Spis treści:
- Lawenda – charakterystyka. Jak wygląda?
- Lawenda – gatunki
- Biznes o lawendowym zapachu. Jaką lawendę wybrać na plantację?
- Jak uprawiać lawendę na polu - siew czy sadzonki?
- Uprawa lawendy na polu
- Zyski z plantacji lawendy
Lawenda – charakterystyka. Jak wygląda?
Lawenda to zimozielony ozdobny krzew pochodzący z rejonu Morza Śródziemnomorskiego. Obecnie uprawiana jest w wielu zakątkach świata, w tym również w Polsce, szczególnie w południowej części kraju. Rośliny te osiągają 50-90 cm wysokości (w zależności od odmiany) i mają zwarty pokrój niskich krzewinek.
Liście lawendy są wąskie i szarozielone. Osiągają one długość od 2 do 5 cm oraz są aromatyczne. Okres kwitnienia rośliny rozpoczyna się w czerwcu i trwa aż do października. Wówczas pojawiają się osadzone na długich kłosach drobne kwiaty, które w zależności od odmiany mogą mieć barwę od purpurowo-liliowej po fioletową. Kwiaty lawendy charakteryzują się mocnym, niepowtarzalnym zapachem, który przyciąga do siebie niezliczoną ilość pszczół i motyli, a odstrasza komary i mszyce.
Lawenda – gatunki
Istnieje około 50 gatunków lawendy, które różnią się między sobą przeważnie wielkością kęp i barwą kwiatów. Do najpopularniejszych zalicza się m.in.:
- lawenda wąskolistna (tzw. angielska) – najbardziej popularna odmiana lawendy uprawiana w Polsce, gdyż jest najbardziej wytrzymała w naszym klimacie. Dorasta do 70 cm wysokości i charakteryzuje się niebiesko-fioletowymi kwiatami;
- lawenda francuska – ze względu na to, że pochodzi z krajów śródziemnomorskich, w Polsce nadaje się do uprawy doniczkowej lub w gruncie, ale tylko w okresie letnim. Charakteryzuje się fioletowymi lub białymi kwiatami podobnymi do pędzelków;
- lawenda pośrednia (często nazywana lawendyną) – posiada intensywnie zielone liście oraz ciekawie jasnofioletowo wybarwione kwiaty. Gatunek ten jest bardzo odporny na mróz, dlatego coraz chętniej uprawiany jest w Polsce;
- lawenda wielodzielna – jej ojczyzną jest północna Afryka, dlatego nazywana jest też lawendą egipską. Jej kwiaty są jasnoliliowe i skupiają się w niewielkich kłosach na szczycie wyprostowanych, długich pędów. Dorasta do 50 cm wysokości, więc doskonale się nadaje do uprawy doniczkowej.
Biznes o lawendowym zapachu. Jaką lawendę wybrać na plantację?
Prowansalskie krajobrazy z rozległymi, fioletowymi polami. Brzmi jak cud, nieprawdaż? Wiele osób udaje się na lawendowe pola, w których można spędzić leniwe letnie dni podziwiać fioletową uprawę. Ponadto taka wycieczka to też świetny sposób na relaks, gdyż sam zapach rośliny poprawia nastrój i koi nerwy. Z kolei coraz więcej przedsiębiorców zamyśla się o krzakach lawendy jak o dochodowym biznesie.
Pola lawendy można spotkać niemal w całej Polsce. Czynnikiem decydującym o sukcesie uprawy roślin w naszym kraju, jest przede wszystkim dobór odpowiednich odmian. Najbardziej polecana jest uprawa lawendy wąskolistnej, która bardzo dobrze radzi sobie w polskim klimacie i jest odporna na mróz. Zdecydowanie jest łatwiejsza i mniej wymagająca w uprawie niż większość kwiatów. Do uprawy na plantacjach warte polecenia są takie odmiany lawendy, jak: Hidcote, Munstead czy Ellegance Purple.
Jak uprawiać lawendę na polu - siew czy sadzonki?
Lawendę można pozyskać z nasion lub sadzonek zielonych. Zaletą uzyskania sadzonek z nasion jest niższy koszt ich wyprodukowania. Niestety często się zdarza, że nie zawsze mogą wykiełkować. Takie sytuacje mogą zniechęcić nas do uprawy lawendy już na samym początku. Chociaż uprawa z nasion jest najprostszym sposobem na pozyskanie młodych roślin, jest bardziej czasochłonna.
Dlatego większą ilość zalet ma zakup gotowych sadzonek lawendy. Ta metoda jest trudniejsza od poprzedniej, natomiast pozwala szybciej uzyskać efekt estetyczny w postaci długich, pachnących pasów lawendy oraz zebrać więcej kwiatów po krótszym czasie od wykonania nasadzenia. Sadzonki z łatwością można kupić w sklepach ogrodniczych lub bezpośrednio u szkółkarzy. Nie kupuj je w przypadkowych miejscach! Ponadto taka metoda daje nam większe możliwości jeśli chodzi o wybór odmian, gdyż z nasion można uzyskać tylko kilka z nich.
Uprawa lawendy na polu
Uprawa lawendy na polu nie jest zbyt trudna, ale żeby pięknie kwitła, musimy przestrzegać kilka zasad uprawowych i pielęgnacyjnych.
- Stanowisko
Lawenda to roślina słońca. Im więcej dociera do niej bezpośrednich promieni słonecznych, tym lepiej rośnie. Najlepszym stanowiskiem dla lawendy będzie pole o pełnym nasłonecznieniu. Ponadto roślinie należy zapełnić miejsce przewiewne, gdyż wymaga dobrej cyrkulacji powietrza.
- Podłoże
Lawenda musi mieć podłoże lekkie, przepuszczalne, o odczynie zasadowym. Nie znosi z kolei zbyt ciężką i gliniastą glebę. Właśnie dlatego przed sadzeniem rośliny ziemię warto rozluźnić, dodając do niej piasek i dobrze rozłożony kompost.
- Podlewanie i nawożenie
W zasadzie lawenda jest odporna na suszę. Natomiast w czasie upałów, szczególnie w przypadku nowo posadzonych roślin, należy pamiętać o regularnym nawadnianiu. W kolejnych latach radzi już sobie sama i nie wymaga podlewania. Lawendę należy nawadniać umiarkowanie. Warto pamiętać, że roślina lepiej przetrwa suszę niż przelanie. Jeśli chodzi o nawożenie, zasilanie lawendy nie jest konieczne. Wiosną można stosować nawóz azotowy albo rozłożyć wokół rośliny warstwę kompostu.
- Przycinanie
Najważniejszym zabiegiem przeprowadzanym na plantacji lawendy jest przycinanie. Zabieg ten umożliwia zachowanie intensywnego pokroju, wspomaga intensywność wzrostu roślin, a nawet pomaga zwiększyć odporność na choroby. Ciecie formujące wykonuje się jesienią (we wrześniu), wtedy skraca się pędy o połowę. W przypadku, gdy lawenda powtarza kwitnienie, termin zabiegu można opóźnić. Ważne jest jednak, aby wszelkiego rodzaju cięcia zakończyć co najmniej na miesiąc przed nadejściem pierwszych mrozów, ponieważ zbyt późno przycięta roślina jest narażona na przemarzanie. Z kolei cięcie lawendy wiosną nie jest zalecane, gdyż istnieje ryzyko uszkodzenia pąków kwiatowych, które dopiero się zawiązują.
- Zbiory
Zbiory lawendy rozpoczynają się zwykle na końcu czerwca, w momencie najbardziej obfitego kwitnienia. Roślina jest gotowa do zbioru, gdy dolne pąki kwiatowe zaczynają się otwierać. Lawendę warto zbierać w pogodny dzień po opadnięciu rosy, dzięki czemu bukiety będą trwałe i pozwolą długo cieszyć się intensywnym aromatem. W przypadku suszenia, kwiaty ścina się z łodygą i wiesza kwiatostanem do dołu w przewiewnym miejscu.
Zyski z plantacji lawendy
Jeśli chodzi o plantację lawendy, form zarobku jest kilka. Wiele zależy od wielkości areału oraz tego czy plantacja będzie jedynym dochodem (czy np. dodatkiem do agroturystycznego biznesu). Duże powierzchnie nasadzenia pozwalają uzyskiwać dobry zysk ze sprzedaży bukietów oraz suszu. Świeże kwiaty lawendy mogą być sprzedawane do kwiaciarni i pracowni florystycznych. Bardzo opłacalna jest także sprzedaż bukietów na giełdzie rolno-ogrodniczej. Ponadto z lawendy można tworzyć nie tylko świeże i suszone kompozycje bukietowe, lecz także dodatki ślubne czy dekoracje okolicznościowe.
Co roku rośnie zapotrzebowanie na naturalne i ekologiczne produkty. Konsumenci coraz chętniej poszukują rodzimych firm, zajmujących się produkcją naturalnych kosmetyków i produktów spożywczych. Dlatego dobre zyski przynosi sprzedaż wyrobów lawendowych, w tym mydeł, saszetek zapachowych, świeczek, syropów, a nawet lawendowych wypieków. Co ciekawe, produkty z lawendy mogą przynieść nawet pięciokrotnie wyższe zyski niż sprzedaż samego surowca.
Istnieją również alternatywne źródła dochodu. Zyskownym pomysłem są również płatne sesje zdjęciowe w lawendzie, kawiarnie przy plantacji, warsztaty wyrobu naturalnych kosmetyków, a nawet organizacja wieczorów panieńskich. Jak widzimy, w tym biznesie ogranicza cię jedynie wyobraźnia i twoja gotowość.
