Spis treści:
- Dalia – charakterystyka
- Jak sadzić dalię?
- Jak przyspieszyć kwitnienie dalii?
- Dalia – wymagania
- Jak pielęgnować dalie w ogrodzie?
- Dalia ogrodowa – zimowanie
- Rozmnażanie dali
Dalia – charakterystyka
Dalia (Dahlia), nazywana również georginią to przepiękny kwiat z rodziny astrowatych, który przywędrował do Europy z Meksyku. Dalie są jedynymi kwiatami, które barwią się na niemal wszystkie kolory: od bieli, po pomarańcze, róże, aż do prawie czarnej czerwieni. Nie kwitną jedynie na niebiesko. Wśród odmian kolekcjonerskich znajduje się czarna dalia, o której posiadanie zabiegają prawdziwi pasjonaci ogrodnictwa. Dużą rozpiętość mają też rozmiary jej kwiatów: od kilku do nawet 20-25 cm. Jeszcze jedną cechą stanowiącą o wyjątkowości dalii jest różnorodność płatków: rurkowate, postrzępione, mniej lub bardziej rozłożyste. Dzięki temu, każda odmiana dalii wygląda zupełnie inaczej, a rabata z nich złożona jest bardzo oryginalna.
Szacuje się, że obecnie występuje około 2 tysięcy odmian dalii. Wśród nich wyróżnia się dalie pojedyncze, pomponowe, kuliste, peoniowe, kaktusowe, anemonowe i inne.
Mówi się, że dalia to roślina późnego lata – kwitnienie zaczyna w lipcu i trwa ono do pierwszych przymrozków, czasem nawet do października. Usuwając przekwitnięte pędy, można przedłużyć kwitnienie.
Jak sadzić dalię?
W przypadku georginii czas sadzenia ma kluczowe znaczenie dla jej rozwoju. To roślina, która w ogóle nie jest odporna na mrozy ani nawet na przymrozki. Najwcześniej, powinno się wysadzić dalię do gruntu po tzw. zimnych ogrodnikach, czyli w okolicy połowy maja. Trzeba jednak śledzić pogodę, bo nawet jedna noc poniżej zera może spowodować, że kwiat nie przetrwa.
Dalie można wysiać z nasion albo wysadzić z bulwy lub karpy, czyli skupiska kilku/kilkunastu bulw. W sklepach można spotkać nasiona dalii, natomiast w okresie wczesnowiosennym zdecydowanie większy wybór jest wśród cebul.
Zanim włożysz bulwę albo karpę do ziemi zobacz, czy nie jest zbyt sucha – jeśli tak, włóż ją na 2-3 godziny do wody. Potem wystarczy wykopać jej dołek na głębokość 5-7 cm, włożyć ją do ziemi i przysypać. Po posadzeniu roślinę należy obficie podlać. Rozstaw dalii karłowych to 20 x 30 cm, odmian średnich 50 x 60 cm, a dalii wysokich 70 x 70 cm. Przy odmianach wysokich, można wbić od razu koło bulwy palik – dalie maja bardzo ciężkie kwiaty i zdarza im się łamać pod ich ciężarem. Po rozpoczęciu kwitnienia, roślinkę należy przywiązać miękkim sznurkiem do wkopanego palika. Tak posadzona dalia powinna zacząć kwitnienie w lipcu albo sierpniu. Jeśli przymrozki nadejdą już we wrześniu, okres jej kwitnienia może okazać się bardzo krótki. Jeśli jednak chcesz cieszyć się kwiatami georginii dłużej, jest na to sposób.
Jak przyspieszyć kwitnienie dalii?
Bulwę albo karpę dalii można podpędzić w ciepłym miejscu zanim zostanie wysadzona na stałe w ogrodzie. W ten sposób do ziemi nie będziesz wkładać podsuszonej cebulki, ale podrośniętą sadzonkę, która szybciej rozpocznie kwitnienie! Dzięki tej metodzie można przyspieszyć wydawanie przez dalię kwiatów nawet o miesiąc. Przy dobrej pogodzie jesienią, można zatem rozciągnąć kwitnienie georginii nawet do 4 – 5 miesięcy!
Jak poprawnie przygotować dalię w domu do późniejszego wysadzenia w ogrodzie? Bulwę należy włożyć do doniczki albo pojemnika już pod koniec marca i trzymać w ciepłym, jasnym miejscu. Dobrym rozwiązaniem jest postawienie doniczki na parapecie, do którego dociera dużo słońca. Roślina w sprzyjających warunkach zacznie wypuszczać pędy i do połowy maja będzie już mieć sporo zielonych liści.
Dalia – wymagania
Dalia odwdzięczy się pięknym, obfitym kwitnieniem, jeśli otrzyma odpowiednią pielęgnację. Odmiany dostępne w Polsce spokojnie można uprawiać w gruncie albo w donicach – na balkonach, parapetach, tarasach.
Najlepsze efekty georginia osiąga posadzona na słonecznym stanowisku – najlepiej, aby miała bezpośredni dopływ słońca przez kilka godzin dziennie. Gleba powinna być żyzna i przepuszczalna, można wymieszać ją z piaskiem albo wysypać na dno donicy/do gruntu trochę żwiru. Jeśli masz taką możliwość, wymieszaj glebę, w której będziesz sadzić dalie z kompostem – będzie on prawdziwą bombą witaminową dla roślin.
Jak pielęgnować dalie w ogrodzie?
Dalie należy regularnie i obficie podlewać, szczególnie trzeba pilnować tego podczas suszy. Z drugiej strony nie wolno jej przelać, ponieważ karpa zgnije. Ze względu na bogate kwitnienie, kwiat ten potrzebuje nawożenia potasem i fosforem. Zaleca się odżywiać go w ten sposób przede wszystkim w okresie wzrostu, czyli od maja do lipca. Żeby przedłużyć kwitnienie należy przycinać przekwitnięte pędy. Kwiaty ścinane co jakiś czas powodują wyrastanie kolejnych.
Dalia ogrodowa – zimowanie
W polskim klimacie dalia nie jest w stanie przetrwać nawet najłagodniejszej zimy, dlatego po okresie kwitnienia należy wykopać karpy. Żeby nadawały się do ponownego zasadzenia za rok, trzeba je odpowiednio przechowywać – w ciemnym, chłodnym miejscu (najlepiej w temperaturze 5-8°C). Dobrym miejscem jest piwnica albo garaż. Karpy powinny być zasypane piaskiem albo ziemią i delikatnie zwilżane wodą. Trzeba jednak z tym uważać, żeby dalia nie zgniła. Przed ponownym posadzeniem w kolejnym roku należy uważnie sprawdzić, jak karpy przezimowały – przegniłe niestety trzeba wyrzucić.
Rozmnażanie dali
Dalie wyglądają pięknie, gdy gęsto obsadzi się nimi rabaty. By osiągnąć taki efekt, można kupić dużą ilość bulw albo spróbować zrobić to w tańszy sposób, samodzielnie je rozmnażając. Można to zrobić na dwa sposoby: przez podział bulw oraz przez sadzonkowanie.
- Podział bulw
Dalie wytwarzają wiązki korzeni bulwiastych, co oznacza, że kilka sporych bulw jest ze sobą zrośniętych w części wierzchołkowej. Tworzy to tak zwaną karpę, którą wykorzystuje się do rozmnażania. Aby to zrobić, należy podzielić ją nożem na pojedyncze bulwy – każda z nich musi mieć zawiązkę pędu, inaczej się nie nadaje. Po obeschnięciu tak przygotowanych korzeni, można je wysadzać. Ten sposób ma jednak swoje wady – z jednej karpy można wydzielić ograniczoną ilość pojedynczych sadzonek.
- Sadzonkowanie
To sposób wydajniejszy niż podział bulw – z jednej dalii można uzyskać nawet 10 sadzonek! Jak to zrobić? Odetnij zdrowy, ulistniony przyrost o długości około 8 cm tuż nad miejscem, gdzie łodyga wychodzi z bulwy. Usuń liście z dolnej części łodygi i zanurz ją w proszku do ukorzeniania. Tak przygotowany pęd wstaw do doniczki z ziemią, przyklep i podlej. Ustaw je w jasnym, ciepłym i słonecznym miejscu – ukorzenią się za kilka tygodni. Do gruntu wysadzaj po przymrozkach.
Dalie to piękne kwiaty, które zdobią nie tylko ogród, ale każdą przestrzeń, w której się znajdą. Ze względu na ogromną ilość odmian można z łatwością dopasować je do aranżacji tarasu czy rabaty. Wymagają słońca i dobrej ziemi, ale najważniejszym ze wszystkich wymagań jest ciepło – georginie nie wytrzymują nawet najmniejszych przymrozków. To dlatego zaleca się podpędzić je w domu w doniczce, a do gruntu wysadzić dopiero w połowie, a nawet pod koniec maja.
