Spis treści:
- Co je jeż w ogrodzie? Naturalny wróg ślimaków, pędraków i owadów
- Jak zwabić jeża do ogrodu latem? Sprawdzone sposoby i triki
- Bezpieczny ogród dla jeża - jakich błędów unikać?
Co je jeż w ogrodzie? Naturalny wróg ślimaków, pędraków i owadów
Jeże to zwierzęta wszystkożerne, jednak absolutną podstawą ich diety są owady, mięczaki i inne bezkręgowce, takie jak: chrząszcze, pędraki, gąsienice, turkucie podjadki, ślimaki czy dżdżownice. Nie pogardzą także drobnymi kręgowcami - potrafią zjeść małe gryzonie, żaby, ropuchy, jaja ptaków, a nawet młode węże.
Co ciekawe, zjedzą także padlinę drobnych zwierząt, np. ptaków czy gryzoni, dzięki czemu zyskały miano "ogrodowych sanitariuszy". Ssaki te ograniczają w ten sposób ryzyko rozwoju wielu chorób i pasożytów w ogrodzie. Jednak wbrew popularnym opiniom jeże prawie nie jedzą roślin - stanowią one jedynie niewielki dodatek do ich mięsożernej diety.
Regularne zjadanie owadów glebowych, ślimaków i innych drobnych organizmów sprawia, że jeże pomagają utrzymać równowagę biologiczną w ogrodzie. Ograniczają w ten sposób liczebność szkodników, które podgryzają korzenie i niszczą liście, a także młode siewki. To z kolei przekłada się na zdrowsze rośliny w ogrodzie, bez konieczności stosowania sztucznych środków ochrony.
Jeż nie podgryza roślin ani warzyw, więc jego działalność praktycznie nie szkodzi grządkom, otwiera się w nowym oknie, za to wyraźnie wspiera ich kondycję. Jednak warto wspomnieć, że zwierzęta te nie czują się równie dobrze w każdym ogrodzie. Ich stała obecność może być traktowana jako wskaźnik biologicznie zrównoważonej przestrzeni - takiej, która oferuje naturalne schronienie, urozmaicony teren i nie jest zatruta chemikaliami.
Zobacz również:
Jak zwabić jeża do ogrodu latem? Sprawdzone sposoby i triki
Jeż nie pojawi się w ogrodzie, jeżeli nie będzie mógł fizycznie wejść na działkę. Dlatego w ogrodzeniu możesz mu zrobić mały otwór o średnicy ok. 10-15 cm, tuż przy ziemi. Najlepiej od mniej uczęszczanej strony ogrodu, np. od parku, lasu, łąki czy nieużytków tak, aby zwierzę miało łatwą i bezpieczną drogę ucieczki. Jeże nocą przemieszczają się po większym terenie i na żerowanie chętniej wybiorą miejsce, które nie jest wyspą otoczoną wysokim i szczelnym płotem.
Jeże lubią gęste zarośla, wysoką trawę, stosy gałęzi i liści, czyli miejsca, gdzie mogą się ukryć w dzień i odpocząć. W jednym narożniku ogrodu możesz zostawić mniej koszoną trawę i posadzić krzewy (np. porzeczki, maliny, jeżyny, otwiera się w nowym oknie) oraz pozwolić tam liściom czy drobnym gałązkom tworzyć naturalne kryjówki. Zgrabione liście i odcięte gałęzie, zamiast wywozić, możesz ułożyć w luźny stos - latem będzie dla jeża cennym schronieniem, a jesienią potencjalnym miejscem na zimowisko.
Jeżeli chcesz zwiększyć szanse na dłuższy pobyt jeża, możesz przygotować prosty drewniany domek z wejściem w formie krótkiego tunelu i wnętrzem wyłożonym suchymi liśćmi. Domek najlepiej ustawić w cieniu, z dala od ruchliwych ścieżek, huśtawek dla dzieci i miejsca, gdzie często biega pies.
Podczas letnich upałów dla jeży - oraz innych dzikich zwierząt w ogrodzie - ważny jest dostęp do czystej wody. W taką pogodę zwierzęta te szybko mogą się odwodnić - szczególnie w miastach i na suchych działkach. Staraj się wystawiać im płytką miseczkę ze świeżą wodą w cienistym miejscu ogrodu, najlepiej blisko zarośli, aby zwierzę mogło pić, czując się bezpiecznie. Pamiętaj o regularnym myciu pojemnika i wymianie wody, aby nie stała się siedliskiem bakterii czy miejscem wylęgu komarów.
Jeżeli w ogrodzie masz oczko wodne, otwiera się w nowym oknie, zadbaj o łagodne zejście do wody i możliwość łatwego wyjścia dla jeży, np. wyłóż półki z kamieni lub oprzyj szeroką deskę o brzeg. Naturalne zbiorniki wody bardzo przyciągają jeże, o ile są dla nich bezpieczne i nie wyłożone śliską folią pionowo do góry.
Latem jeże same znajdą w ogrodzie sporo naturalnego pokarmu (owady, ślimaki, dżdżownice), dlatego nie zaleca się ich dodatkowego dokarmiania. To mogłoby z czasem przyzwyczaić zwierzęta do pomocy człowieka, co osłabia ich naturalny instynkt. Tym bardziej nie należy wystawiać misek z mlekiem czy słonych przekąsek, gdyż może to poważnie zaszkodzić zdrowiu zwierząt.
Zobacz również:
Jeżeli zwierzę przebywające w ogrodzie wygląda na osłabione, ewentualnie można mu podać mokrą karmę dla kotów o dużym udziale mięsa i skontaktować się z weterynarzem lub najbliższym ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt. Pod żadnym pozorem nie należy brać jeży na ręce i przenosić ich do domu - mogą być chore i zarobaczone. Ponadto jeże są objęte w Polsce ochroną - nie wolno ich łapać, przetrzymywać ani niszczyć ich schronień.
Bezpieczny ogród dla jeża - jakich błędów unikać?
Bezpieczny ogród dla jeża to miejsce bez trucizn, pułapek i nagłych niespodzianek podczas prac ogrodowych. Chodzi o to, żeby jeż, otwiera się w nowym oknie mógł spokojnie żerować nocą i odpoczywać w dzień, nie ryzykując urazu czy zatrucia. Czego powinieneś unikać?
- Chemiczne środki ochrony roślin i preparaty na ślimaki
Najpoważniejszym błędem jest stosowanie trutek na ślimaki, gryzonie i silnych insektycydów. Jeż zjada wszystkie te zwierzęta, więc łatwo może zatruć się pośrednio - razem z podtrutą zdobyczą. W bezpiecznym ogrodzie dla jeża rezygnuje się z granulatów na ślimaki i rodentycydów, a chemiczne opryski zastępuje się naturalnymi. Groźne są też rozlane oleje, farby, środki do czyszczenia kostki czy agresywne nawozy rozsypywane luzem - mogą powodować podrażnienia i oparzenia.
Zobacz również:
- Prace ogrodowe
Jeże często śpią w wysokiej trawie, stertach liści czy pod krzewami, dlatego duże niebezpieczeństwo stwarzają kosiarki i podkaszarki. Przed koszeniem warto obejść ogród, szczególnie zarośla i dzikie zakątki, aby sprawdzić, czy nie ma tam schowanego jeża. Uważaj także przy usuwaniu zgromadzonych wcześniej stert gałęzi i liści - to typowe miejsce, w którym chowają się jeże.
- Psy i koty
Psy i czasem koty mogą być dla jeży poważnym zagrożeniem - gryzą i bawią się nimi, powodując poważne obrażenia i silny stres. Jeżeli masz psa, warto ograniczyć mu dostęp do dzikiego zakątka ogrodu lub nadzorować jego obecność tam, szczególnie wieczorem. Jeż potrzebuje ciszy i spokoju w ciągu dnia, więc ciągły ruch, hałas i niepokój zniechęcają go do przebywania w takim miejscu.
- Pułapki konstrukcyjne
Zbyt gęsta siatka lub pełny mur od samej ziemi uniemożliwiają jeżom przejście, a ostre druty, szerokie oczka czy wystające elementy mogą je ranić. Bezpieczniej jest mieć ogrodzenie z niewielkim prześwitem na dole lub łagodnym otworem, ale bez ostrych krawędzi, które mogłyby zranić zwierzę. Niebezpieczne są też otwarte studzienki, kanały, piwniczne okienka i głębokie doły, z których jeż nie ma szans się wydostać.
Dodatkowo spokój, brak hałasu i umiarkowane oświetlenie nocne sprawią, że ogród stanie się dla jeża naprawdę przyjazny i będzie mógł wracać tam regularnie.
Źródło: deccoria.pl
