Spis treści:
- Dlaczego warto ciąć jabłonie zimą?
- Jak ciąć jabłonie zimą?
- Jak wykonać cięcie prześwietlające jabłoni?
- Cięcie odmładzające starej jabłoni - jak przywrócić drzewu wigor?
- Jak radzić sobie z pionowymi pędami po cięciu odmładzającym?
- Typowe błędy przy cięciu jabłoni
Dlaczego warto ciąć jabłonie zimą?
Zimowe cięcie jabłoni daje lepsze efekty niż zabiegi wykonywane o innej porze.
- Rany zadane pod koniec zimy zabliźniają się szybko - drzewo niedługo ruszy z wegetacją i natychmiast zacznie je zarastać tkanką kalusową.
- W chłodnym powietrzu jest mniej zarodników grzybów, więc ryzyko zakażeń jest niższe niż w ciepłych miesiącach.
- Przycięta jabłoń wchodzi w sezon z lepiej doświetloną koroną, co przekłada się na silniejsze kwitnienie i dorodniejsze owoce.
Konkretny termin zależy od regionu. W cieplejszych częściach Polski zabiegi możesz zacząć już w połowie lutego, w chłodniejszych lepiej poczekać do marca. Ważne, by skończyć, zanim ruszą pąki.
Jak ciąć jabłonie zimą?
Do pracy przygotuj odpowiednie narzędzia - ostry sekator (do gałęzi o średnicy do 2 cm), sekator dwuręczny do grubszych konarów i piłę ogrodniczą. Przed cięciem zdezynfekuj ostrza spirytusem lub roztworem podchlorynu sodu - to prosty sposób, żeby nie przenosić chorób z drzewa na drzewo.
Cięcie zacznij od usunięcia gałęzi chorych, złamanych i martwych. Następnie wytnij te, które rosną do wnętrza korony lub krzyżują się z innymi, tworząc zagęszczenia. Pamiętaj, że młode jabłonie (do 5-6 lat) należy przycinać delikatniej - tu chodzi głównie o formowanie prawidłowego szkieletu korony.
Tnij zawsze nad pąkiem skierowanym na zewnątrz korony - to wymusi wzrost nowych pędów w odpowiednim kierunku. Cięcie wykonuj pod kątem około 45 stopni, lekko pochylając je od strony pąka, tak, by woda spływała z rany. Grubsze gałęzie usuwaj na tzw. obrączkę, czyli tuż za zgrubieniem u nasady, nie zostawiając długiego czopa ani nie ścinając zbyt blisko pnia.
Przy usuwaniu grubszych konarów (powyżej 5 cm średnicy) stosuj technikę trzech cięć. Najpierw podetnij gałąź od dołu w odległości 20-30 cm od pnia, następnie odetnij ją od góry nieco dalej. Dopiero na końcu usuń pozostały czop, tnąc na obrączkę. Dzięki temu unikniesz zdzierania kory.
Jak wykonać cięcie prześwietlające jabłoni?
Cięcie prześwietlające jabłoni polega na rozluźnieniu korony tak, by światło i powietrze docierały do jej wnętrza. To zabieg profilaktyczny i pielęgnacyjny, który wykonujesz co 1-2 lata na drzewach w pełni owocowania.
Zacznij od środka korony. Usuń pędy rosnące pionowo do góry (tzw. wilki), gałęzie skierowane do wnętrza oraz te, które się ocierają o siebie. Dąż do tego, by korona przypominała kształt kielicha lub parasola - otwarta od góry, z równomiernie rozłożonymi gałęziami.
Przy cięciu prześwietlającym nie usuwaj więcej niż jednej trzeciej masy korony w jednym sezonie. Zbyt radykalne cięcie pobudza drzewo do wytwarzania licznych wilków, które zagęszczą koronę bardziej niż przed zabiegiem. Jeśli jabłoń jest mocno zarośnięta, rozłóż prześwietlanie na dwa lub trzy lata.
Po prawidłowym cięciu owoce uzyskają lepszy dostęp do światła, co przełoży się na ich równomierne dojrzewanie i intensywniejsze wybarwienie. Swobodna cyrkulacja powietrza w koronie zmniejsza też ryzyko chorób grzybowych, takich jak parch jabłoni czy mączniak.
Cięcie odmładzające starej jabłoni - jak przywrócić drzewu wigor?
Cięcie odmładzające starej jabłoni to bardziej radykalny zabieg, stosowany wobec drzew zaniedbanych lub tych, które z wiekiem przestały obficie owocować. Stare jabłonie często mają gęste, poplątane korony z wieloma martwymi gałęziami i wilkami.
Odmładzanie zacznij od oceny stanu drzewa. Wytnij najpierw wszystkie gałęzie suche, chore i złamane. Następnie wytypuj dwa lub trzy największe konary, które zagęszczają koronę lub rosną w niewłaściwym kierunku, i usuń je na obrączkę. To otworzy koronę i wpuści światło do jej wnętrza.
Cięcia odmładzającego nie wykonuj za jednym razem. Rozłóż je na trzy do czterech lat, by nie osłabiać drzewa. W pierwszym roku usuń najgrubsze, zbędne konary. W kolejnych sezonach formuj koronę, eliminując drobniejsze gałęzie, które pojawią się w odpowiedzi na silne cięcie. Pamiętaj też o usuwaniu odrostów korzeniowych i podkładkowych, które odbierają drzewu wigor.
Jak radzić sobie z pionowymi pędami po cięciu odmładzającym?
Po radykalnym cięciu starej jabłoni drzewo zwykle wytwarza dużo pionowych pędów. Nie usuwaj ich wszystkich - część zostaw i odegnij do położenia zbliżonego do poziomu, przywiązując do ciężarków lub sąsiednich gałęzi. Tak wygięte pędy zmienią charakter wzrostu z wegetatywnego na generatywny i po roku lub dwóch zaczną zawiązywać owoce.
Pozostałe wilki usuwaj sukcesywnie, najlepiej latem, gdy są jeszcze zielone i miękkie. Letnie cięcie pędów wodnych jest mniej inwazyjne i nie pobudza drzewa do wytwarzania kolejnych.
Typowe błędy przy cięciu jabłoni
Najczęstszym błędem jest zbyt radykalne cięcie jabłoni w jednym sezonie. Usunięcie ponad połowy korony powoduje stres, który skutkuje nadmiarem pionowych pędów i osłabieniem plonowania na kilka lat. Kolejny błąd to zostawianie długich czopów przy usuwaniu gałęzi - taki czop nie goi się prawidłowo, gnije i staje się wrotami dla infekcji grzybowych.
Łatwo zapomnieć o dezynfekcji narzędzi między drzewami - a przez to łatwo o przeniesienie chorób. Błędem jest też cięcie przy silnym mrozie (poniżej minus 10°C), gdy drewno jest kruche. Przy dużych ranach - zwłaszcza na starych jabłoniach - warto rozważyć zastosowanie maści ogrodniczej z fungicydem, która zabezpieczy odsłonięte drewno przed infekcjami. Małe rany (do 2-3 cm średnicy) zwykle goją się same, o ile przekrój jest gładki i czysty.
Źródło: deccoria.pl
