Spis treści:
- Uprawa pomidorów pod osłonami - zalety i wady
- Choroby i szkodniki pomidorów uprawianych pod osłonami
- Najlepsze odmiany pomidorów do uprawy pod osłonami -odporne na choroby i szkodniki
- Jak ograniczyć choroby i szkodniki pomidorów pod osłonami?
Uprawa pomidorów pod osłonami - zalety i wady
Pomidory to warzywa ciepłolubne, wrażliwe na przymrozki i wilgoć. Uprawa pod osłonami pozwala stworzyć im warunki bliskie idealnym. W szklarni czy tunelu foliowym kontrolujesz temperaturę, wilgotność i dostęp światła, co przekłada się na zdrowie roślin i jakość owoców.
Jedną z największych zalet jest wydłużenie sezonu. Rozsadę pod osłony możesz przenieść już pod koniec kwietnia lub na początku maja, bez czekania na ostatnie przymrozki. Pierwsze owoce dojrzewają na początku lipca - w gruncie trzeba na nie czekać co najmniej kilka tygodni dłużej. Osłony ograniczają też kontakt roślin z deszczem, co zmniejsza ryzyko zarazy ziemniaczanej, najgroźniejszej choroby pomidorów.
Uprawa pomidorów, otwiera się w nowym oknie pod osłonami ma jednak swoje wady. Musisz sam zadbać o regularne podlewanie, bo rośliny nie korzystają z opadów. Problemem bywa też wysoka wilgotność powietrza, która sprzyja rozwojowi chorób grzybowych, takich jak szara pleśń czy mączniak prawdziwy. Dlatego obowiązkowe jest regularne wietrzenie tunelu lub szklarni jest.
Choroby i szkodniki pomidorów uprawianych pod osłonami
Choć osłony chronią przed wieloma zagrożeniami, mikroklimat w szklarniach i tunelach sprzyja innym problemom niż w gruncie. Wysoka temperatura i wilgotność to idealne warunki dla grzybów i szkodników.
Szara pleśń, otwiera się w nowym oknie wywoływana przez grzyb Botrytis cinerea to jedno z najpoważniejszych zagrożeń w uprawach pod osłonami. Rozwija się przy temperaturze 14-15°C i wilgotności powyżej 95 proc. Na liściach i łodygach pojawiają się szarozielone plamy pokryte charakterystycznym, puszystym nalotem, a owoce miękną i gniją. Najlepsza obrona to utrzymywanie niskiej wilgotności powietrza i regularne wietrzenie.
Brunatna plamistość liści, wywoływana przez grzyb Cladosporium fulvum, występuje niemal wyłącznie w tym typie uprawy Sprzyja jej temperatura 20-25°C i wilgotne powietrze. Na górnej stronie liści pojawiają się żółte plamy, a na spodniej - oliwkowobrazowy nalot. Grzyb potrafi zimować na elementach konstrukcyjnych tunelu, dlatego po sezonie warto dezynfekować całą konstrukcję.
Mączniak, otwiera się w nowym oknie prawdziwy pomidora to kolejna choroba typowa dla upraw pod osłonami. Objawia się białym, mączystym nalotem na liściach, który stopniowo obejmuje całą roślinę. Rozprzestrzenia się błyskawicznie - cykl rozwojowy grzyba trwa zaledwie 4-5 dni.
Wśród szkodników w tunelach najczęściej pojawiają się mszyce, przędziorki i mączliki szklarniowe. Mszyce żerują na liściach i pędach, osłabiając rośliny i przenosząc wirusy. Przędziorki rozwijają się w suchym i gorącym powietrzu, powodując żółknięcie i zasychanie liści. Mączlik szklarniowy to jeden z najgroźniejszych szkodników w uprawach zamkniętych - jego larwy wysysają soki z liści, a wydzielana przez nie rosa miodowa sprzyja rozwojowi grzybów.
Coraz większym zagrożeniem w uprawach pod osłonami stają się też wirusy, zwłaszcza wirus brunatnej wyboistości owoców pomidora (ToBRFV). Przeciwko wirusom nie istnieją środki chemiczne, dlatego ochrona opiera się na profilaktyce - dezynfekcji narzędzi, stosowaniu zdrowej rozsady i wyborze odmian odpornych.
Najlepsze odmiany pomidorów do uprawy pod osłonami -odporne na choroby i szkodniki
Wybór odmiany to jeden z najważniejszych kroków w planowaniu uprawy.
Wśród pomidorów malinowych wielkoowocowych szczególnie polecane są odmiany 'Honey Moon' F1 i 'Tomimaru Muchoo' F1. 'Honey Moon' cieszy się dużą popularnością wśród ogrodników - ceniony jest za dużą wytrzymałość na zarazę ziemniaczaną i słodki smak owoców. Wymaga jednak nawożenia wapniem, by uniknąć suchej zgnilizny wierzchołków. 'Tomimaru Muchoo' to standard w profesjonalnych uprawach szklarniowych - daje smaczne owoce i dobrze znosi warunki zimowe.
Z nowszych odmian wyróżnia się 'Kornati' F1 z hodowli Enza Zaden. Ma szerokie spektrum odporności, w tym na wirusa ToBRFV. Owoce mają kulisty, lekko spłaszczony kształt i nie są podatne na suchą zgniliznę ani oparzenia słoneczne.
Wśród pomidorów koktajlowych i cherry sprawdzają się warianty 'Sungold' F1 i 'Odat' F1. 'Sungold' to wczesna odmiana - pierwsze owoce pojawiają się już po 55-65 dniach od wysadzenia rozsady. 'Odat' daje lekko wydłużone, ciemnopomarańczowe owoce o słodkim smaku i równomiernym dojrzewaniu. Obia warianty cechuje dobra odporność - 'Sungold' jest odporny m.in. na fuzariozę i wertycyliozę, a 'Odat' dobrze radzi sobie w mniej korzystnych warunkach.
Jeśli szukasz odmiany uniwersalnej, która sprawdzi się zarówno pod osłonami, jak i w gruncie, rozważ 'Barona' F1 - plenną, wcześnie owocującą odmianę odporną na choroby. Do uprawy w tunelach polecany jest też 'Pelikan' F1, który dobrze zawiązuje owoce nawet przy mniejszym natężeniu światła.
Jak ograniczyć choroby i szkodniki pomidorów pod osłonami?
Regularnie wietrz szklarnię lub tunel, szczególnie w ciepłe dni. Staraj się utrzymywać wilgotność powietrza poniżej 65-70 proc. - powyżej tego poziomu gwałtownie rośnie ryzyko chorób grzybowych.
Podlewaj pomidory bezpośrednio pod korzeń, unikając moczenia liści. Zachowuj odpowiednie odstępy między roślinami (50-60 cm w rzędzie, 70-100 cm między rzędami), by zapewnić cyrkulację powietrza. Usuwaj dolne liście, które dotykają ziemi, i regularnie kontroluj rośliny - im wcześniej zauważysz objawy choroby, tym łatwiej ją opanować.
Po każdym sezonie dezynfekuj podłoże, narzędzia i elementy konstrukcyjne. W walce ze szkodnikami coraz popularniejsze staje się wprowadzanie organizmów pożytecznych - np. dobrotnicy szklarniowej, która pasożytuje na larwach mączlika. Stosuj też rotację upraw i nie sadź pomidorów w tym samym miejscu przez co najmniej 3-4 lata.
Źródło: Deccoria.pl
