Spis treści:
- Kroton — charakterystyka
- Kroton – odmiany
- Zobacz też: Nie lubi być podlewany zwykłą wodą. Co zrobić, żeby skrzydłokwiat pięknie kwitł?
- Kroton — uprawa i wymagania
- Kroton – przesadzanie
- Kroton – rozmnażanie
- Kroton pielęgnacja
- Kroton choroby i szkodniki
Kroton — charakterystyka
Trójskrzyn, nazywany również codiaeum lub krotonem, pochodzi z wysp Pacyfiku i Azji Południowo-Wschodniej. W naturalnych warunkach występuje w Malezji i w Indiach, gdzie jako krzew lub drzewo może osiągnąć nawet kilka metrów wysokości. W warunkach domowych rzadko jest większy niż 120 cm.
Do Europy krotony sprowadził angielski botanik John Gould Veitch w drugiej połowie XIX w. Przez długi czas traktowano je jako rośliny ekskluzywne uprawiane tylko w oranżeriach.
Trójskrzyn pstry należy do rodziny wilczomleczowatych, która obejmuje 16 gatunków, plemienia Codiaeum i podrodziny Crotonoideae. Na uwagę zasługuje fakt, że kroton kwiat to nazwa handlowa i nie należy jej mylić z rodzajem Croton, który również należy do wilczomleczowatych, jest jednak zupełnie inną rośliną.
W warunkach domowych krotony kwitną bardzo rzadko albo wcale. Kwiaty w postaci wiechowatych kwiatostanów pojawiają się późną zimą lub wczesną wiosną.
Kroton – odmiany
Wyhodowano wiele odmian krotona, które można uprawiać w warunkach domowych. Warto zapoznać się z najciekawszymi nich. Każda cechuje się innym wyglądem:
- bavo – duże eliptyczne liście, w kolorze czerwonym i zielonym z żółtym unerwieniem,
- excellent – szerokie czerwone i złociste liście z ciemnym nerwem,
- goldfinger – liście wąskie, jasnozielone nakrapiane z żółtym unerwieniem,
- sunny star – liście duże w różnych odcieniach zieleni, nerw żółty,
- craig – piękne mocno wcięte liście, w jasnozielonych barwach z żółtym nerwem,
- golden bell – wielokolorowe liście o kanciastym kształcie,
- mammi – liście w kolorze żółci, zieleni, pomarańczu, a nawet czerwieni,
- gold sun – liście nakrapiane, jasnozielone prawie żółte,
- mrs. iceton – zielone liście, które z czasem wpadają w kolor żółty, pomarańczowy, a nawet purpurowy,
- reidi – podłużne, owalne liście w kolorach ciemnoczerwonym, czerwonym, żółtym i różowym z pomarańczowymi lub czerwonymi nerwami,
- spirale’ – liście silnie skręcone spiralnie, wąskie i wielobarwne zielone, czerwone lub żółte,
- imperialis’ – liście eliptyczne żółte z czerwonymi brzegami i zielonym unerwieniem,
- gloriosum superbum’ – liście zielone, szerokie, lekko pofalowane, brzegi i unerwienie żółte
- petra’ – bardzo intensywnie zielone liście z żółtymi nerwami
Zobacz też: Nie lubi być podlewany zwykłą wodą. Co zrobić, żeby skrzydłokwiat pięknie kwitł?
Kroton — uprawa i wymagania
Kupując kwiat kroton musisz zapewnić mu odpowiednie stanowisko. Kroton pstry potrzebuje dużo światła i słońca, a im go więcej, tym bardziej wybarwiają się jego liście i kolory są intensywniejsze. Jeśli ekspozycja na słońce jest bezpośrednia, pamiętaj, aby nie zraszać rośliny, gdyż może dojść w ten sposób do poparzenia liści. Brak światła natomiast może spowodować ich blaknięcie lub zielenienie.
Trójskrzyn nie lubi dymu tytoniowego, przeciągów ani nagłych zmian temperatury. Przeszkadza mu też gaz kuchenny. Nie stawiaj go na zimnej podłodze lub parapecie, a zimą trzymaj z dala od grzejników.
Jak przystało na roślinę tropikalną, kroton dobrze czuje się w wysokich temperaturach i wilgotnym powietrzu. W okresie wegetacyjnym zapewnij mu 20-24°C. Zimą woli miejsca nieco chłodniejsze ok. 16-18°C, nigdy jednak temperatura nie powinna spaść poniżej 15°C, gdyż prowadzi to do przemarznięcia i uszkodzenia liści.
Najlepsza gleba do uprawy krotona to mieszanka torfu, ziemi kompostowej, piasku i perlitu. Powinna być żyzna, przepuszczalna a najlepsze pH to 5,7-6,8.
Kroton – przesadzanie
Nie powinieneś przesadzać krotona świeżo przyniesionego do domu. Roślina musi mieć czas, aby się dobrze zadomowić i zacząć puszczać nowe pędy — dopiero wtedy jest gotowa do przesadzenia. Musisz to robić jednak bardzo ostrożnie i delikatnie, aby nie uszkodzić wrażliwych korzeni. Najlepiej nie usuwaj całego starego podłoża i przesadzaj do niewiele większej doniczki. Młode krotony przesadzaj co roku, starsze co 2-3 lata. Najlepsza pora na te czynności to przełom marca i kwietnia. Jeżeli krotony dobrze rosną, wystarczy, że zmienisz im tylko wierzchnią warstwę gleby.
Kroton – rozmnażanie
Krotony najlepiej rozmnażać za pomocą sadzonek. Uzyskasz je na wiosnę z wierzchołków pędów. Ważne, aby nie były zdrewniałe, pozbawione młodych liści oraz zawiązków kwiatów. Musisz odciąć kawałek pędu o dł. 10-15 cm. Kiedy z rośliny zacznie wypływać biały sok, umieść sadzonkę na kilka godzin w ciepłej wodzie, aby zahamować ten proces. Następnie zamocz ją w ukorzeniaczu i umieść w doniczce z podłożem zmieszanym z piasku i ziemi do kwiatów. Przykryj folią i ustaw w ciepłym miejscu o temperaturze 25-28°C – zapewni to również odpowiednią wilgotność sadzonce.
Inną metodą jest rozmnażanie przez odkłady powietrzne. Wówczas trzeba naciąć ukośnie pęd wierzchołkowy, który musi pozostać otwarty – w tym celu możesz umieścić w nim zapałkę lub wykałaczkę. Wprowadza się do niego ukorzeniacz, najlepiej za pomocą małego pędzelka, i pokrywa to miejsce wilgotnym mchem torfowym. Aby zachować wilgoć, dodatkowo możesz to miejsce owinąć folią polietylenową i zakleić taśmą. Tak powstałą młodą sadzonkę odseparuj ją od rośliny matczynej i umieść w specjalnym podłożu. Jeżeli zapewnisz jej ciepło i wilgotne podłoże, po miesiącu powinna się przyjąć.
Kroton pielęgnacja
Krotony mają tendencję do gubienia dolnych liści, dlatego wiosną warto je przycinać, aby lepiej się rozkrzewiły. Wilgotność powietrza odgrywa dużą rolę w tym, jak rośnie i wygląda kroton. Uprawa tych roślin wymaga więc częstego zraszania, by zapobiec przesuszaniu powietrza.
Zimą, kiedy powietrze w mieszkaniu jest bardzo suche, warto zastosować nawilżacz. Ważne jest również regularne i umiarkowane podlewanie krotona. Ziemia w doniczce powinna być wilgotna, ale nie mokra. Zadbaj, aby woda nie stała w podstawkach, gdyż prowadzi to do gnicia korzeni. Natomiast przesuszona gleba i powietrze powodują, że roślina więdnie, liście zwijają się, a ich końcówki zasychają.
Do podlewania najlepsza jest miękka, przefiltrowana lub przegotowana woda. Latem krotony podlewaj co 2 - 3 dni, zimą natomiast wystarczy co 4 - 5 dni. Unikaj zimnej wody z kranu zwłaszcza zimą, która może prowadzić nawet do zamierania roślin.
Wczesną wiosną zadbaj również o nawożenie. Krotony po spoczynku zimowym rozpoczynają intensywną wegetację. Możesz stosować nawozy długo działające w postaci pałeczek lub cały sezon podlewać co 2 tygodnie nawozami wieloskładnikowymi. Kurz z roślin ścieraj regularnie wilgotną ściereczką. Pielęgnację można uzupełnić o nabłyszczanie liśćmi specjalnymi środkami do tego celu.
Kroton choroby i szkodniki
Tak jak inne rośliny doniczkowe, tak i krotony atakują choroby i szkodniki. Wśród najczęściej występujących są:
- antraknoza — jest to choroba grzybowa, na liściach pojawiają się żółte plamy, które szybko brązowieją,
- przędziorki — drobne szkodniki, na dolnej stronie liścia plotą pajęczynę,
- tarczniki, miseczniki — na dolnej stronie liścia pojawiają się brodawkowate tarczki.
W zwalczaniu tych chorób pomogą ci preparaty chemiczne.
Na koniec warto zwrócić uwagę, że kroton jest rośliną trującą! Musisz pamiętać, że toksyczny jest biały sok wydzielający się z rośliny. Zawiera związki, które mogą powodować ciężkie zatrucia. Dlatego uprawiając kroton, szczególnie należy uważać na dzieci i zwierzęta domowe.
