Spis treści:
- Co to są pomidory szczepione?
- Pomidory szczepione a tradycyjne
- Jak uprawiać pomidory szczepione?
Co to są pomidory szczepione?
W odróżnieniu od tradycyjnych pomidorów uprawianych z nasion jednej odmiany rośliny szczepione powstają przez połączenie dwóch różnych komponentów: podkładki i zrazu. Podkładka, czyli dolna część rośliny, pochodzi z odmiany odpornej na choroby glebowe i cechującej się silnym systemem korzeniowym. Zraz, czyli część nadziemna, reprezentuje odmianę wybraną za jakość owoców – ich smak, wielkość i barwę. Efektem szczepienia jest roślina o zwiększonej witalności, która zachowuje cechy odmiany szlachetnej, a jednocześnie radzi sobie lepiej w niekorzystnych warunkach.
Zabieg szczepienia przeprowadza się na młodych siewkach. Najpierw oba elementy – podkładka i zraz – są przycinane pod tym samym kątem, a następnie łączone przy użyciu silikonowego klipsa. Rośliny umieszcza się w specjalnych mnożarkach, gdzie przez kilkanaście dni dochodzi do zrośnięcia tkanek. W praktyce stosuje się kilka technik szczepienia, zależnych od grubości łodygi oraz skali produkcji. Do najczęstszych należą cięcie skośne w stylu japońskim, szczepienie „na języczek” oraz metoda z wykorzystaniem cienkiego pręta lub wykałaczki.
Po prawidłowym połączeniu rośliny rozwijają się już jako całość. Szczepione pomidory wytwarzają silniejszy system korzeniowy, który skuteczniej pobiera składniki pokarmowe, zwłaszcza potas i fosfor. Dzięki temu liście utrzymują się dłużej, a rośliny plonują przez więcej tygodni – często aż do nadejścia pierwszych przymrozków.
Pomimo wyższej ceny – nierzadko trzykrotnie przekraczającej koszt tradycyjnej rozsady – rośliny te znajdują zastosowanie zarówno w amatorskich uprawach tunelowych, jak i w profesjonalnych szklarniach. W dużych gospodarstwach szczepienie stało się normą, zwłaszcza tam, gdzie rośliny prowadzi się na kilkanaście gron. Umożliwia to wcześniejsze sadzenie i zwiększenie plonowania.
Pomidory szczepione a tradycyjne
Pierwsze różnice między rozsadą szczepioną a tą wyhodowaną z nasion widać już na etapie produkcji. Szczepione sadzonki mają zauważalnie grubszą łodygę u nasady, a ich tkanki przybierają ciemniejszy odcień, co świadczy o lepszym przewodnictwie wodno-pokarmowym. Rośliny szybciej się rozwijają i intensywniej wytwarzają liście. Dzięki temu owoce są lepiej osłonięte, co ma znaczenie zwłaszcza w okresach silnego nasłonecznienia i wysokiej temperatury.
Wydajność roślin szczepionych jest wyższa nie tylko ze względu na ich kondycję, ale także dzięki większej regularności owocowania. Krzewy tego typu utrzymują stały kaliber owocu przez cały okres zbiorów i nie wykazują typowego dla tradycyjnych odmian spadku jakości w końcowej fazie sezonu. W praktyce oznacza to możliwość zebrania nawet o 30–40 procent więcej pomidorów o zbliżonej masie i dojrzałości. Warto przy tym podkreślić, że smak, bez względu na typ rozsady, zależy od cech zrazu, dlatego walory odmian malinowych, koktajlowych czy mięsistych są zachowane.
Jedną z największych zalet roślin szczepionych jest ich odporność na wiele chorób odglebowych, takich jak fuzarioza czy korkowatość korzeni. Są również mniej podatne na szkodniki i patogeny, w tym nicienie, co czyni je korzystnym wyborem w miejscach, gdzie uprawa ma charakter cykliczny. W przeciwieństwie do tradycyjnej rozsady, która wymaga rotacji stanowisk oraz stosowania chemicznych środków ochrony, szczepione rośliny można z powodzeniem prowadzić w tym samym miejscu bez konieczności częstych interwencji.
Choć lista zalet jest długa, pomidory tego typu nie są rozwiązaniem dla każdego. Ich cena, znacznie wyższa niż w przypadku zwykłych sadzonek, może stanowić barierę dla ogrodników amatorów. Co więcej, roślina musi być posadzona w taki sposób, by miejsce szczepienia pozostawało ponad powierzchnią ziemi – w przeciwnym razie zraz może się ukorzenić, niwecząc zalety wynikające z użycia podkładki. Mimo to na glebach wyeksploatowanych lub w pojemnikach, gdzie niemożliwe jest regularne odkażanie podłoża, rośliny szczepione okazują się bardziej efektywne i opłacalne.
Jak uprawiać pomidory szczepione?
Przygotowanie stanowiska pod uprawę szczepionych pomidorów wymaga nieco więcej uwagi niż w przypadku tradycyjnej rozsady, ale pozwala ograniczyć część prac ochronnych. Zaleca się, aby przed sadzeniem wzbogacić glebę w dobrze rozłożony kompost lub obornik, co poprawia strukturę podłoża i dostępność składników pokarmowych. Rozstaw sadzenia ma istotne znaczenie ze względu na większą masę zieloną szczepionych roślin. Należy zachować odstępy 40 × 60 cm, co umożliwia swobodną cyrkulację powietrza i zmniejsza ryzyko rozwoju chorób grzybowych.
W przypadku uprawy tunelowej nocą poziom wilgotności powietrza powinien spadać poniżej 90%, by zminimalizować warunki sprzyjające zarazie ziemniaczanej. Miejsce szczepienia – widoczne jako niewielkie zgrubienie na łodydze – musi znajdować się powyżej linii gleby, przynajmniej o dwa centymetry. To warunek niezbędny, by roślina nie wytworzyła własnych korzeni z części szlachetnej.
W miarę wzrostu pomidora zwiększa się zapotrzebowanie na składniki mineralne, szczególnie potas i magnez. Oba pierwiastki mają kluczowe znaczenie dla jakości owoców i utrzymania liści w dobrej kondycji. Podstawowe zabiegi pielęgnacyjne polegają na usuwaniu liści poniżej najniższego grona oraz, w przypadku uprawy na dwa pędy, regularnym podwiązywaniu obu łodyg do podpór.
Szczepione pomidory sprawdzają się nie tylko w dużych gospodarstwach szklarniowych, lecz także w uprawach amatorskich, o ile spełnione zostaną warunki świetlne i pokarmowe. Można je sadzić w dużych donicach, skrzyniach balkonowych lub tunelach foliowych – tam, gdzie przestrzeń jest ograniczona, a plon ma być stabilny. Rośliny te efektywnie wykorzystują zarówno światło naturalne, jak i doświetlanie sztuczne. Dla ogrodników, którzy szukają rozwiązania niezawodnego i bardziej odpornego na błędy, szczepione pomidory są bezpieczniejszą alternatywą niż standardowa rozsada.
Źródło: deccoria.pl
