Spis treści:
- Burak liściowy – charakterystyka
- Uprawa buraka liściowego
- Burak liściowy – wartości odżywcze
Burak liściowy – charakterystyka
Burak liściowy, zwany inaczej boćwiną lub mangoldem, to roślina jadalna silnie spokrewniona ze znanym nam wszystkim burakiem ćwikłowym, dlatego wiele osób często je ze sobą myli. Podstawowa różnica polega na tym, że burak liściowy ma zdecydowanie większe liście oraz łodygi. To właśnie te części są jadalne. Charakteryzują się ciekawym smakiem, który przypomina szpinak lub kalarepę, a jednocześnie jest bardziej wartościowy ze względu na większą ilość witamin i minerałów.
W zależności od odmiany ogonki liściowe występują w różnych kolorach – od białego, przez żółty, pomarańczowy aż po czerwony lub purpurowy. Dzięki temu pięknie wyglądają zarówno w ogrodach, jak i na talerzach. Kolorowe odmiany wspaniałe wyglądają również na rabatach kwiatowych, z takimi kwiatami jak aksamitki, cynie czy astry. Korzenie buraka liściowego, w odróżnieniu od buraka ćwikłowego, są małe i niejadalne.
Uprawa buraka liściowego
Jeśli chodzi o uprawę, burak liściowy jest mało wymagający. Mimo to trzeba jednak przestrzegać kilku zasad.
- Sadzenie
Burak liściowy nadaje się zarówno na przedplon, jak i poplon, ponieważ charakteryzuje go krótki okres wegetacji (8-10 tygodni). Świetnie rośnie po ziemniakach, ale nie powinien być uprawiany po kapuście, szpinaku czy burakach ćwikłowych. Warzywo to możemy uprawiać z rozsady lub z siewu wprost do gruntu. Produkcję rozsady warto rozpocząć pod koniec lutego. Po około 40-45 dniach jest ona gotowa do wysadzenia na miejsce stałe, najlepiej w rozstawie 40x30 cm. Na zbiór letni, nasiona buraka liściowego warto wysiać na przełomie kwietnia i maja, a na zbiór jesienny – w drugiej połowie lata.
- Stanowisko
Burak liściowy najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, toleruje również lekkie zacienienie. Można go uprawiać zarówno w warzywniaku, donicach i na wysokich grządkach, jak i w tunelach foliowych czy szklarniach.
- Podłoże
Burak liściowy nie ma wygórowanych wymagań glebowych. Lubi ziemię z dużą ilością próchnicy (np. kompostem), o odczynie pH 6,5-7. Źle rośnie jedynie na glebach kwaśnych i podmokłych, a także w suchym piasku.
- Podlewanie i nawożenie
Burak liściowy dość dobrze znosi krótkotrwałą suszę. Warto podlewać rośliny wtedy, gdy wierzchnia warstwa ziemi przeschnie. Podczas podlewania należy uważać, by nie moczyć liści, gdyż sprzyja to rozwojowi chorób grzybowych.
Podczas wzrostu buraki liściowe nie wymagają nawożenia. Jeśli jest taka potrzeba, można zastosować nawozy wolnodziałające, aby nie stwarzać ryzyka przenawożenia. Warto pamiętać, że nadmiernie nawożone warzywa mają skłonność do magazynowania szkodliwych azotanów w jadalnych częściach.
- Choroby i szkodniki
Buraki liściowe bywają atakowane przez choroby grzybowe, które powodują obniżenie plonu. Najgroźniejszą z nich jest chwościk buraka, który objawia się okrągłymi i dwubarwnymi plamami na najstarszych liściach. Inne choroby to m.in. mączniak prawdziwy, rdza oraz zgorzel siewek buraka. Ze szkodników buraki liściowe atakują najczęściej płaszczyniec burakowy, śmietka ćwiklanka oraz śmietka kiełkówka.
Burak liściowy – wartości odżywcze
Burak liściowy był ceniony już w starożytności nie tylko za smak, ale także za szereg właściwości prozdrowotnych. Jest on bogatym źródłem witamin, przede wszystkich tych z grupy B, a także witamin A, C, E oraz K. Dodatkowo w jego liściach znajdują się liczne minerały, takie jak wapń, potas, żelazo, mangan, miedź oraz sód. Burak liściowy zawiera też rutynę i kwercetynę, które biorą udział we wzmacnianiu i zwiększaniu elastyczności naczyń krwionośnych.
Co więcej, boćwina jest niskokaloryczna (w 100 g znajduje się zaledwie 19 kcal), a zawarta w niej betaina wspomaga oczyszczanie organizmu i poprawia funkcjonowanie wątroby. Przeciwutleniacze zawarte w buraku liściowym zapobiegają powstawaniu nowotworów. Poza tym boćwina wykazuje dobroczynny wpływ na procesy trawienia, a także pomaga zapobiegać wielu schorzeniom układu krążenia. Mangold był ceniony już w starożytności, jego zdrowotne właściwości doceniał grecki filozof Arystoteles.
Źródła: odzywianie.info.pl, deccoria.pl
