Spis treści:
- Przycinanie porzeczek – co musisz wiedzieć?
- Jakie są rodzaje przycinania krzewów porzeczkowych?
- Kiedy przycinać porzeczki białe i czerwone, a kiedy czarne?
- Jak prawidłowo przycinać porzeczki?
- Jak przycinać porzeczki pienne?
Przycinanie porzeczek – co musisz wiedzieć?
Właściwie pielęgnowana porzeczka odwdzięczy się obfitymi plonami pysznych i zdrowych owoców. Żeby tak się stało, musimy jednak pamiętać o podstawowych zasadach podczas przycinania krzewów.
Przede wszystkim, narzędzia, których używamy, muszą być odkażone. Zanieczyszczenia obecne na ostrzu sekatora czy piłki podczas cięcia mogą doprowadzić do zakażenia. Najczęściej porzeczki są atakowane przez patogeny powodujące choroby grzybicze.
Podczas przycinania, oprócz sterylizacji, należy zadbać o ostrość narzędzi. Tępe ostrze pozostawi nieregularne i większe rany na roślinie. Zwiększamy w ten sposób prawdopodobieństwo zakażenia krzewu porzeczki i czas potrzebny na zasklepienie ran. Do tego substancje odżywcze, które mogłyby posłużyć wzrostowi rośliny, zostaną zużyte na regenerację.
Ważne jest również, żeby nigdy nie wykonywać cięcia w okresie wegetacji porzeczek. Inaczej z ran wypłyną duże ilości soków, co spowolni rozwój rośliny i osłabi owocowanie.
Jakie są rodzaje przycinania krzewów porzeczkowych?
W procesie pielęgnacji porzeczek w ogrodzie możemy wyróżnić kilka rodzajów cięć, dzieląc je ze względu na czas i cel wykonania. Każde z nich jest istotne dla prawidłowego wzrostu krzewu i owoców, dlatego nie należy zaniedbywać żadnego z nich. Jakie wyróżniamy rodzaje cięcia porzeczek?
- Pierwsze cięcie – przeprowadzane jest zaraz po posadzeniu krzewu. Zasady pierwszego cięcia pozostają takie same dla wszystkich odmian porzeczek. Przycinanie po zasadzeniu pozwoli roślinie na głębokie ukorzenienie się, co skutkuje przyspieszonym wzrostem na wiosnę. Dobrze ukorzenione porzeczki mogą czerpać z gleby więcej substancji odżywczych.
- Cięcie sanitarne – to nic innego jak usuwanie chorych, przemarzniętych, wyschniętych i uszkodzonych pędów porzeczkowych. Podczas cięcia sanitarnego warto też usunąć pędy nadmiernie zagęszczone i płożące się po ziemi.
- Cięcie właściwe – w zależności od uprawianej odmiany przycinanie zasadnicze rozpoczyna się w czwartym lub piątym roku od zasadzenia. Celem cięcia właściwego jest odpowiednie uformowanie rośliny, które pozwoli na optymalny wzrost i maksymalnie duże owocowanie.
Kiedy przycinać porzeczki białe i czerwone, a kiedy czarne?
Ogólnie przyjęta zasada mówi, że porzeczki możemy przycinać po zakończeniu zbiorów, aż do wczesnej wiosny, czyli zanim rozpocznie się wegetacja krzewów.
Jeżeli chodzi o pierwsze cięcie świeżo posadzonej porzeczki, to wykonujemy je zaraz po wsadzeniu rośliny w glebę. Choć przycinanie porzeczki zaraz po zasadzeniu może się wydawać dość dziwne, będzie ono wpływać na wzrost krzewu nie tylko w pierwszym roku. Porzeczki sadzimy jesienią. Odpowiednio ukształtowany system korzeniowy to gwarancja prawidłowego rozwoju także w kolejnych latach uprawy.
Cięcie sanitarne porzeczek również nie różni się w zależności od wybranej odmiany. Wykonujemy je corocznie. Regularne usuwanie uszkodzonych i chorych pędów pozwoli ograniczyć zużycie substancji odżywczych i zapobiegnie rozwojowi choroby w innych partiach rośliny.
Największe różnice, pojawiają się podczas omawiania cięcia zasadniczego. Pierwsze przycinanie zasadnicze czarnej porzeczki powinniśmy wykonać w czwartym roku od zasadzenia. W przypadku porzeczki czerwonej i białej pierwsze cięcie właściwe wykonujemy w piątym roku od rozpoczęcia uprawy. Kolejne cięcia wykonujemy już co roku, bez względu na kolor odmiany w ogrodzie.
Chociaż w teorii na przycinanie porzeczek mamy czas od zbiorów aż do przełomu lutego i marca, najlepiej przeprowadzić cięcie w lecie, zaraz po zbiorach owoców.
Jak prawidłowo przycinać porzeczki?
Jeżeli znamy podstawowe zasady, których należy przestrzegać przy przycinaniu krzewów i wiemy, kiedy je przeprowadzić, musimy jeszcze ustalić jak prawidłowo przycinać porzeczki.
Podczas pierwszego cięcia po zasadzeniu, pędy przycina się nad pierwszym lub drugim oczkiem wystającym ponad powierzchnię ziemi. Tak przycięte pędy przysypujemy kilkucentymetrową warstwą ziemi, aby uchronić porzeczkę przed przemarznięciem i uszkodzeniami mechanicznymi.
Coroczne cięcie sanitarne, czyli usuwanie chorych, zbyt zagęszczonych, uschniętych i uszkodzonych pędów porzeczki rządzi się tylko jedną zasadą. Wszystkie pędy, które kwalifikują się do usunięcia, wycinamy w całości tuż nad ziemią.
Najwięcej uwagi, wprawy i wiedzy wymaga cięcie właściwe, czy inaczej cięcie odmładzające krzewów porzeczkowych. W przypadku czarnej porzeczki pierwsze cięcie zasadnicze wykonujemy w czwartym roku do zasadzenia rośliny. Porzeczki zaczynają owocować już pod koniec czerwca i potrafią utrzymywać owoce nawet przez kilka tygodni, co pozwala rozłożyć zbiory w czasie. Do przycinania najlepiej przystąpić zaraz po zbiorach (tzw. cięcie letnie).
Cięcie rozpoczynamy od wycinki sanitarnej tj. usunięcia chorych i uszkodzonych partii rośliny. Następnie przechodzimy do cięcia właściwego, które zaczynamy od wycięcia pędów starszych niż trzy, cztery lata. Porzeczka czarna daje najwięcej owoców z młodych pędów, od jednorocznych do trzyletnich. Idealnie przycięty krzew powinien składać się z 10-12 pędów:
- 5-6 pędów jednorocznych;
- 2-3 pędów dwuletnich;
- 2-3 pędów trzyletnich.
Zawsze staramy się zostawiać najsilniejsze, zdrowe pędy. Identyczne zasady obowiązują dla każdego kolejnego cięcia odmładzającego, które od tej pory powinno być przeprowadzane każdego roku. Wszystkie pędy starsze niż trzy lata powinny zostać usunięte.
W przypadku porzeczki czerwonej i białej pierwsze cięcie odmładzające przeprowadzamy w piątym roku od zasadzenia. Wcześniej, już w trzecim roku, warto skrócić pędy jednoroczne mniej więcej o połowę. Taki zabieg prowadzi do wykształcenia krótkopędów.
Czym są krótkopędy? To pędy, których długość w uprawie sadowniczej nie powinna przekraczać 20 cm. W kolorowych odmianach porzeczek krótkopędy są najbardziej owoconośnymi częściami rośliny, dlatego tak ważne jest dbanie o ich odpowiednią ilość i rozmiar. Najlepiej formować krótkopędy pozostawiając na nich do pięciu pączków.
Porzeczki białe i czerwone, w przeciwieństwie do porzeczki czarnej owocują w podobnych ilościach na pędach od jednorocznych do sześcioletnich. Celem przycinania powinno być pozostawienie 3-4 najsilniejszych pędów z każdego roku. Podczas cięcia zasadniczego kolorowych porzeczek należy też usunąć 2-3 najstarsze pędy rosnące u nasady krzewu. W ten sposób zmniejszymy jego zagęszczenie, co pozwoli na optymalny wzrost owoców w sezonie i zapewni odpowiednią ilość światłą słonecznego całej roślinie. Tak jak w przypadku czarnej porzeczki cięcie zasadnicze innych odmian rozpoczynamy od cięcia sanitarnego.
Jak przycinać porzeczki pienne?
Na koniec warto też dodać kilka słów o przycinaniu porzeczek piennych. W zależności od zaszczepionej odmiany zasady samego przycinania pozostają niezmienne, jednak w przypadku tej formy uprawy musimy pamiętać, aby corocznie usuwać wszystkie dzikie pędy, które pojawiają się poniżej miejsca szczepienia.
Przez pierwsze dwa lata od szczepienia, miejsce zabiegu warto zabezpieczać włókniną. Mała różnica dotyczy także pierwszego przycinania porzeczek piennych. Powinny zostać przycięte słabiej niż pędy umieszczone bezpośrednio w gruncie, tj. powyżej 4-5 oczka licząc od podstawy.
Niezależnie od rodzaju cięcia i odmiany krzewu warto także wyposażyć się w maść ogrodniczą i nanosić ją na rany powstałe podczas przycinania. Taki zabieg, obok sterylizacji narzędzi, dodatkowo zmniejszy prawdopodobieństwo wdania się zakażenia, które mogłoby uszkodzić, a nawet uśmiercić nasze porzeczki.
Przeczyta również:
Przycinanie winorośli zimą. Jakie są skutki złego przycinania winogron
Prosta metoda cięcia drzew owocowych na piłkę. Jak i kiedy to zrobić?
Przycinanie drzew i krzewów owocowych. Co i jak można przycinać w lutym?
