Spis treści:
- Co to jest ROD?
- ROD – ograniczone możliwości kupienia działki
- Jak zostać działkowcem w ROD?
- Gdzie szukać działki ROD?
Co to jest ROD?
ROD to skrót od Rodzinnych Ogrodów Działkowych – jest to wydzielona przestrzeń, składająca się wielu niedużych ogródków działkowych. Mają one wspólną infrastrukturę, taką jak oświetlenie, doprowadzenie wody czy ogrodzenie. Pierwszy ROD powstał już w roku 1897, założył go w Grudziądzu doktor Jan Jalkowski. Kiedyś działki takie były zarządzane i przydzielane przez zakłady pracy, dzisiaj zajmuje się tym stowarzyszenie - Polski Związek Działkowców.
Szacuje się, że w Polsce jest prawie 5 tys. Rodzinnych Ogrodów Działkowych, podzielonych na pomniejsze działeczki (stan na rok 2020). W 2013 roku uchwalono ustawę, w której zawierają się przepisy dotyczące nabywania, prowadzenia takiej działki, a także zadania i funkcje, które mają pełnić ROD. Według ustawy celem rodzinnych ogrodów działkowych jest zaspokajanie wypoczynkowych, rekreacyjnych i socjalnych potrzeb członków społeczności lokalnych oraz umożliwienie im prowadzenia upraw na własne potrzeby. Rolą tego typu terenów jest także podniesienie ekologicznych standardów otoczenia. Ciekawym zapisem ustawy jest punkt o tym, że zadaniem działek jest kreowanie zdrowego stylu życia.
Obecnie coraz więcej osób interesuje się działkami ROD nie tylko z względu na możliwość uprawiania tam warzyw, ale chociażby dlatego, że jest to enklawa zieleni i miejsce, w którym można odetchnąć od miejskiego zgiełku. Wiele osób korzysta z nich po prostu po to, by rozpalić grilla, posiedzieć na kocu i odpocząć.
ROD – ograniczone możliwości kupienia działki
Wydawałoby się, że kupienie niewielkiej działki jest proste i można to zrobić od ręki. Okazuje się, że niestety tak łatwo nie jest i nawet posiadanie sporych zasobów finansowych nie załatwia sprawy. Przede wszystkim dlatego, że wolnych działek brakuje. Od kilku lat obserwuje się powracająca modę na spędzanie czasu na zewnątrz, a dodatkowo wzrasta świadomość dotycząca zdrowego, nieprzetworzonego jedzenia. To powoduje, że coraz więcej osób decyduje się na własny ogródek.
Kiedyś z działek korzystały głównie osoby na emeryturze, mające czas na dbanie o ten kawałek zieleni. Dzisiaj średnia wieku znacząco się obniżyła – młodsi ludzie także doceniają weekendy poza domem i grilla na świeżym powietrzu.
Jak zostać działkowcem w ROD?
Czy każdy może zostać właścicielem takiego ogródka? Według ustawy każda pełnoletnia osoba fizyczna zamieszkująca teren Polski może zostać działkowcem. Należy pamiętać, że grunt jest dzierżawiony, a własnością działkowca jest tylko to, co na niej posadził/postawił (czyli roślinność i np. altanka). Prawo do działki nie ulega dziedziczeniu. Nie można mieć także dwóch działek, a prawo użytkowania gruntu może mieć jedna osoba lub małżeństwo.
To, jak można stać się nabywcą działki określa wspomniana już ustawa z 2013 roku. Wyszczególnia ona 4 sposoby:
- przeniesienie prawa do działki
- podpisanie umowy dzierżawy działkowej z zarządem ROD
- podpisanie umowy dzierżawy działkowej z prezydium okręgowego zarządu
- wstąpienie w prawo do działki
Każdy z tych sposobów jest szczegółowo opisany w ustawie.
- Przeniesienie prawa do działki
Podstawą do uzyskania działki w ten sposób jest umowa zawierana przez dotychczasowego właściciela z osobą, na którą przenosi prawa do działki. Tego typu umowę, jak wszystkie dotyczące nieruchomości, trzeba podpisać w obecności notariusza, który poświadczy tożsamość osób ją zawierających. Sporządza się ją w 3 egzemplarzach: dla nabywcy, dla zbywającego i dla zarządu ROD.
Po podpisaniu umowy nabywca składa do zarządu ROD umowę wraz z wnioskiem o jej zatwierdzenie. Jeżeli zarząd nie ma przeciwwskazań, zatwierdza dokument. Odbywa się to w formie uchwały, którą doręcza się stronom i dołącza się do ewidencji działek. W kwestiach zapłaty strony dogadują się same – nikt nie ingeruje w to, czy opłata zostanie uiszczona przed złożeniem dokumentów czy dopiero po zatwierdzeniu wniosku przez zarząd.
- Umowa dzierżawy działkowej
Jeżeli w wybranym ROD znajdzie się wolna działka, która nie ma prawnego użytkownika, można z niej korzystać po uprzednim podpisaniu umowy dzierżawy działkowej. Zgodnie ze statutem Polskiego Związku Działkowców odbywa się to w następującej kolejności:
- zarząd podejmuje uchwałę o wyrażeniu zgody na podpisanie takiej umowy przez reprezentujących go prezesa i jednego członka zarządu
- prezes i inny członek zarządu podpisują umowę dzierżawy
Taka kolejność wynika z tego, że najpierw organ zarządczy wyraża zgodę, a potem jest ona przez reprezentantów zarządu podpisywana.
- Umowa dzierżawy z Okręgowym Zarządem PZD
Postępowanie jest w tym przypadku dokładnie takie samo, jak w przypadku umowy dzierżawy działkowej. Zmieniają się jedynie organy, do których trzeba się zgłosić. Tutaj jest to prezydium Okręgowego Zarządu – do nich należy się zwrócić z dokumentami dotyczącymi chęci dzierżawy, oni także podejmują decyzję o możliwości korzystania z gruntu.
- Wstąpienie prawa do działki
Czwarta możliwość dotyczy sytuacji śmierci działkowca. Działka nie podlega dziedziczeniu, zatem przechodzi w ręce zarządu ROD. Pierwszeństwo w staraniu się o uzyskanie działki ma współmałżonek zmarłej osoby. W ciągu 6 miesięcy musi złożyć oświadczenie, że chce skorzystać z tego prawa. Jeśli takiego dokumentu nie złoży, taką możliwość mają inne bliskie osoby, np. dzieci i wnuki – mają 3 miesiące na złożenie dokumentów.
Gdzie szukać działki ROD?
Nawet zasobny portfel nie pomoże, jeśli w najbliższym ROD nie ma wolnych gruntów. Warto się jednak orientować na bieżąco, na przykład zaglądając na stronę Polskiego Związku Działkowców. W niektórych miejscach Okręgowe Zarządy PZD prowadzą bazę wolnych działek - należy sprawdzać tam albo dzwonić bezpośrednio do wybranego biura. Ogłoszenia o działkach na sprzedaż można znaleźć również w lokalnej prasie i serwisach internetowych.
Czy każdy może zostać właścicielem takiego ogródka? Według ustawy każda pełnoletnia osoba fizyczna zamieszkująca teren Polski może zostać działkowcem. Należy pamiętać, że grunt jest dzierżawiony, a własnością działkowca jest tylko to, co na niej posadził/postawił. Prawo do działki nie ulega dziedziczeniu. Nie można mieć także dwóch działek, a prawo użytkowania gruntu może mieć jedna osoba lub małżeństwo.
Co ciekawe, po zakupie działki ROD oferuje bezpłatne szkolenie dla nowych działkowców – obejmuje ono podstawowe informacje dotyczące uprawiania i zagospodarowywania działki w ROD. Polski Związek Działkowców zaprasza także chętnych do wstąpienia w swoje szeregi, aby mieć pełne prawo do współdecydowania o sprawach związanych z Rodzinnymi Ogrodami Działkowymi.
Mimo że kupno działki w Rodzinnych Ogrodach Działkowych nie jest łatwe, przede wszystkim ze względu na brak gruntów, warto orientować się lokalnie, czy ktoś nie chce takiego ogródka sprzedać. Co prawda nie jest to rozległy teren, ale do uprawiania rabat warzywnych albo postawienia altanki spokojnie wystarczy. Ten niewielki skrawek zieleni, otoczony drzewkami czy krzewami jest dobrym pomysłem na złapanie chwili oddechu na świeżym powietrzu.
