Spis treści:
- Uprawa czosnku ozdobnego - najważniejsze informacje
- Kiedy kwitnie czosnek ozdobny?
- Co zrobić z ozdobnym czosnkiem po przekwitnięciu?
Uprawa czosnku ozdobnego - najważniejsze informacje
Choć czosnek kojarzy się przede wszystkim z białymi główkami aromatycznych ząbków, to w ogrodach bardzo często spotkamy go w roli rośliny ozdobnej.
Nic dziwnego, ich kwiatostany w kształcie kuli robią niesamowite wrażenie, a poszczególne odmiany różnią się także kolorem. Kwiaty są naprawdę duże, często większe niż rozpostarta dłoń.
Każda cebulka to pojedyncza łodyga, na której od maja do sierpnia rozwijają się kuliste kwiaty. Niektóre z popularnych odmian czosnku ogrodowego uprawianych w polskich ogrodach to:
- Globe Master;
- Mount Everest;
- Millenium;
- Purple Sensation.
Bardzo często można też spotkać czosnek olbrzymi, który potrafi wyrastać do 150-170 cm.
Uprawa czosnku ozdobnego jest prosta i daje dużo satysfakcji. Rośliny najlepiej czują się na stanowiskach w pełnym słońcu, choć przy wyborze trzeba mieć też na uwadze ekspozycję na wiatr, którego powinno być jak najmniej. Ziemia pod czosnkiem ozdobnym nie musi być wybitnie żyzna. Ważne, aby dobrze przepuszczała wodę. Jest to szczególnie istotne na samym początku uprawy - cebulki (nie tylko czosnku) mają tendencję do gnicia.
Czosnek ozdobny wymaga regularnego podlewania i stałego poziomu wilgoci, jednak gleba nie może być zupełnie mokra. Przepuszczalne podłoże zapewni szybkie odprowadzenie nadmiaru wody w razie ewentualnego przelania.
W uprawie czosnku ozdobnego zwykle wykorzystuje się też nawozy wieloskładnikowe. Szczególnie duże odmiany mogą wymagać dodatkowej porcji minerałów do zawiązania i utrzymania ciężkich kwiatostanów.
Niewątpliwą zaletą tych roślin jest ich duża odporność na choroby i szkodniki. Groźne są przede wszystkim grzybicze i wirusowe zakażenia części podziemnych, na które nie ma skutecznych preparatów. Rozwojowi patogenów sprzyja przede wszystkim wysoka wilgotność - to kolejny argument za starannym przygotowaniem podłoża i właściwym podlewaniem czosnku w trakcie sezonu.
Kiedy kwitnie czosnek ozdobny?
W zależności od odmiany czosnek ozdobny kwitnie od drugiej połowy maja do końca sierpnia. Istotną rolę odgrywa też oczywiście pogoda, uprawa, a także uwarunkowania geograficzne danego regionu. Nie bez znaczenia jest też okres zimowy - cebulki czosnku ozdobnego wysadza się już na jesieni, razem z tulipanami i krokusami.
Kwiatostany poszczególnych odmian przybierają odcienie bieli i fioletu. Jeszcze bardziej niż kolorem odróżniają się od siebie kształtem - niektóre przypominają małe kuleczki wielkości orzechów, inne to wielkie pompony. Różna jest też gęstość kwiatów. Na rabatach dobrze łączą się z wieczornikiem damskim, kocimiętką, łubinami i wilczomleczem, ale z powodzeniem odnajdą się w dziesiątkach innych aranżacji. Problem pojawia się kiedy czosnek zaczyna przekwitać.
Roślina szybko traci na urodzie - zielone listki opadają, pozostaje tylko żółknąca łodyga, a na jej szczycie zasuszona kulka. Tutaj kończy się kariera czosnku na tegorocznych rabatach, nie oznacza to jednak, że rośliny nie można już w żaden sposób wykorzystać.
Co zrobić z ozdobnym czosnkiem po przekwitnięciu?
Czosnek jadalny zdecydowanie kojarzy się z trwałością, odpowiednio przechowywany nie traci swoich właściwości nawet przez kilka miesięcy. Jeszcze dłuższy "termin przydatności" ma czosnek ozdobny, przynajmniej jeśli mowa o jego podstawowej roli - upiększaniu otoczenia.
Wyjątkowo symetryczny kształt wyschniętych kwiatostanów to idealny dodatek do wszelkich suchych bukietów, a nawet... świątecznych stroików. Chociaż dobrze prezentuje się w naturalnych kolorach, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby pomalować kwiaty czosnku farbą w sprayu. Bez problemu przywiera ona do samego kwiatostanu, ale także do łodygi. Można też zupełnie się ich pozbyć, a utrwalone sprayem kule wykorzystać w innych kompozycjach - tu ogranicza nas jedynie kreatywność.
Zanim pomalujemy czosnek, trzeba go jednak uciąć. Rośliny, które zdążyły już dobrze zaschnąć, dość łatwo łamią się w ręce, jednak zawsze lepiej użyć sekatora. Łodygę przycinamy przynajmniej 1-2 cm nad ziemią, szczególnie jeżeli na bieżąco nie wykopujemy pozostałych w ziemi cebul. Namierzenie ich po kilku godzinach, czy nawet dniach, bez odpowiednich "znaczników" może okazać się trudnym zadaniem.
Na suszenie wybieramy ciemne miejsce, najlepiej ze stałym przewiewem. Ograniczenie dostępu jest szczególnie ważne, jeżeli zależy nam na utrzymaniu kolorów, które na słońcu bardzo szybko wyblakną. Cały proces trwa od kilku do kilkunastu dni, w zależności od warunków i stopnia zasuszenia rośliny w momencie przycinania.
Co do samych cebulek - nie ma konieczności, aby w ogóle wykopywać je z ziemi. Część podziemna powinna bez problemu przetrwać jesień i zimę, aby wyrosnąć ponownie w kolejnym sezonie. Doświadczeni ogrodnicy wskazują jednak na pewną zależność - im dłużej czosnek przebywa w jednym miejscu, tym mocniej karleje i staje się bardziej podatny na choroby. Nawet jeżeli chcemy, aby czosnek pozostał na tym samym stanowisku, warto wykopać cebulę i sprawdzić, czy nie da się jej podzielić. Zwykle po wykopaniu sama rozpada się na co najmniej dwie części, a każda może posłużyć jako osobna sadzonka. Po oczyszczeniu można przechowywać je przez dłuższy czas w suchym, przewiewnym i zacienionym miejscu.
Czosnek ozdobny sadzi się od końca września, aż do pierwszych przymrozków - miejsce nasadzenia dobrze uzupełnić porcją kompostu, jeszcze przed umieszczeniem w nim cebuli. Te powinny znaleźć się na głębokości od 5 cm do nawet 15 cm, w przypadku czosnku olbrzymiego. Trzeba też zachować odpowiednie odstępy (ok. 10-20 cm).
Źródła: www.missouribotanicalgarden.org; www.powo.science.kew.org; en.wikipedia.org; www.lovethegarden.com; www.almanac.com; www.plants.ces.ncsu.edu
