Spis treści:
- Mączlik na kwiatach doniczkowych
- Jak wygląda mączlik?
- Mączlik – rodzaje
- Jak bardzo szkodliwy jest mączlik?
- Po czym poznać porażenie mączlikiem?
- Skąd się bierze mączlik?
- Jak pozbyć się mączlika z kwiatów doniczkowych?
- Naturalni wrogowie białych muszek
- Chemiczne zwalczanie mączlika
- Działanie kontaktowe:
- Działanie układowe:
Mączlik na kwiatach doniczkowych
Dziwne, białe muszki pojawiające się przy kwiatach doniczkowych to mączliki. Szkodniki atakują nie tylko zieleń pokojową, ale przede wszystkim rośliny ozdobne oraz warzywa uprawiane w ogrodzie (w szklarniach i pod chmurką): kapustne, pomidory, ogórki. Poznaj chemiczne i domowe metody zwalczania mączlika.
Jak wygląda mączlik?
Chociaż przypomina muszkę, mączlik szklarniowy (Trialeurodes vaporariorum) jest pluskwiakiem z rodziny mączlikowatych. Niewielki owad osiąga do 2 mm wielkości. Ma jasnozielone ciało, które oblepia warstwa wydzielin i wosku, nadające mu białego koloru. Owad jest małoruchliwy i lata dość wolno. Najczęściej gromadzi się na spodniej części liści; tam też samice składają jaja.
Jaja pluskwiaka są kremowobiałe, z czasem zmieniają kolor na szary lub grafitowy. Wykluwają się z nich maleńkie (0,3 mm) żółtobiałe larwy o spłaszczonym ciele. Ciężko dostrzec je bez lupy. Ze względu na krótki cykl rozwojowy owad rozmnaża się szybko – w ciągu roku pojawia się nawet kilka pokoleń.
Mączlik – rodzaje
Poza mączlikiem szklarniowym w Polsce występują także:
- mączlik różanecznikowy – jak nazwa wskazuje, bytuje najchętniej na rododendronach: różanecznikach i azaliach. Z wyglądu przypomina mączlika szklarniowego;
- mączlik warzywny – od mączlika szklarniowego odróżniają go ciemne plamki na skrzydłach. Szczególnie żarłoczne są larwy rośliny.
- Poza Polską, w tropikalnych rejonach świata pojawia się również mączlik ostroskrzydły, który jest bardzo trudny do wytępienia.
Jak bardzo szkodliwy jest mączlik?
Mączliki wysysają soki z liści, na których żerują. Młode i dorosłe osobniki, podobnie jak mszyce, produkują spadź, która oblepia części roślin, utrudniając im wymianę gazową. Sprzyja ona rozwojowi grzybów: sadzaków. Szkodnik roznosi także infekcje wirusowe.
Po czym poznać porażenie mączlikiem?
W początkowych stadiach na liściach roślin, w miejscach żerowania szkodnika, pojawiają się żółtawe, niewielkie plamy, które z czasem zwiększają swoją powierzchnię. Liście zwijają się na końcach, marszczą, z czasem zasychają i opadają. Przy lekkimi potrząśnięciu z roślin odlatują białe, drobne muszki. Dochodzi do osłabienia, zdeformowania i zahamowania wzrostu zainfekowanych okazów.
Obecność mączlika można poznać również po nakłuciach i powygryzanych otworach widocznych na liściach. Rozwojowi pluskwiaków sprzyjają ciepło oraz suche powietrze, z którym mamy do czynienia szczególnie w zimowych miesiącach.
Inwazja mączlika prowadzi do rozwoju choroby grzybowej. Zainfekowane części roślin pokrywają się wówczas czarną, lepką mazią (grzybnią), która zatyka aparaty szparkowe.
Skąd się bierze mączlik?
Najczęściej mączlika na kwiaty domowe sprowadzamy sami. Latem owady dotychczas żerujące w szklarniach przedostają się na zewnątrz i obsiadają inne rośliny ogrodowe. Jesienią, gdy rośliny-żywiciele zasychają, mączlik szuka nowego źródła pokarmu – najczęściej znajduje je w naszych domach, po przeniesieniu roślin sezonowych do wnętrza na okres spoczynku.
Jak pozbyć się mączlika z kwiatów doniczkowych?
Zwalczanie mączlika nie jest proste – pluskwiak stosunkowo szybko uodparnia się na działanie różnych insektycydów, dlatego zaleca się używanie zarówno chemicznych, jak i naturalnych preparatów w sposób rotacyjny. Zanim sięgniemy po ciężką artylerię, by pozbyć się szkodnika, w pierwszej kolejności warto sięgnąć po naturalne opryski lub pułapki.
- Tablice lepowe
Jeśli kolonia jest nieduża, do zwalczania mączlika wykorzystać można żółte tablice lepowe (stosowane również w przypadku mszyc, ziemiórek lub miniarków). Zwykle umieszcza się je w ziemi lub w pobliżu donic.
- Pułapka na mączlika szklarniowego z octu
Domową pułapkę na białe muszki można przygotować z octu. Przelewamy specyfik do butelki lub kubeczka po jogurcie i nakrywamy ponakłuwaną folią celofanową. Zapach substancji przyciągnie owady do środka, jednak nie będą one w stanie wydostać się z takiej zasadzki.
- Wyłapywanie białych muszek odkurzaczem
Podobnie jak w przypadku octówek, białe muszki na roślinach można wyłapywać odkurzaczem, co znacząco zimniejszy ich populację. Najlepiej robić to rano, gdy owady są ospałe. W ten sposób nie pozbędziemy się jednak jaj i larw szkodnika. Dobrze więc zastosować dodatkowe opryski.
- Oprysk z tytoniu
Warto sięgnąć po naturalny sposób na odstraszenie i zwalczenie mączlika, jakim jest oprysk lub podlewanie roślin naparem z tytoniu: 500 g liści tytoniu (lub wkładu z najtańszych papierosów) parzymy pod przykryciem we wrzącej wodzie (5 litrów). „Napar” będzie gotowy po 24 godzinach. Pryskamy nim rośliny po uprzednim rozcieńczeniu wodą w proporcji 1:2. Uwaga! W przypadku roślin jadalnych oo zastosowaniu oprysku obowiązuje tydzień karencji.
- Oprysk z wrotyczy
Z mączlikiem rozprawić się można również za pomocą wywaru z wrotyczy. 50 g świeżego wrotyczu mielimy lub rozcieramy na drobno. Następnie moczymy go w 5 litrach wodzy przez ok. 30 minut. Uwaga! Wrotycz jest rośliną trującą, dlatego nie należy stosować jej do oprysków warzyw o krótkim okresie wegetacji.
- Oprysk z mydła potasowego
W zwalczaniu szkodników sprawdzić może się także szare mydło, które charakteryzuje się właściwościami owadobójczymi. 150 g mydła potasowego należy rozpuścić w 10 l ciepłej wody. Roztworu używamy do zraszania roślin; nie podlewajmy nim podłoża.
Stosując domowe opryski, pamiętajmy, by dokładne pokryć całą roślinę – szczególnie po spodnich stronach liści.
Obok wrotyczu i tytoniu dużą skutecznością wyróżniają się też wywary z czosnku lub piołunu:
- Do przygotowania wywaru z czosnku potrzebne będzie ok. 20 ząbków. Przeciskamy je przez praskę i zalewamy wodą. Naczynie z „naparem” odstawiamy w zacienione miejsce. Do użycia będzie gotowy po 4 dniach.
- Odwar z piołunu przygotowuje się z kilograma świeżych liści. Należy zalać je dwoma litrami wody i odstawić na całą noc.
Naturalni wrogowie białych muszek
Małe skupiska mączlików pomogą zwalczyć także naturalni wrogowie tych pluskwiaków: pająki, gąsieniczniki i mucha: obrotnicą szklarniowa.
Chemiczne zwalczanie mączlika
Dużą skutecznością w zwalczaniu mączlika szklarniowego wykazują się profesjonalne preparaty biobójcze. Nie należy obawiać się ich stosowania. Podstawową zasadą bezpieczeństwa jest trzymanie się wskazówek zamieszczonych przez producenta na opakowaniu wybranego preparatu.
W przypadku masowego występowania białych muszek wybierajmy insektycydy o działaniu układowym, co umożliwi zwalczanie szkodnika w każdym stadium rozwoju. Tego typu środki przedostają się wnętrza i soków roślin, które później owady pobierają z pokarmem.
Do oprysków roślin porażonych mączlikiem poleca się preparaty:
Działanie kontaktowe:
- Agrocover – zawiera roztwór na bazie oleju rydzowego. Oblepia owady i uniemożliwia im oddychanie.
- Empular 940 – produkowany na bazie oleju rydzowego. Podobnie jak Agrocover utrudnia owadom poruszanie i oddychanie, co powoduje ich obumieranie.
Działanie układowe:
- Fastac 100 EC,
- Polysect Hobby K AL.
- Polysect 005 SL
- Provado Plus AE
- Mospilan 20 SO
Rośliny należy bardzo dokładnie pokryć opryskiem. Zabieg warto powtarzać (min. dwa razy) z odstępem 7 dni.
