Spis treści:
- Bieluń dziędzierzawa – co to za roślina?
- Bieluń dziędzierzawa – charakterystyka i właściwości
- Uprawa bielunia – wysiew, podłoże, podlewanie, nawożenie
- Dlaczego bieluń dziędzierzawa jest trujący?
- Zastosowanie bielunia w ogrodzie
Bieluń dziędzierzawa – co to za roślina?
Bieluń dziędzierzawa (Datura stramonium) to gatunek rośliny należącej do rodziny psiankowatych, która rozpowszechniona jest niemal na całym świecie. W Polsce bieluń występuje pospolicie, choć jest rośliną obcego pochodzenia. Dawniej nazywany był „diabelskim zielem”, „czarcim zielem”, „durną rzepą” czy „cygańskim zielem”. Jego nazwa miała odstręczać, ponieważ jest to roślina trująca.
Bieluń dziędzierzawa – charakterystyka i właściwości
Bieluń dziędzierzawa to roślina jednoroczna, która kwitnie od czerwca do października. Zazwyczaj dorasta do 1 metra wysokości i ma duże, lejkowate kwiaty, z kielichem o długiej rurce. Silnie rozrasta się na boki i ma mocno rozrośnięty system korzeniowy.
Dość okazały wygląd rośliny wpływa na jej popularność – gatunek ten uprawiany jest jako roślina ozdobna. Warto jednak wiedzieć, że duże, podłużne liście o mocno powcinanej, ząbkowanej krawędzi wydzielają nieprzyjemny zapach. Określany jest czasem jako zapach „mysi”. Na szczęście uwalnia się dopiero przy okazji roztarcia czy uszkodzenia liści. Nieprzyjemną woń wydzielają jednak także kwiaty, które otwierają się wieczorem i zamykają, gdy nadchodzi dzień.
Jakie właściwości ma bieluń dziędzierzawa? Roślina ta znana jest ze swoich właściwości leczniczych, wykorzystywanych od wieków. Wykazuje działanie przeciwbólowe i nasenne – stosowana była między innymi do leczenia bólu głowy, bólu ucha czy łagodzenia ukąszeń owadów. Zawarta w liściach atropina stosowana jest w diagnostyce okulistycznej (rozszerza źrenice). Roślina wpływa też pozytywnie na układ oddechowy, układ pokarmowy i drogi moczowe. Otrzymane z niej leki łagodzą bolesne skurcze mięśni gładkich.
Bieluń dziędzierzawa wykorzystywany jest również jako środek przeciwcukrzycowy i antybakteryjny. Surowcem leczniczym są nasiona, liście zbierane w czasie kwitnienia, a także wierzchołki pędów. Należy jednak pamiętać, że bieluń dziędzierzawa musi być uprawiany i stosowany zgodnie z zasadami. Datura jest bowiem rośliną trującą.
Uprawa bielunia – wysiew, podłoże, podlewanie, nawożenie
Jak uprawiać daturę? Uprawa bielunia nie należy do najprostszych. Roślinie trzeba zapewnić odpowiednie warunki – w tym sporą ilość miejsca. Preferuje słoneczne i raczej zaciszne stanowiska. Jak ją pielęgnować i jakie ma wymagania?
- Podłoże: Bieluń dziędzierzawa potrzebuje żyznej, przepuszczalnej gleby, o odczynie pH zbliżonym do obojętnego (najlepiej około 5,5 – 6,5).
- Podlewanie: Bieluń dziędzierzawa potrzebuje dużo wody. Powinien być podlewany codziennie, przy czym twarda woda nie będzie dla niego odpowiednia. Lepsza jest woda odstana o temperaturze pokojowej. Sprawdzi się również deszczówka.
- Nawożenie: Bieluń ma duże wymagania pokarmowe. Powinien być co tydzień zasilany wieloskładnikowym nawozem do roślin kwitnących. Warto też w okresie wzrostu czy kwitnienia rośliny stosować nawozy organiczne jak na przykład kompost. Najlepiej zasilać w ten sposób roślinę dwa razy w miesiącu.
- Wysiew: Bieluń może zostać rozmnożony z nasion. Czasami dochodzi nawet do samosiewów. Jeśli to początek uprawy, bez trudu można nabyć w profesjonalnych sklepach materiał siewny. Nasiona bielunia mogą być wysiewane wprost do gruntu lub do skrzynek, gdzie zakiełkują po mniej więcej dwóch tygodniach. Gdy wytworzą dwa liście, powinny trafić do oddzielnych doniczek. Mogą zostać przesadzone do gruntu pod koniec maja lub na początku czerwca.
Dlaczego bieluń dziędzierzawa jest trujący?
Wszystkie części bielunia są silnie trujące – zarówno dla zwierząt, jak i dla ludzi. Najgroźniejsze są przy tym nasiona. Jeśli po zatruciu nie zostanie udzielona natychmiastowa pomoc, może się to skończyć nawet śmiercią. Pierwsze objawy zatrucia bieluniem to między innymi:
- rozszerzone źrenice,
- nudności,
- pobudzenie nerwowe,
- kołatanie serca,
- duszności,
- zawroty głowy,
- siność warg.
Mogą się również pojawić drgawki, wymioty, a nawet halucynacje. Bieluń dziędzierzawa wykazuje właściwości narkotyczne, z uwagi na zawarte w nim alkaloidy tropanowe. To hioscyjamina, atropina i skopolamina. Mimo że cała roślina jest trująca, największe stężenie toksycznych związków znajduje się właśnie w jej nasionach.
Zastosowanie bielunia w ogrodzie
Bieluń dziędzierzawa coraz częściej pojawia się w ogrodach. Traktowany jest jak ciekawostka, ale też ceniony z uwagi na swoją ozdobność. Może być uprawiany zarówno na rabatach, jak i w doniczkach. Najczęściej stawiany jest na balkonach lub na tarasach. Decyzja o uprawie tej rośliny powinna być jednak dokładnie przemyślana – bieluń może bowiem stanowić zagrożenie dla zwierząt czy małych dzieci.
