Spis treści:
- Uprawa pomidorów pod osłonami - zalety i wady
- Choroby i szkodniki pomidorów uprawianych pod osłonami
- Najlepsze odmiany pomidorów do uprawy pod osłonami -odporne na choroby i szkodniki
- Jak ograniczyć choroby i szkodniki pomidorów pod osłonami?
Uprawa pomidorów pod osłonami - zalety i wady
Pomidory to warzywa ciepłolubne, wrażliwe na przymrozki i wilgoć. Uprawa pod osłonami pozwala stworzyć im warunki bliskie idealnym. W szklarni czy tunelu foliowym kontrolujesz temperaturę, wilgotność i dostęp światła, co przekłada się na zdrowie roślin i jakość owoców.
Jedną z największych zalet jest wydłużenie sezonu. Rozsadę pod osłony możesz przenieść już pod koniec kwietnia lub na początku maja, bez czekania na ostatnie przymrozki. Pierwsze owoce dojrzewają na początku lipca - w gruncie trzeba na nie czekać co najmniej kilka tygodni dłużej. Osłony ograniczają też kontakt roślin z deszczem, co zmniejsza ryzyko zarazy ziemniaczanej, najgroźniejszej choroby pomidorów.
Uprawa pomidorów pod osłonami ma jednak swoje wady. Musisz sam zadbać o regularne podlewanie, bo rośliny nie korzystają z opadów. Problemem bywa też wysoka wilgotność powietrza, która sprzyja rozwojowi chorób grzybowych, takich jak szara pleśń czy mączniak prawdziwy. Dlatego obowiązkowe jest regularne wietrzenie tunelu lub szklarni jest.
Choroby i szkodniki pomidorów uprawianych pod osłonami
Choć osłony chronią przed wieloma zagrożeniami, mikroklimat w szklarniach i tunelach sprzyja innym problemom niż w gruncie. Wysoka temperatura i wilgotność to idealne warunki dla grzybów i szkodników.
Szara pleśń wywoływana przez grzyb Botrytis cinerea to jedno z najpoważniejszych zagrożeń w uprawach pod osłonami. Rozwija się przy temperaturze 14-15°C i wilgotności powyżej 95 proc. Na liściach i łodygach pojawiają się szarozielone plamy pokryte charakterystycznym, puszystym nalotem, a owoce miękną i gniją. Najlepsza obrona to utrzymywanie niskiej wilgotności powietrza i regularne wietrzenie.
Brunatna plamistość liści, wywoływana przez grzyb Cladosporium fulvum, występuje niemal wyłącznie w tym typie uprawy Sprzyja jej temperatura 20-25°C i wilgotne powietrze. Na górnej stronie liści pojawiają się żółte plamy, a na spodniej - oliwkowobrazowy nalot. Grzyb potrafi zimować na elementach konstrukcyjnych tunelu, dlatego po sezonie warto dezynfekować całą konstrukcję.
Mączniak prawdziwy pomidora to kolejna choroba typowa dla upraw pod osłonami. Objawia się białym, mączystym nalotem na liściach, który stopniowo obejmuje całą roślinę. Rozprzestrzenia się błyskawicznie - cykl rozwojowy grzyba trwa zaledwie 4-5 dni.
Wśród szkodników w tunelach najczęściej pojawiają się mszyce, przędziorki i mączliki szklarniowe. Mszyce żerują na liściach i pędach, osłabiając rośliny i przenosząc wirusy. Przędziorki rozwijają się w suchym i gorącym powietrzu, powodując żółknięcie i zasychanie liści. Mączlik szklarniowy to jeden z najgroźniejszych szkodników w uprawach zamkniętych - jego larwy wysysają soki z liści, a wydzielana przez nie rosa miodowa sprzyja rozwojowi grzybów.
Coraz większym zagrożeniem w uprawach pod osłonami stają się też wirusy, zwłaszcza wirus brunatnej wyboistości owoców pomidora (ToBRFV). Przeciwko wirusom nie istnieją środki chemiczne, dlatego ochrona opiera się na profilaktyce - dezynfekcji narzędzi, stosowaniu zdrowej rozsady i wyborze odmian odpornych.
Najlepsze odmiany pomidorów do uprawy pod osłonami -odporne na choroby i szkodniki
Wybór odmiany to jeden z najważniejszych kroków w planowaniu uprawy.
Wśród pomidorów malinowych wielkoowocowych szczególnie polecane są odmiany 'Honey Moon' F1 i 'Tomimaru Muchoo' F1. 'Honey Moon' cieszy się dużą popularnością wśród ogrodników - ceniony jest za dużą wytrzymałość na zarazę ziemniaczaną i słodki smak owoców. Wymaga jednak nawożenia wapniem, by uniknąć suchej zgnilizny wierzchołków. 'Tomimaru Muchoo' to standard w profesjonalnych uprawach szklarniowych - daje smaczne owoce i dobrze znosi warunki zimowe.
Z nowszych odmian wyróżnia się 'Kornati' F1 z hodowli Enza Zaden. Ma szerokie spektrum odporności, w tym na wirusa ToBRFV. Owoce mają kulisty, lekko spłaszczony kształt i nie są podatne na suchą zgniliznę ani oparzenia słoneczne.
Wśród pomidorów koktajlowych i cherry sprawdzają się warianty 'Sungold' F1 i 'Odat' F1. 'Sungold' to wczesna odmiana - pierwsze owoce pojawiają się już po 55-65 dniach od wysadzenia rozsady. 'Odat' daje lekko wydłużone, ciemnopomarańczowe owoce o słodkim smaku i równomiernym dojrzewaniu. Obia warianty cechuje dobra odporność - 'Sungold' jest odporny m.in. na fuzariozę i wertycyliozę, a 'Odat' dobrze radzi sobie w mniej korzystnych warunkach.
Jeśli szukasz odmiany uniwersalnej, która sprawdzi się zarówno pod osłonami, jak i w gruncie, rozważ 'Barona' F1 - plenną, wcześnie owocującą odmianę odporną na choroby. Do uprawy w tunelach polecany jest też 'Pelikan' F1, który dobrze zawiązuje owoce nawet przy mniejszym natężeniu światła.
Jak ograniczyć choroby i szkodniki pomidorów pod osłonami?
Regularnie wietrz szklarnię lub tunel, szczególnie w ciepłe dni. Staraj się utrzymywać wilgotność powietrza poniżej 65-70 proc. - powyżej tego poziomu gwałtownie rośnie ryzyko chorób grzybowych.
Podlewaj pomidory bezpośrednio pod korzeń, unikając moczenia liści. Zachowuj odpowiednie odstępy między roślinami (50-60 cm w rzędzie, 70-100 cm między rzędami), by zapewnić cyrkulację powietrza. Usuwaj dolne liście, które dotykają ziemi, i regularnie kontroluj rośliny - im wcześniej zauważysz objawy choroby, tym łatwiej ją opanować.
Po każdym sezonie dezynfekuj podłoże, narzędzia i elementy konstrukcyjne. W walce ze szkodnikami coraz popularniejsze staje się wprowadzanie organizmów pożytecznych - np. dobrotnicy szklarniowej, która pasożytuje na larwach mączlika. Stosuj też rotację upraw i nie sadź pomidorów w tym samym miejscu przez co najmniej 3-4 lata.
Źródło: Deccoria.pl
