Narzędzia do cięcia drzew i krzewów. Jakie wybrać i jak o nie dbać?

Rośliny ozdobne wymagające przycinania tnie się po to, aby nadać im odpowiedni kształt i zwiększyć gęstość pędów. W przypadku krzewów i drzew owocowych cięcie wykonuje się, żeby:

• zwiększyć zdrowotność plonów,
• podwyższyć jakość owoców,
• usunąć przemarznięte lub zniszczone pędy,
• pozbyć się pędów z objawami chorobowymi,
• pobudzić roślinę do wytwarzania nowych pędów.

Pamiętaj, że tylko regularne przycinanie roślin sprawi, że nabiorą one odpowiedniego kształtu. Gdy będziesz ciąć swoje drzewa i krzewy co roku, otrzymasz w zamian zdecydowanie większe plonowanie.

W zależności od roślin, jakie masz w swoim ogrodzie, będziesz potrzebować innych narzędzi tnących. Najpopularniejszymi z nich są sekatory, jednak równie często spotkasz się z piłami ogrodniczymi, nożycami do żywopłotów oraz z nożami do cięcia pędów. Warto, abyś dowiedział się na ich temat nieco więcej.

Najczęściej użytkowanymi narzędziami do przycinania gałęzi są sekatory. Nie tylko świetnie leżą w dłoni, ale też pozwalają na precyzyjne, szybkie cięcie w wielu wymagających tego sytuacjach.

• Sekatory tradycyjne są zwykle narzędziami jednoręcznymi. Służą do cięcia cienkich, niezdrewniałych pędów. Mogą mieć dwa ostrza tnące, lub też ostrze i stalnicę, która służy do przytrzymywania pędu w trakcie cięcia. Ze względu na sposób użytkowania sekatora tradycyjnego, warto zadbać o to, aby jego uchwyt była dla ciebie maksymalnie wygodny. Pamiętaj więc, by wziąć to pod uwagę podczas dokonywania zakupów. Zawsze zwracaj też uwagę na rodzaj materiału, z którego zostały wykonane ostrza, ponieważ bardzo wpływa on na trwałość i skuteczność sekatora.
• Sekatory dwuręczne są wyposażone w przedłużane, teleskopowe uchwyty. Dzięki nim możesz ciąć również i te gałęzie, do których nie jesteś w stanie sięgnąć bez narzędzi. Przy zakupie zwracaj uwagę, czy dany sekator ma przekładnię pozwalającą na regulację siły cięcia oraz odbijacze chroniące dłonie przed urazami w trakcie pracy.
• Sekatory tyczkowe to opcja dla ciebie, jeśli masz w ogrodzie bardzo wysokie rośliny, do których nie dotrzesz nawet przy pomocy sekatora dwuręcznego. Tego rodzaju narzędzie to ostrze umiejscowione na długiej, teleskopowej tyczce, wzdłuż której została poprowadzona linka sterująca ostrzem. Warto, aby sekator był tak wyprofilowany, aby pozwalał na ustabilizowanie położenia przy gałęzi, którą będziesz ciąć.

Narzędziem idealnym do cięcia żywopłotów, niezbyt grubych pędów i wyrośniętych traw są nożyce ogrodnicze. Wyposażone w gładkie ostrza, świetnie radzą sobie z przycinaniem roślin podatnych na formowanie. W sklepach możesz spotkać nożyce jednoręczne i dwuręczne oraz o ostrzach gładkich i falistych.

Jeżeli chcesz mieć w swoim ogrodzie precyzyjne, dobre narzędzie do cięcia, zdecyduj się na nóż ogrodniczy. To dobre rozwiązanie, jeśli chcesz pozyskiwać zdrowe sadzonki, przycinać cienkie pędy, czy też wykonujesz szczepienia roślin. Ostry, dobrze oczyszczony nóż pozwala na odcięcie zdrowego, niepostrzępionego materiału roślinnego. Staraj się kupować noże, których ostrza zostały wykonane ze stali węglowej, bo tylko wtedy masz pewność co do ich wysokiej trwałości. Najpopularniejsze rodzaje noży to:

• krzesak, który ze swoim dosyć szerokim, zakrzywionym do dołu ostrzem idealnie nadaje się do podstawowych czynności cięcia.
• szczepak lub okulizak, który został stworzony do wsparcia ogrodników podczas przeprowadzania szczepień i okulizacji. Jego ostrze zostało wyprofilowane w taki sposób, aby łatwiej było rozszerzać przecięty pęd i umieszczać w nich oczko przeznaczone do okulizacji.

Jeżeli chcesz przycinać grubsze gałęzie, jedynym rozsądnym rozwiązaniem będzie użycie piły ogrodniczej. W zależności od swoich potrzeb możesz wybrać jeden z kilku modeli.

Pamiętaj, że bez względu na rodzaj piły warto po nią sięgać, kiedy gałąź ma już około 3 cm średnicy.

• Coraz większym zainteresowaniem cieszy się piła ze składanym ostrzem. Dzięki takiemu rozwiązaniu znacznie łatwiej będzie ci przenosić narzędzie lub chować je w trakcie pracy, aby sięgnąć po sekator lub nożyce.
• Piła zwykła, ręczna ma proste około 40 cm lub krótsze, ostrze. Dzięki niej przeprowadzisz cięcie jednej lub nawet kilku gałęzi, które tego wymagają i rosną obok siebie.
• Lisi ogon to piła z zakrzywionym końcem ostrza, które pozwala na przytrzymanie kilku gałęzi na raz. To bardzo pomocne w przypadku, gdy masz za zadanie wyciąć nie jedną gałąź, a dosyć gęsty gąszcz grubszych pędów.

---

Do grubszych gałęzi używa się piły ogrodniczejDo grubszych gałęzi używa się piły ogrodniczej Fot. 123RF123RF/PICSEL

---

Jeżeli chcesz, aby twoje narzędzia działały bez zarzutu i pozwalały ci na czyste, równe cięcia pędów, musisz o nie odpowiednio zadbać. Przed pierwszym użyciem w sezonie sprawdź, czy narzędzia nie powinny być wyczyszczone. Nigdy nie używaj ostrzy zardzewiałych, brudnych, czy też tępych ze względu na ryzyko uszkodzenia ciętej rośliny lub przeniesienia na niej patogenów nieznanego pochodzenia.

Po każdym użyciu narzędzi ogrodniczych czyść je, a następnie przecieraj środkiem dezynfekującym, takim jak spirytus lub denaturat. Nie zapominaj o naoliwieniu części ruchomych. Możesz to zrobić popularnym preparatem WD-40.

Istotną czynnością, którą warto wykonywać co jakiś czas, jest ostrzenie narzędzi do drzew i krzewów. Właściwa konserwacja narzędzi jest kwestią kluczową, ponieważ tylko zadbane narzędzia pozwolą ci na komfortową pracę i zmniejszenie ryzyka uszkodzenia roślin.

Ostrzenie narzędzi będzie przebiegało inaczej w zależności od konkretnego przedmiotu. Część narzędzi możesz wyszlifować samodzielnie. Wykonania tego zadania nie poleca się tego osobom bez doświadczenia ze względu na zbyt duże ryzyko zniszczenia narzędzi. Jeśli mimo wszystko się na to zdecydujesz, pamiętaj o wyczyszczeniu narzędzia przed przystąpieniem do ostrzenia. Będziesz wiedzieć, że ostrze jest już w dobrym stanie, gdy jego powierzchnia stanie się idealnie gładka.

Termin ostrzenia narzędzi to najczęściej późna jesień. Wtedy właśnie większość prac ogrodowych dobiega końca i można zająć się odpowiednim przygotowaniem narzędzi na kolejny, pełny pracy sezon ogrodniczy.

Po zakupie narzędzi ogrodniczych do cięcia drzew i krzewów znajdź dobre miejsce do ich przechowywania. Pamiętaj, że wyczyszczone narzędzia należy dobrze wysuszyć przed ich odłożeniem na miejsce. Dobrze jest umieszczać je na ścianie warsztatowej w przewiewnym, suchym miejscu lub też w przeznaczonej dla nich skrzynce narzędziowej.

Pamiętaj, że narzędzia powinny być zawsze pod ręką, nawet jeśli wydaje ci się, że nie będziesz ich w najbliższym czasie używać. Pamiętaj o tych prostych zasadach, a przybory ogrodnicze posłużą Ci przez lata!