Spis treści:
- Guniak czerwczyk – charakterystyka. Jak wygląda chrabąszcz?
- Gdzie występuje guniak czerwczyk?
- Guniak czerwczyk w ogrodzie
- Czy guniak czerwczyk jest groźny dla ludzi?
- Jak pozbyć się guniaka czerwczyka?
Guniak czerwczyk – charakterystyka. Jak wygląda chrabąszcz?
Guniak czerwczyk ( Amphimallus solstitalis) to gatunek chrząszcza pochodzący z rodziny poświętnikowatych. Okazy te pojawiają się pod koniec czerwca (stad ich nazwa) i na początku lipca, latają ciepłymi wieczorami, budzą postrach wśród dzieci oraz irytują dorosłych. Co ciekawe, guniak czerwczyk jest spokrewniony z żukami, które starożytni Egipcjanie czcili jako święte.
Guniak czerwczyk jest często mylony z chrabąszczem majowym. Podstawową różnicą między tymi owadami jest to, że ten pierwszy jest znacznie mniejszy, gdyż osiąga około 1,8 cm długości. Ponadto różni się także czułkami złożonymi z dziewięciu członów, z których zaledwie trzy to blaszki buławki. Barwa ciała guniaka czerwczyka jest miodowa, żółtobrunatna lub brunatna. Głowa pokryta jest owłosieniem i nieregularnym punktowaniem. Przedplecze chrząszcza jest gęsto owłosione – u samca jest bardziej wełniste i nieco dłuższe niż u samicy.
Co wabi guniaka czerwczyka? Owady te zazwyczaj latają chmarami i gromadzą się w pobliżu wysokich i nieco niższych drzew, takich jak brzozy czy wierzby. Uważa się, że guniaki czerwczyki fruną do obiektów, które wyróżniają się kolorem. Dlatego nocą mogą przylatywać do domów o jasnym kolorze elewacji albo zbliżyć się do osoby, która będzie miała na sobie jasne ubrania. Ponadto wabi je również światło.
Gdzie występuje guniak czerwczyk?
Guniak czerwczyk jest bardzo pospolity w Polsce. Można go spotkać przede wszystkim w lasach, parkach, a nawet w miastach, m.in. na placach zabaw czy w skwerach miejskich. Często widuje się go też w pobliżu różnych zbiorników wodnych. Guniak czerwczyk jest bardzo uciążliwym owadem, ponieważ może wlecieć przez okna do mieszkań, wpaść pod odzież ludzi przebywających w pobliżu, a nawet wczepić się we włosy lub wpaść do ust. Ponadto te małe chrabąszcze często spadają z liści czy gałązek drzew podczas przepychanek z innymi samcami o samicę. Z tej okazji chętnie korzystają m.in. jeże oraz nietoperze, które uwielbiają jeść te owady.
Guniak czerwczyk w ogrodzie
Ulubionym pokarmem guniaka czerwczyka są rośliny. Dorosłe owady żerują przede wszystkim na liściach (tworząc okrągłe wygryzienia w ich powierzchni) i kwiatach, a niekiedy uszkadzają też zawiązki owoców. Znacznie bardziej groźne są jednak pędraki (larwy chrabąszczy), które żyją w ziemi i podgryzają korzenie roślin, m.in. trawnika, roślin uprawnych i ozdobnych. Po zapłodnieniu samice wygrzebują norki w glebie, składając do 50 jaj, a potem umierają. Pędraki rozwijają się w ziemi przez 2-3 lata.
Szkodliwość guniaków czerwczyków jest zauważalna dopiero w momencie pojawienia się ich inwazji, co może powodować niemałe spustoszenia wśród roślin ogrodowych. Potrafią w krótkim czasie całkowicie zniszczyć delikatne systemy korzeniowe siewek i sadzonek, zarówno w szkółkach jak i w kilkuletnich uprawach leśnych. Obecność owadów czasami można zauważyć przez żółte lub łyse placki zlokalizowane na trawniku.
Czy guniak czerwczyk jest groźny dla ludzi?
Wbrew powszechnej opinii, guniak czerwczyk nie jest groźny dla człowieka, gdyż nie ma tak silnego aparatu gębowego, aby przeciąć ludzką skórę. Swoją drogą, krew nie interesuje owada, gdyż żywi się roślinami. Chociaż niektórym osobom może się wydawać, że chrabąszcz chce je zaatakować, jego wysoka aktywność spowodowana jest poszukiwaniem drugiej połówki, z którą może począć kolejne pokolenie. Kontakt z owadem może być nieprzyjemny (ma dość ostre pazurki, którymi potrafi uczepić się skóry), ale w żadnym stopniu nie zagraża naszemu życiu i zdrowiu.
Jak pozbyć się guniaka czerwczyka?
Zwalczanie guniaków czerwczyków jest dość trudne, gdyż nie ma konkretnych metod na szybkie pozbycie się szkodników. Niektórzy ogrodnicy zalecają uwolnić ogród od ich larw. By pozbyć się pędraków guniaka czerwczyka, najlepiej jest przekopać ogródek. Można je wyłapywać pojedynczo lub zostawić w glebie. Wyciągnięte na powierzchnię ziemi larwy łatwo wyschną na słońcu lub padną ofiarą drapieżników (ptaków, kretów lub innych gryzoni).
Wśród innych sposobów, które pomogą ograniczyć liczebność tych owadów, można wymienić też wyłożenie plandeki pod drzewem i strząśnięcie z niego dorosłych osobników. Zwalczanie guniaka czerwczyka jest również możliwe za pomocą różnych preparatów chemicznych, zawierających pasożytnicze nicienie lub pożyteczne bakterie glebowe.
Autor: Kateryna Kuskova
