Spis treści:
- Skąd nazwa "psiząb" i jakie ma odmiany?
- Sadzenie i wymagania psizębu
- Zimowanie i rozmnażanie psizębu
Skąd nazwa "psiząb" i jakie ma odmiany?
Psiząb liliowy (Erythronium dens-canis) to niewielka, ale niezwykle ciekawa roślina cebulowa z rodziny liliowatych (Liliaceae). Jej nietypowa nazwa nie ma jednak związku z budową kwiatu, ale podziemnej cebulki - jest jasna, spiczasta i lekko wygięta, dzięki czemu przywodzi na myśl psie zęby, a dokładniej jego kły. Ta delikatna roślina o jakże drapieżnej nazwie dorasta zwykle do ok. 15 cm wysokości, chociaż istnieją także większe odmiany.
Wiosną, zazwyczaj na przełomie kwietnia i maja psiząb wypuszcza smukłe, lekko pochylone pędy kwiatowe o purpurowym kolorze. Na ich szczycie ukazuje się wówczas pojedynczy, zwisający kwiat o sześciu płatkach, które mocno wywijają się do tyłu i ku górze - dzięki temu kształtem przypominają popularne lilie lub cyklameny. Z kwiatów wystają pręciki z podłużnymi, najczęściej kontrastującymi pylnikami oraz duży słupek.
Kwiaty psizębu liliowego najczęściej są jasnoróżowe lub purpurowe, jednak na rynku można spotkać także odmiany o białych kwiatach, np. 'Snowflake' z purpurowymi pręcikami, która dorasta do 35 cm wysokości. W uprawie przydomowej można także spotkać psiząb ogrodowy (Erythronium hybrida) i jego najbardziej znaną odmianę 'Pagoda' o żółtych kwiatach z brązowym pierścieniem, która dorasta do ok. 25-35 cm.
Ozdobą psizębu są nie tylko liliowate kwiaty, lecz także ciekawe liście. Mają jajowaty kształt i gładkie brzegi, a sinozielona blaszka jest pokryta purpurowo-brązowymi plamkami, tworzącymi marmurkowy wzór. Co ciekawe, po przekwitnięciu, otwiera się w nowym oknie liście rośliny stopniowo zamierają i tym samym przed latem ustępują miejsca na rabacie innym gatunkom.
Sadzenie i wymagania psizębu
Psiząb kwitnie wiosną, dlatego najlepiej sadzić go do gruntu jesienią - od września, nawet do końca listopada, o ile gleba nie jest jeszcze zamarznięta. Szpiczaste cebulki rośliny sadzi się na głębokości 6-10 cm, w odstępach co 10-15 cm. Rośliny wyjątkowo dobrze wyglądają w większych grupach, ale odnajdują się także w towarzystwie innych roślin o podobnych wymaganiach. Mogą być również sadzone w donicach i skrzyniach balkonowych.
- Światło i gleba
Na dobrym stanowisku psizęby mogą rosnąć przez wiele lat bez wykopywania. Przy wyborze miejsca należy więc zwrócić uwagę na światło i wilgotność gleby. Rośliny najlepiej rosną i kwitną na stanowiskach półcienistych lub lekko ocienionych, gdzie gleba jest przepuszczalna, ale jednocześnie stale lekko wilgotna. Powinna być także żyzna i próchnicza o lekko kwaśnym odczynie (pH 6,0-6,8), dlatego przed sadzeniem dobrze jest wzbogacić podłoże dojrzałym kompostem.

- Podlewanie i nawożenie
Podczas wzrostu i kwitnienia psiząb potrzebuje stale lekko wilgotnego podłoża. Dlatego wówczas należy zapewnić roślinom regularne, ale umiarkowane podlewanie, poprzedzone sprawdzeniem wilgotności wierzchniej warstwy gleby. Jednak po przekwitnięciu kwiatów i zrzuceniu liści, lepiej wstrzymać się z dodatkowym nawadnianiem rośliny - może to grozić gniciem cebulek.
Jesienią dobrze jest zasilić psiząb dawką dojrzałego kompostu. Na słabszych glebach można go dodatkowo odżywić wczesną wiosną, otwiera się w nowym oknie, tuż po rozpoczęciu wegetacji. Sprawdzi się wówczas nawóz wieloskładnikowy do roślin cebulowych i kwitnących, bogaty m.in. w fosfor i potas. Roślina nie wymaga dodatkowego nawożenia w sezonie.
Zimowanie i rozmnażanie psizębu
Psizęby nie wymagają wykopywania na zimę, ponieważ dobrze znoszą utrzymujący się w kraju mróz. Zazwyczaj nie potrzebują wówczas specjalnej ochrony, jednak w przypadku połączenia bezśnieżnej zimy i siarczystego mrozu, dobrze jest okryć ich stanowiska gałązkami drzew iglastych lub warstwą organicznej ściółki o grubości ok. 5-7 cm.
Rośliny najłatwiej rozmnożyć poprzez cebulki przybyszowe, które tworzą się przy szpiczastej cebuli matecznej - można je pobrać w drugiej połowie lata i posadzić jesienią w nowym miejscu. Starsze psizęby mają także zdolność do samosiewu, otwiera się w nowym oknie, jednak roślina ma skłonność do krzyżowania się i powstałe w ten sposób nowe osobniki mogą nie powtórzyć cech rośliny matecznej.
Źródło: deccoria.pl













