Spis treści:
- Dlaczego odpowiedni odczyn gleby jest ważny?
- Jak sprawdzić pH gleby na działce?
- Jak domowym sposobem sprawdzić odczyn gleby?
- Zmiana pH gleby
Dlaczego odpowiedni odczyn gleby jest ważny?
Odczyn gleby określa stosunek stężenia jonów wodorowych H+, do jonów wodorotlenków OH, czyli mówi o kwasowości lub zasadowości ziemi. Najczęściej jest on wyrażany za pomocą 14-stopniowej skali pH. Im jest ona niższa, tym kwasowość jest większa. Zgodnie z zakresem pH wyróżniamy podłoża silnie kwaśne (pH < 4,5), kwaśne (pH 4,6- 5,5), lekko kwaśne (pH 5,6 – 6,5), obojętne (pH 6,6 – 7,2) oraz zasadowe (> 7,2).
Kwasowość ziemi należy sprawdzić wiosną, jeszcze przed pierwszymi nasadzeniami. Odczyn gleby determinuje efektywność pobierania wody i składników pokarmowych przez roślinę. Nieodpowiednia kwasowość może sprawić, że rośliny będą gorzej przyswajały składniki pokarmowe. Poza tym w mocno zakwaszonej ziemi brakuje pożytecznych bakterii, a minerały tworzą nierozpuszczalne w wodzie związki chemiczne. Często też rozwijają się w niej groźne pleśnie.
Badanie odczynu pH jest konieczne, jeśli planujemy uprawiać w ogrodzie różne gatunki roślin. Większość z nich woli podłoże o odczynie zbliżonym do obojętnego (ph 6,0 – 7,0). Niektóre jednak mają bardziej „rygorystyczne” wymagania względem gleby. Za przykład niech posłużą wrzosiec krwisty, wrzos pospolity, rododendron, czy magnolia, które dobrze rosną w zakwaszonym podłożu. Z kolei budleja Dawida, lawenda, berberysy, juki ogrodowe zdecydowanie preferują ziemie alkaliczne. Jeśli zależy nam na zadbanym, wolnym od mchu trawniku zapewnijmy mu ziemię o odczynie obojętnym.
Jak sprawdzić pH gleby na działce?
Aby przeprowadzić wiarygodne badania, należy pobrać kilka, czy nawet kilkanaście próbek podłoża, z różnych miejsc w ogrodzie. Ogólna zasada mówi, że z każdego 100 mkw. powinniśmy pozyskać 3-4 próbki. Ziemie wykopujemy na głębokości ok. 25 cm.
Po czym poznać, że ziemia jest kwaśna? Oto sposoby na sprawdzenie pH gleby.
- Pomiar pH gleby papierkiem lakmusowym
Papierek lakmusowy jest tani i umożliwia szybkie odczytanie wyniku. Można go kupić w aptece lub sklepie chemicznym. W celu wykonania pomiaru próbkę ziemi umieszczamy w plastikowym pojemniku i zalewamy wodą destylowaną. Po wymieszaniu zanurzamy papierek lakmusowy w roztworze. Po kilku chwilach zmieni on kolor. Porównując kolor papierka z załączoną w zestawie skalą, możemy określić pomiar pH gleby.
- Pomiar pH gleby kwasomierzem z płynem Helliga
Kwasomierz jest bardziej precyzyjną metodą pomiaru pH gleby. Jest on wielokrotnego użytku, jego obsługa jest niezwykle prosta i można go kupić w większości sklepów ogrodniczych. Aby dokonać pomiaru, należy umieścić niewielką ilość gleby w rynience, a następnie zalać ją płynem Helliga (mieszanina wskaźników, służąca do pomiaru pH gleby). Po upływie kilku minut kolor płynu się zmienia i wówczas należy go porównać ze skalą barw. Metoda ta pozwala ocenić poziom pH gleby z dokładnością do 0,5.
- Pomiar pH gleby miernikiem elektrycznym
Miernik to najszybszy i najprostszy sposób na pomiar pH gleby. Składa się z sondy i skali, która wskazuje wartość liczbową. Aby zmierzyć odczyn pH, wystarczy umieścić sondę miernika pionowo w wilgotnej glebie na minutę i odczytać wynik pH ze skali. Chociaż za takie urządzenie zapłacimy od ok. 100 zł, natomiast z pewnością posłuży przez wiele lat.
Jak domowym sposobem sprawdzić odczyn gleby?
Odczyn pH naszej gleby możemy sprawdzić nie tylko za pomocą specjalnych przyrządów mierniczych. Istnieje także szybki, domowy sposób na określenie kwasowości ziemi. Potrzebny do tego będzie ocet i soda oczyszczona.
Do dwóch plastikowych pojemników (np. denek odciętych od 1,5 litrowej butelki) przesypmy ziemię z próbkowanego obszaru. Zalejmy ją wodą destylowaną, całość wymieszajmy. Do pierwszego naczynia dodajemy parę łyżek sody, a do drugiego kilka łyżek octu. PH odczytujemy na podstawie otrzymanej reakcji chemicznej – jeśli ziemia zaczęła „bulgotać” i „musować” w próbce z sodą oczyszczoną, badana gleba ma odczyn kwasowy, jeśli w próbce z octem – gleba ma odczyn zasadowy.
Warto jednak zaznaczyć, że ta metoda pozwala na uzyskanie orientacyjnych wyników. Jeśli zależy nam na precyzyjnych odczytach, możemy skierować się do Okręgowych Stacji Chemiczno-Rolniczych.
Zmiana pH gleby
Zbyt kwaśne podłoże nie powinno przekreślać naszych planów względem ogrodu – odczyn pH można łatwo zmienić. Podwyższyć pH, czyli zwapnować glebę, można, dodając nawozów wapniowo-magnezowych, wapna rolniczego lub kredy mielonej. Tzw. wapnowanie można przeprowadzać o każdej porze roku, chociaż najlepszym terminem będzie wczesna wiosna (przed okresem wegetacji) lub wczesna jesień (po wegetacji). Podczas odkwaszania nie stosujmy w tym czasie nawożenia nawozami naturalnymi (fosforowych, azotowych).
Jeżeli nasza gleba ma odczyn zasadowy, możemy zdecydować się na naturalne obniżenie poziomu pH, do którego posłużą nam m.in. kwaśny torf, nawóz siarkowy lub azotowy. Pomocne będzie również ściółkowanie gleby. Termin odkwaszania zależy od rodzaju używanego środka.
