym żywią się dzięcioły?
- Czy dzięcioł przyleci do zwykłego karmnika?
Dokarmianie ptaków zimą to prosty gest, który realnie pomaga im przetrwać najtrudniejsze miesiące. Wystarczy zamontować karmnik w ogrodzie. Warto jednak pamiętać, że zawartość ptasiej stołówki nie może być przypadkowa. Niewłaściwy pokarm, na przykład solony lub zepsuty, może poważnie zaszkodzić zdrowiu skrzydlatych gości. Czym żywią się dzięcioły? Jak powinien wyglądać karmnik dla nich? Czy wszystkie dzięcioły wyglądają tak samo?
Jakie dzięcioły żyją w Polsce?
W naszym kraju spotkamy aż 10 różnych gatunków tych fascynujących ptaków. Najczęściej występującym jest dzięcioł duży. To właśnie on zazwyczaj pojawia się w ogrodach i korzysta z poczęstunku pozostawianego w karmnikach.
Poza tym w Polsce żyją jeszcze takie gatunki jak:
- dzięcioł białogrzbiety;
- dzięcioł białoszyi;
- dzięcioł średni;
- dzięciołek;
- dzięcioł trójpalczasty;
- dzięcioł czarny;
- dzięcioł zielony;
- dzięcioł zielonosiwy;
- krętogłów.
Jak wyglądają dzięcioły?
Wygląd tych ptaków jest zróżnicowany, choć wiele gatunków dzieli wspólne cechy ubarwienia. Zastanawiając się, jak wygląda dzięcioł, większość osób będzie miała przed oczami dzięcioła dużego. Podobne do niego są także inne gatunki: dzięciołek, dzięcioł trójpalczasty, średni, białoszyi oraz białogrzbiety. Czasami te różnice są niemalże niewidoczne, sporadycznie nawet dla samych ptaków, które łączą się w pary międzygatunkowe. Te dzięcioły nazywane są pstrymi. Mają one czarno-białe upierzenie z czerwonymi akcentami na podbrzuszu lub głowie w formie pręg i czapeczek.
Dzięcioła średniego wyróżnia w głównej mierze brak czarnego paska wąsów, z kolei białoszyjego pióra w odcieniu różowym zamiast intensywnej czerwieni. Dzięcioł białogrzbiety ma białą plamę na grzbiecie, a trójpalczasty ma tylko trzy palce zamiast czterech. Dodatkowo u samców zamiast czerwonej czapeczki jest żółta. Najłatwiej z dzięciołów pstrych rozróżnić dzięciołka, który jest łudząco podobny do dzięcioła dużego, ale zdecydowanie mniejszy, gdyż osiąga rozmiary wróbla, gdy pozostałe mierzą ponad 20 cm.
Dzięcioł czarny to prawdziwy leśny olbrzym, który wyraźnie odcina się od reszty swoimi rozmiarami. To największy dzięcioł w Polsce (ok. 50 cm), wielkością dorównujący gawronowi. Jest on niemal całkowicie czarny. Jedynym kolorowym akcentem jest czerwona czapeczka u samców lub niewielka czerwona plamka na potylicy u samic.
Dzięcioły zielone oraz zielonosiwe przełamują czarno-biały schemat. Ich wierzch ciała ma kolor zielonooliwkowy, a spód jest popielatoszary. Dzięcioł zielony jest spory (31-33 cm), a u obu płci występuje wyraźna czerwona czapeczka. Z kolei zielonosiwy jest nieco mniejszy, a czerwoną plamkę na głowie mają jedynie samce.
Ostatnim gatunkiem występującym w Polsce jest krętogłów. Ma on upierzenie w odcieniach szarości, brązu i czerni, które imituje strukturę kory drzew. Jest on nieco większy od wróbla i rzadko spotykany, również ze względu na naturalny kamuflaż. Kiedy ptak ten siada na pniu i nieruchomieje, jest niemal niewidoczny.
Czym żywią się dzięcioły?
Większość dzięciołów to ptaki osiadłe, które zostają w Polsce na całą zimę. Wyjątkiem jest krętogłów, który odlatuje do cieplejszych krajów już na przełomie sierpnia i września, oraz dzięciołek, któremu zdarzają się zimowe wędrówki. Pozostałe gatunki spędzają mroźne miesiące w kraju, często szukając wsparcia w pobliżu ludzkich osiedli.
Jadłospis dzięcioła jest mocno zróżnicowany i zależny od pory roku. Wiosną, podczas okresu lęgowego, dieta staje się niemal wyłącznie wysokobiałkowa. Dzięcioły intensywnie polują na gąsienice motyli, chrząszcze i mrówki. Sporadycznie mogą także nakłuwać korę m.in. brzóz oraz klonów i spijać ich soki. Latem ich dieta nie ulega dużej modyfikacji, wciąż w głównej mierze bazują na owadach, ale zdarza się im plądrować inne gniazda. Poza tym ptaki te nie pogardzą padliną.
Jesienią, gdy dostęp do owadów jest mniejszy, przechodzą na dietę roślinną, zjadają między innymi orzechy laskowe oraz owoce. Ponadto tworzą tak zwane kuźnie, czyli wtykają szyszki w szczeliny kory, dzięki czemu łatwiej wydobywają z nich nasiona. Zimą najchętniej zaglądają do ogrodów. W tym okresie żerują również na mrówkach. Potrafią rozkuwać mrowiska, by dostać się do zimujących tam owadów.
Chcąc ściągnąć je do karmnika, warto zaopatrzyć się w słoninę. To idealny przysmak dla dzięciołów, jednak należy pamiętać, że nie może być ona solona. Słonina dostarczy im niezbędną energię. Poza tym można podawać im niesolony słonecznik i inne nasiona roślin oleistych. Nie pogardzą także orzechami włoskimi i laskowymi. Możesz także kupić gotowe kule tłuszczowe. Niemniej to słonina ma szansę ściągnąć najwięcej dzięciołów do ogrodu.
Warto także zadbać o dostęp do wody przy karmniku oraz regularnie go sprzątać, aby nie pojawiła się pleśń, która może zaszkodzić dzięciołom.
Czy dzięcioł przyleci do zwykłego karmnika?
Dzięcioł może przylecieć do standardowego karmnika, jednak preferują one miejsca dostosowane bardziej pod siebie. Omijają ptasie stołówki przeznaczone m.in. dla wróbli, gdyż większość z nich, poza dzięciołkiem, zwyczajnie się nie zmieści.
Preferują karmniki otwarte lub z szeroką krawędzią, skorzystają także z zawieszek na kule tłuszczowe czy też kawałka słoniny przywieszonego obok mniejszego karmnika. Jednakże chcąc przyciągnąć jak najwięcej dzięciołów, wybierz karmnik w formie pieńka z wywierconymi otworami. Można go z powodzeniem wykonać samodzielnie, wystarczy tylko kawałek drewna i dłuto. Do powstałych otworów, najlepiej kilku mniejszych, wkładaj pokarm.
Decydując się na dokarmianie dzięciołów, należy zadbać o bezpieczeństwo ptaków. Karmnik umieść najlepiej ok. 2 metry nad ziemią, aby nie sięgnęły do niego drapieżniki. Pamiętaj, że jeśli zaczniesz dokarmiać ptaki, to powinieneś robić to regularnie. Dzięcioły szybko przyzwyczają się, że w danym miejscu znajdą pokarm, więc nie można ich zawieść i marnować ich energii oraz czasu na kolejne poszukiwania. Jedzenie powinno się dostarczać do ptasiej stołówki do wczesnej wiosny, później natura sama zapewni im wystarczającą ilość pokarmu.
Jeśli chcesz obserwować dzięcioły, to największa szansa na ich odwiedziny to ranek i wczesny wieczór. Częściej ptaki te pojawiają się w ogrodach i na obrzeżach miast.
Źródła: deccoria.pl, janadamski.eu
