Spis treści:
- Terminy siewu skorzonery
- Jak siać skorzonerę?
- Właściwości skorzonery
Terminy siewu skorzonery
Należąca do astrowatych skorzonera t o mało znane warzyw o, któreswoim wyglądem trochę przypomina korzeń chrzanu, a trochę łopianu, który mało kto uprawia już w ogrodzie. Zresztą podobnie jest ze skorzonerą – popularność rośliny przez lata rosła w Belgii, w Niemczech i Holandii, lecz w Polsce niektórzy młodsi ogrodnicy nawet nie wiedzą o jej wspaniałych właściwościach.
Częścią jadalną warzywa jest jego korzeń o bardzo charakterystycznej, smukłej budowie: dorasta do nawet 30 cm długości, ma jasny miąższ i ciemnobrunatną skórkę. Smakiem przypomina on szparagi, dlatego też przed laty popularne by ło podawanie go w podobnej formie po obsmażeniu lub ugotowaniu. Jeśli chcesz cieszyć się różnorodnością świeżych warzyw z ogrodu nie tylko latem i jesienią, lecz także zimą i wczesną wiosną, uprawa skorzonery będzie doskonałym źródłem plonów cennych dla zdrowia i twojej kuchni.
Starsi polscy ogrodnicy mawiają na nią "wężymord" lub "czarny korzeń". Pierwsza nazwa wzięła się stąd, że dawniej przypisywano roślinie właściwości odtruwające po ukąszeniu węży. Z kolei druga z wymienionych nawiązuje do wyglądu jadalnych korzeni. Skorzonerę z grządki zbiera się jesienią, dlatego jej ciekawym smakiem i bogactwem składników odżywczych można cieszyć się właśnie zimą i na przedwiośniu, gdy w ogrodzie jest raczej pusto.
Jeśli chcesz uprawiać skorzonerę, musisz wiedzieć, że zbliża się doskonały moment, by zacząć. Według kalendarza ogrodniczego roślinę wysiewa się w marcu (odmiany odporne na wybijanie w pędy kwiatowe) i do połowy kwietnia (odmiany mniej odporne o krótkim okresie wegetacji). Nie trzeba szykować rozsady, skorzonera trafia bezpośrednio do gruntu i tam rozwija się, wykształcając smakowity korzeń aż do października. Niektórzy nawet, słuchając rad starszych ogrodników, zbierają korzenie dopiero w listopadzie.
Przeczytaj również
Jak siać skorzonerę?
Istnieje jeszcze jeden termin wysiewu skorzonery do gruntu i przypada na połowę sierpnia. W tym czasie na grządki mogą trafiać nasiona odmian o długim okresie wegetacji, pozostawianych na zimę i zbieranych dopiero po osiągnięciu dojrzałości w kolejnym sezonie uprawowym.
W naszych warunkach najlepiej sprawdzają się odmiany Einjhrigr Riesen i Lange Jan, obie bardzo plenne, tworzące długie i wartościowe korzenie. Ich wysiew wymaga przygotowania stanowiska pod uprawę, ponieważ skorzonera ma ściśle określone potrzeby:
- najlepiej rośnie na glebach żyznych, próchniczych, o odczynie obojętnym w kierunku lekko zasadowego;
- ze względu na dużą wrażliwość rośliny na konkurencję o wodę i składniki odżywcze, wybierz dla niej stanowisko wolne od chwastów lub całkowicie z nich oczyszczone;
- ewentualny zabieg wapnowania gleby, jeśli jej pH nie odpowiada potrzebom rośliny, należy wykonać pod przedplon, nigdy bezpośrednio przed uprawą skorzonery;
- podłoże dla warzywa musi być głęboko spulchnione;
- nawożenie gleby w warzywniku na grządkach pod uprawę skorzonery należy przeprowadzić dwa sezony wcześniej, aby aktywny obornik zdążył częściowo rozłożyć się, a odżywiona intensywnie ziemia odpoczęła.
Chcesz wiedzieć, jak siać skorzonerę na gotowym stanowisku? Sam wysiew nie będzie już trudny. Nasiona muszą trafić na 1-2 cm wgłąb podłoża, a rzędy między warzywami muszą być oddalone od siebie przynajmniej o 30 cm. Odległość w samych rzędach nie jest aż tak istotna, ponieważ po okresie kiełkowania, gdy wzejdą siewki i wykształcą po 3-4 liście, skorzonery musisz przerwać, aby zachować tylko najsilniejsze rośliny.
Po wysiewie i wschodach pilnuj, aby ziemia wokół rosnących wężymordów była stale spulchniona. Ważne jest też regularne, obfite nawadnianie, którego intensywność należy zwiększyć od czerwca i utrzymać aż do końca sierpnia. To wtedy następuje najbardziej intensywny wzrost korzenia na grubość, a dostarczenie mu wody sprawia, że staje się bardziej soczysty i delikatniejszy w smaku.
Właściwości skorzonery
Po uważnym i ostrożnym zbiorze korzenie skorzonery nadają się do przetwarzania, spożywania na surowo lub po delikatnej obróbce. Można je mrozić, a także konserwować dla zachowania właściwości skorzonery na dłużej. Również młode pędy rośliny oraz jej liście nadają się do spożycia i podkreślają świeży, złożony smak sałatek. Co ciekawe, palony korzeń skorzonery bywa wykorzystywany jako substytut kawy dla osób z różnych przyczyn niemogących pić klasycznego naparu.
Jeśli planujesz dłuższe przechowywanie warzywa, po zbiorze koniecznie odetnij liście nieco ponad wierzchołkiem korzenia skorzonery. Gdzie najlepiej trzymać świeże warzywa, otwiera się w nowym oknie, aby jak najdłużej pozostały zdatne do spożycia? Sprawdzą się skrzynki z czystym, nasączonym piaskiem ustawione w chłodnej, wilgotnej piwnicy. Możesz też zadołować plony w odrobinę zagłębionym w podłożu kopcu przechowalniczym. Tak korzenie utrzymają swoją strukturę, miąższ nie wyschnie ani nie zgnije, a warzywo zachowa pakiet odżywczych wartości.
Dlaczego warto jeść skorzonerę, choć moda na nią zanikła już przed laty i bardzo wolno się odradza? Otóż warzywo to, podobnie jak zapomniany korzeń łopianu, to istna bomba witaminowa. Skorzonera zawiera m.in. cenne:
- inulinę – substancję, która obniża poziom cukru we krwi i jest niezwykle ważna w diecie diabetyków;
- błonnik – jego zadaniem jest regulacja procesów trawiennych oraz kontrola wchłaniania szkodliwych substancji;
- beta-karoten, asparaginę, lewulinę, cholinę i zdrowe kwasy;
- witaminy B1, B2, E, C i PP;
- związki mineralne takie, jak magnez, wapń, fosfor, żelazo, sód i potas w doskonale przyswajalnej dla organizmu formie.
Dietetycy mówią o skorzonerze, że jest naturalnym probiotykiem o wysokiej przyswajalnośc i, przez co powinna znaleźć się w diecie. Warzywo to przyczynia się do poprawy wyglądu skóry. Pozytywnie wpływa na pracę układu pokarmowego, sprzyja odbudowie korzystnej mikroflory jelit, a także ułatwia detoksykację organizmu. Co więcej, regularnie spożywany korzeń skorzonery wpływa na poprawę ciśnienia krwi, a w przypadku infekcji pomaga pozbyć się jej objawów, np. łagodzi napady kaszlu, ułatwia odkrztuszanie i regulację temperatury ciała przy wysokiej gorączce.
Zalet stosowania w diecie tego warzywa sprzed lat jest naprawdę wiele. Zapragnęłam spróbować jego uprawy nie tylko z uwagi na powszechnie dostępne informacje o cennych właściwościach prozdrowotnych, lecz także dlatego, że każdy, kto go spróbował, dzielił się ze mną zaskakującymi wrażeniami – skorzonera rzeczywiście łączy walory młodej pietruszki i świeżych, białych szparagów, jest aromatyczna i delikatna, a przy tym krucha i soczysta. Przy odpowiednim podaniu przebija smakiem wiele innych, dobrze znanych warzyw, aż żal byłoby nie spróbować, tym bardziej że może trafiać na stół prosto z ekologicznego ogrodu.
Źródło: deccoria.pl
