Spis treści:
- Oprysk z mleka na pomidory - jak to działa i dlaczego pomaga?
- Jak przygotować idealny oprysk z mleka? Prawidłowe proporcje i przepis
- Kiedy i jak często pryskać pomidory mlekiem?
- Czy mleko może zaszkodzić pomidorom? Najczęstsze błędy i skutki uboczne
Oprysk z mleka na pomidory - jak to działa i dlaczego pomaga?
Rozcieńczone mleko rozpylone na liściach tworzy cienką warstwę białkową, która utrudnia kiełkowanie zarodników grzybów. Pod wpływem światła słonecznego składniki mleka wytwarzają wolne rodniki tlenowe, które niszczą strzępki grzybni. Osobno działa laktoferyna - białko wiążące żelazo, które uszkadza błony komórkowe zarodników grzybów i powoduje ich pękanie. Warstwa mleczna podnosi też pH powierzchni liścia, co hamuje rozwój mączniaka prawdziwego.
Brazylijczyk Wagner Bettiol opisał ten mechanizm w 1999 roku w czasopiśmie Crop Protection. W jego doświadczeniach mleko w stężeniu 10-50 procent, stosowane dwa razy w tygodniu, chroniło cukinię przed mączniakiem równie skutecznie, jak syntetyczne fungicydy. Peter Crisp z Uniwersytetu w Adelajdzie przetestował ponad trzydzieści różnych materiałów na winorośli - mleko i serwatka znalazły się wśród najskuteczniejszych, a w warunkach polowych dorównały siarce.
Na pomidorach mleczny oprysk działa głównie profilaktycznie. Mączniak prawdziwy atakuje je najczęściej pod osłonami - w szklarniach i tunelach foliowych. Na gruntowych pomidorach większym zagrożeniem bywa zaraza ziemniaczana - tu mleko może opóźnić pojawienie się choroby, lecz przy zaawansowanej infekcji nie zastąpi fungicydu.
Jak przygotować idealny oprysk z mleka? Prawidłowe proporcje i przepis
Do ochrony przed chorobami grzybowymi wymieszaj jedną część mleka z pięcioma częściami wody (proporcja 1:5). Jeśli chcesz zwalczyć mszyce, zwiększ stężenie do 1:2 lub nawet 1:1 - białko działa wtedy mechanicznie, sklejając ciała owadów.
Zobacz również:
Użyj mleka o zawartości tłuszczu co najmniej 3,2 procent. Najlepsze efekty daje mleko świeże, prosto od krowy, ale sprawdzi się też to UHT z kartonu. Jeśli na powierzchni unosi się śmietanka, odlej ją przed przygotowaniem roztworu - zbyt tłusta warstwa na liściach utrudnia im oddychanie. Do gotowej mieszanki dodaj kilka kropel mydła potasowego, które zmniejsza napięcie powierzchniowe wody i poprawia przyczepność cieczy do liści.
Cały roztwór przelej do opryskiwacza ciśnieniowego. Przygotuj go bezpośrednio przed użyciem - mleko szybko kwaśnieje i traci właściwości ochronne. Pokryj równomiernie całą roślinę, a szczególną uwagę zwróć na spodnią stronę liści, gdzie zarodniki grzybów osadzają się najchętniej.
Jeśli mączniak był problemem w poprzednim sezonie, możesz wzmocnić działanie oprysków, dodając do mieszanki pół łyżeczki sody oczyszczonej na litr roztworu. Soda podnosi pH powierzchni liścia i utrudnia kiełkowanie zarodników. Nie przekraczaj jednak tej dawki - większa ilość może uszkodzić tkanki roślinne, zwłaszcza w upalne dni.
Kiedy i jak często pryskać pomidory mlekiem?
Zacznij opryskiwanie profilaktycznie, zanim pojawią się objawy choroby - najlepiej pod koniec maja lub na początku czerwca, gdy temperatury rosną, a wilgotność sprzyja rozwojowi grzybów. Zabieg wykonuj co 7-10 dni i powtarzaj go regularnie przez cały okres największego zagrożenia, czyli do końca lipca. Największe ryzyko zarazy ziemniaczanej przypada na czerwiec i lipiec - wtedy ciepłe dni przeplatają się z wilgotnymi nocami.
Wykonaj oprysk rano lub wieczorem, gdy słońce nie świeci bezpośrednio na rośliny. Na gorących liściach białko mleka ścina się, tworzy nieprzepuszczalną warstwę i blokuje transpirację - skutkiem są żółte lub brązowe plamy przypominające poparzenie. Wybierz pogodny dzień - deszcz zmywa ochronną warstwę. Po każdej ulewie powtórz zabieg. Pomidory rosnące w tunelu foliowym wymagają opryskiwania równie regularnie, jak gruntowe, bo wysoka wilgotność pod osłoną sprzyja rozwojowi grzybów.
Jeśli po dwóch-trzech tygodniach regularnego stosowania choroba wciąż postępuje (brunatne plamy powiększają się, liście zasychają), przerwij opryski mleczne i sięgnij po zarejestrowany preparat miedziowy lub fungicyd. Mleko nie wyleczy zaawansowanej infekcji - jego siła tkwi w profilaktyce.
Czy mleko może zaszkodzić pomidorom? Najczęstsze błędy i skutki uboczne
Badania Bettiola wykazały, że przy stężeniu mleka powyżej 30 procent na górnej stronie liści zaczyna rozwijać się pleśń. Efekt jest odwrotny do zamierzonego - zamiast chronić roślinę, dostarczasz pożywki dla kolejnego grzyba. Trzymaj się proporcji 1:5, a przy opryskiwaniu pod osłonami, gdzie jest cieplej i wilgotniej, możesz rozcieńczyć jeszcze bardziej, do 1:8.
Równie częstym błędem bywa wykonywanie zabiegu w pełnym słońcu w godzinach południowych. Białko mleka ścina się na nagrzanych liściach, tworzy ciemną skorupę i blokuje transpirację. Skutkiem są żółte lub brązowe plamy. Opryskuj zawsze rano, wieczorem lub przy zachmurzeniu.
Nie sięgaj po przeterminowane mleko, które już się zakwasza. Ma ono inne pH i skład bakteryjny niż świeże - na liściach może wywołać niepożądaną fermentację, a nieprzyjemny zapach przyciąga owady.
Mleko pod korzeń czy na liście pomidora?
Oprysk dolistny i podlewanie pod korzeń pełnią zupełnie inne funkcje. Mleko rozpylone na liściach chroni przed grzybami i mszycami - działa powierzchniowo, tworząc barierę fizyczną i biochemiczną. Wlane do gleby służy natomiast jako nawóz wapniowy. Wapń wzmacnia ściany komórkowe i pomaga zapobiegać suchej zgniliźnie wierzchołkowej owoców - chorobie objawiającej się brunatną, skórzastą plamą na dole pomidora.
Jeśli chcesz stosować mleko jako nawóz, rozcieńcz je z wodą w proporcji 1:10 i podlej glebę wokół rośliny raz na dwa-trzy tygodnie. Możesz też wymieszać mleko w proszku bezpośrednio z wierzchnią warstwą ziemi przy sadzeniu - łyżka stołowa na dołek wystarczy.
Źródło: deccoria.pl
