Spis treści:
- Pięknotka Bodiniera (kalikarpa) — charakterystyka
- Pięknotka Bodiniera — odmiany
- Pięknotka Bodiniera — uprawa
- Pięknotka Bodiniera — zastosowanie w ogrodzie
Pięknotka Bodiniera (kalikarpa) — charakterystyka
Pięknotka Bodiniera (Callicarpa bodinieri), znana również pod nazwą kalikarpa, to oryginalny krzew liściasty o charakterystycznych fioletowych owocach, należący do rodziny werbenowatych. Roślina naturalnie występuje na terenie zachodnich i środkowych Chin, a swoją nazwę zawdzięczna francuskiemu misjonarzowi i botanikowi Émile-Marie Bodinier'owi, który w XIX wieku zajmował się badaniem roślinności tego kraju.
Pięknotka Bodiniera osiąga około 2-3 m wysokości, ma gęsty i rozłożysty pokrój oraz pokryta jest ciemnozielonymi lancetowatymi liśćmi o ząbkowanych brzegach, ułożonych naprzeciwko siebie na łodydze. Latem roślina wytwarza niewielkie kwiaty zabarwione na żółto i zebrane w grona, które przyciągają mnóstwo pszczół i motyli.
Najatrakcyjniej pięknotka prezentuje się jesienią, kiedy jej liście przebarwiają się na kolor żółto-czerwony. Wtedy też miejsce kwiatów zajmują kuliste owoce, które są niewątpliwie największą ozdobą krzewu. Owoce zebrane w baldachy małych około 4 milimetrowych jagód na początku przybierają kolor zielony i stopniowo, w miarę dojrzewania, osiągają odcień intensywnego fioletu lub błękitu.
Liście pięknotki stopniowo opadają jesienią, za to owoce otrzymują się nawet do grudnia. Są one w ogrodzie wyjątkową ozdobą ponurego jesienno-zimowego krajobrazu, a dodatkowo stanowią pokarm dla ptaków.
Pięknotka Bodiniera — odmiany
Pięknotka Bodiniera występuje w wielu różnych odmianach, różniących się od siebie głównie kolorem wytwarzanych owoców. Spośród wszystkich licznych chińskich i japońskich odmian najbardziej popularna jest odmiana Callicarpa bodinieri 'Profusion', która została odznaczona przez brytyjskie Królewskie Towarzystwo Ogrodnicze prestiżową nagrodą Award of Garden Merit. Pięknotka Bodiniera 'Profusion' osiąga od 2 do 4 m wysokości, jesienią jej liście przebarwiają się na kolor żółto-pomarańczowy. Jej cechą charakterystyczną jest bardzo obfite owocowanie. Jagody są błyszczące, mają kolor żywego fioletu i długo utrzymują się na krzewie.
Pięknotka Bodiniera — uprawa
Pięknotka Bodiniera nie należy do krzewów trudnych w uprawie, jednak nie jest rośliną mrozoodporną, dlatego należy przede wszystkim znaleźć dla niej odpowiednie stanowisko i zabezpieczyć ją na zimę przed mrozami. Jakie jeszcze wymagania ma pięknotka Bodiniera?
- Stanowisko
Pięknotka preferuje słoneczne, ciepłe miejsca w ogrodzie. Krzew posadzony w cieniu słabiej kwitnie, a przez to jego owocowanie jest mniejsze. Ważne jest również, aby stanowisko było osłonięte i zaciszne, ponieważ pomoże to ochronić roślinę przed zimnymi podmuchami wiatru.
- Podłoże
Gleba odpowiednia do uprawy pięknotek powinna być lekka, przepuszczalna i żyzna o odczynie obojętnym lub lekko kwaśnym. Lepiej nie sadzić rośliny na obszarze, w którym dominuje ziemia zasadowa, gdyż może to po kilku latach doprowadzić do obumarcia rośliny.
- Sadzenie
Pięknotkę najlepiej sadzić jesienią lub wiosną. Wskazane jest sadzenie tych roślin w grupach, wtedy wzajemnie się zapylają. Przed posadzeniem krzewu ziemię w wykopanym dołku warto zasilić obornikiem lub kompostem. Po umieszczeniu rośliny w dole należy obsypać korzenie ziemią, mocno ubić i obficie podlać. Na tym etapie można także ziemią wokół łodygi okryć warstwą ściółki, co zabezpieczy roślinę przed odparowywaniem wody oraz wyrastaniem chwastów, a także ochroni korzenie przed niskimi temperaturami.
- Podlewanie
Młode krzewy w czasie suszy warto dodatkowo nawadniać i starać się nie dopuszczać do przesuszenia podłoża. Natomiast starsze okazy poradzą sobie bez dodatkowego podlewania, wystarczy im woda deszczowa. W przypadku pięknotek posadzonych w doniczkach konieczne będzie regularnie podlewanie krzewów.
- Nawożenie
W uprawie pięknotek nawożenie nie jest koniecznością, ale jeśli chcemy wzmocnić kwitnienie i owocowanie krzewów, możemy zasilać je nawozami organicznymi np. granulowanym obornikiem lub mineralnymi nawozami wieloskładnikowymi o powolnym uwalnianiu.
- Przycinanie
Pięknotka Bodiniera dobrze znosi przycinanie. Pierwsze cięcie można wykonać zaraz po posadzeniu rośliny, dzięki temu ładnie się rozkrzewi. Starsze krzewy przycina się co 3 lub 4 lata w celu nadania im formy. Zabieg ten najlepiej wykonać po zimie, w lutym lub marcu, kiedy roślina jest jeszcze w stanie spoczynku.
- Rozmnażanie
Pięknotki można rozmnażać poprzez odkłady lub ukorzenianie sadzonek półzdrewniałych.
- Zimowanie
Pięknotka Bodiniera nie jest odporna na mróz, dlatego wymaga zabezpieczenia na czas zimy. Szczególnie narażone na przemarzanie są młode sadzonki, więc należy poświęcić im najwięcej uwagi. W tym celu jesienią, jeszcze przed pierwszymi przymrozkami, należy wysypać wokół korzeni grubą warstwą ściółki. Zabezpieczenia wymagają również nadziemne części rośliny, dlatego pędy należy owinąć włókniną.
Ze względu na to, że pięknotki nie są mrozoodporne, nie zaleca się sadzić ich w najzimniejszych rejonach Polski. Alternatywą w takich sytuacjach może być posadzenie krzewów w donicach i przenoszenie ich na okres zimowy do chłodnych pomieszczeń np. do garażu lub piwnicy.
Pięknotka Bodiniera — zastosowanie w ogrodzie
Pięknotka Bodiniera to jedna z piękniejszych roślin w jesiennym ogrodzie. Świetnie prezentuje się usytuowana na tyłach rabat, można łączyć ją z bylinami oraz z trawami ozdobnymi. Jeśli posadzimy ją w grupach, stworzy efektowny żywopłot. Krzewy posadzone w donicach będą za to ozdabiać balkony, tarasy czy oranżerie.
Dojrzałe owoce pięknotek nie są trujące dla ludzi i zwierząt domowych, jednak nie należy ich spożywać na surowo. Można je za to wykorzystywać do przetworów lub wina. Fioletowe owoce są za to znakomitym pokarem dla ptaków, które żywią się nim w czasie jałowych zimowych miesięcy.
Owoce pięknotki ze względu na swój wyjątkowy kolor często wykorzystywane są także do bukietów i kompozycji. Można je również suszyć, by zachować ich urok na dłużej.
