Spis treści:
- Pękanie kory młodych drzewek - przyczyny i objawy
- Kiedy i czym bielić pnie drzewek owocowych w sadzie?
- Jak zabezpieczyć pnie młodych drzew przed zającami i sarnami?
- Czym uszczelnić rany na korze drzew po żerowaniu gryzoni?
- Jak chronić system korzeniowy młodych drzewek przed silnym mrozem?
Pękanie kory młodych drzewek - przyczyny i objawy
Kora pęka zimą z dwóch powodów i za oba odpowiada słońce. Drzewa nie mają wtedy liści, więc w pogodny dzień promienie padają prosto na pień i najmocniej nagrzewają go od strony południowej i południowo-zachodniej. Nawet przy mrozie ta strona pnia bywa o ponad 20°C cieplejsza od zacienionej. Po zachodzie słońca albo gdy niebo zasnuje się chmurami, kora szybko się wychładza, a drewno pod nią stygnie znacznie wolniej. Zewnętrzna warstwa kurczy się wtedy bardziej niż wnętrze pnia i w końcu pęka wzdłuż. Tak powstają pęknięcia mrozowe, czyli podłużne szczeliny, które latem zarastają, a zimą często otwierają się ponownie.
Najbardziej narażone na takie uszkodzenia są młode drzewka oraz gatunki o cienkiej korze, w tym jabłonie, grusze i śliwy. Wraz z wiekiem drzewa i grubieniem kory ryzyko maleje. Przez pęknięcia do wnętrza pnia wnikają grzyby i bakterie wywołujące choroby drewna. Rozległa rana tego rodzaju może osłabić młode drzewko tak bardzo, że doprowadzi do jego obumarcia.
Zobacz również:
Kiedy i czym bielić pnie drzewek owocowych w sadzie?
Bielenie pni drzewek owocowych wykonaj późną jesienią, w listopadzie lub grudniu, gdy miną jesienne deszcze. Na zabieg wybierz suchy, pochmurny dzień, gdy temperatura powietrza przekracza 4°C, aby powłoka zdążyła wyschnąć przed opadami.
Deszcz i roztopy z czasem zmywają farbę - co jakiś czas obejrzyj więc pnie i odnów powłokę tam, gdzie spod bieli prześwituje kora. Utrzymaj ją tak aż do marca lub kwietnia, bo do tego czasu słoneczne dni wciąż przeplatają się z mroźnymi nocami.
Do bielenia możesz wykorzystać gotowe wapno ze sklepu ogrodniczego albo samodzielnie przygotować mleko wapienne.
Gotowy produkt wystarczy rozrobić z wodą zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Producenci często dodają do niego substancje zwiększające przyczepność, dzięki którym powłoka mocniej trzyma się kory. Takie wapno jest świetnym wyborem przy kilku młodych drzewkach w przydomowym ogrodzie, bo nie wymaga żadnych dodatków.
Do domowego mleka wapiennego najlepiej kupić w sklepie budowlanym wapno hydratyzowane, czyli gaszone. Ma ono postać białego proszku, który wystarczy wsypać do wody i dokładnie wymieszać. Wapno podrażnia skórę i oczy, dlatego przed pracą załóż rękawice i okulary ochronne.
Do wiadra z 10 l wody wsyp około 2 kg wapna i dokładnie wymieszaj. Bez dodatków taka mieszanka słabo przylega do kory, więc dodaj do niej trochę gliny albo białej farby emulsyjnej - około 1 l farby na całą porcję. Przed malowaniem ponownie zamieszaj całość, bo osad szybko opada na dno.
Zawiesinę nałóż grubym pędzlem na pień i grube konary. Najstaranniej pokryj stronę wystawioną na słońce, bo tam pęknięcia pojawiają się najczęściej.
Zamiast bielenia możesz owinąć pień jasną agrowłókniną albo matą słomianą, które przepuszczają powietrze. Taka osłona wystarcza na całą zimę i nie wymaga odnawiania po opadach.
Jak zabezpieczyć pnie młodych drzew przed zającami i sarnami?
Jeśli w twoim ogrodzie pojawiają się zające i sarny, zabezpiecz młode drzewka, zanim zwierzęta zniszczą ich korę. Możesz założyć na pnie osłony z siatki albo ogrodzić całą działkę.
Najtrwalszą ochronę daje siatka metalowa lub plastikowa o oczkach mniejszych niż 6 mm. Załóż ją już teraz, jesienią, zanim spadnie pierwszy śnieg. Owiń pień luźno, z kilkucentymetrowym odstępem od kory. Dolną krawędź wkop na kilka centymetrów w ziemię, żeby pod spodem nie przecisnęły się myszy i nornice. Osłona o wysokości 120 cm chroni pień przed uszkodzeniem przez poroża.
Na cienkie pnie możesz założyć perforowane spirale z tworzywa, które same owijają się wokół drzewka i rozszerzają się, gdy pień przyrasta. Mają one zwykle około 60 cm wysokości; tam, gdzie zające i sarny bywają często, wybierz wyższą wersję.
Wiosną zdejmij wszystkie osłony i odłóż je do jesieni. Pozostawione na lato zatrzymują przy korze wilgoć, która sprzyja gniciu, i dają schronienie szkodnikom.
Jeśli działka leży blisko lasu i sarny często wchodzą do ogrodu, najlepiej ogrodzić ją siatką wysokości co najmniej 1,5 m - niższą łatwo przeskoczą. Ogrodzenie chroni także pędy w koronie, do których zwierzęta sięgają ponad osłoną na pniu.
Jeśli nie da się ogrodzić działki, zabezpiecz gałęzie w koronie preparatem, który odstrasza zwierzęta zapachem. Pnie nadal osłoń siatką, a odstraszacz nałóż tylko na pędy, do których ona nie sięga. Zrób to w bezdeszczowy dzień przy dodatniej temperaturze, gdy drzewka są suche, i powtórz zabieg po 4-6 tygodniach.
Czym uszczelnić rany na korze drzew po żerowaniu gryzoni?
Świeże ślady ugryzień myszy i nornic zabezpiecz pastą grzybobójczą przeznaczoną do smarowania ran drzew owocowych. Taki preparat zapobiega zakażeniom grzybami, które wywołują zgorzel kory i raka drzew owocowych. Nie używaj do tego zwykłych farb i smoły ogrodniczej bez substancji grzybobójczej - nie chronią drewna przed rozkładem, a pod szczelną warstwą zatrzymują wilgoć.
Gryzonie żerują zimą u samej podstawy pnia, często pod śniegiem albo w ściółce, dlatego uszkodzenia najłatwiej wypatrzeć po roztopach. Postrzępione brzegi ran na korze wyrównaj ostrym, czystym nożem aż do żywej tkanki. Do uszczelnienia rany wystarczy równa warstwa pasty rozprowadzona pędzlem.
Sama pasta nie wystarczy, gdy śladów jest dużo lub obejmują cały obwód pnia. Kora przewodzi do korzeni cukry wytworzone w liściach - zbyt duża powierzchnia uszkodzeń odcina je od tych dostaw. Takie drzewo może jeszcze wypuścić liście, ale w ciągu roku lub dwóch zamiera.
Zobacz również:
Starsze jabłonie i grusze możesz wtedy uratować mostkowaniem. Polega ono na wszczepieniu kilku odcinków ubiegłorocznych pędów tak, aby jednym końcem wrosły w zdrową korę poniżej rany, a drugim powyżej niej. Zabieg wykonaj wczesną wiosną, gdy pąki nabrzmiewają, a kora łatwo oddziela się od drewna. Do tego czasu przykryj odsłonięte drewno woskiem ogrodniczym, aby nie wyschło.
Jedno- lub dwuletnie drzewko ogryzione dookoła łatwiej będzie jednak odnowić cięciem niż mostkowaniem. Przytnij je wiosną tuż pod raną, ale powyżej miejsca szczepienia, czyli zgrubienia na pniu nad ziemią, w którym odmiana łączy się z podkładką. Z jednego z pędów, które wyrosną poniżej cięcia, wyprowadź nowy pień. Tak samo możesz odnowić młodą wiśnię czy śliwę, bo u drzew pestkowych mostki słabo się przyjmują. Starsze drzewo pestkowe ogryzione dookoła najlepiej zastąpić nowym.
Jak chronić system korzeniowy młodych drzewek przed silnym mrozem?
Młode drzewka owocowe mają jeszcze słabo rozwinięty system korzeniowy, który znosi niskie temperatury gorzej niż pędy. Pokrywa śnieżna działa jak izolacja i nie pozwala ziemi głęboko przemarznąć. Gdy jej brakuje, mróz sięga głębiej i łatwo uszkadza korzenie, szczególnie na lekkich, piaszczystych lub żwirowych glebach i stanowiskach narażonych na wiatr. Uszkodzenia łatwo przeoczyć, bo objawy pojawiają się dopiero wiosną, gdy świeże liście po pewnym czasie więdną i zasychają. Skuteczną ochroną jest tu gruba warstwa ściółki rozłożona pod całą koroną drzewka.
Najbardziej wrażliwe są jabłonie szczepione na karłowej podkładce M9, która ma kruche, płytko rozmieszczone korzenie i niską mrozoodporność. Nazwa podkładki jest podawana na etykiecie szczepionych drzewek ze szkółki - sprawdź, które jabłonie warto zabezpieczyć najstaranniej.
Na ściółkę nadają się kompost, rozdrobniona kora sosnowa, słoma albo suche liście. Rozłóż ją pod całą koroną. Przy samym pniu zostaw kilka centymetrów odkrytej ziemi, aby nie gromadziła się tam wilgoć.
Źródło: deccoria.pl
