Spis treści:
- Nieszpułka zwyczajna (Mespilus germanica) - zapomniany skarb
- Jak sadzić i pielęgnować nieszpułkę zwyczajną?
- Jakie właściwości mają owoce nieszpułki zwyczajnej?
Nieszpułka zwyczajna (Mespilus germanica) - zapomniany skarb
Nieszpułka zwyczajna (Mespilus germanica), nazywana również nieszpułką jadalną, jeszcze sto lat temu była powszechnie uprawiana w przydomowych ogrodach, z czasem jednak popadła w zapomnienie. Przez długie lata była rzadkością na działkach, ale dziś wraca do łask. Warto odkryć nieszpułkę zwyczajną na nowo nie tylko ze względu na jej walory ozdobne i łatwość pielęgnacji, ale przede wszystkim z uwagi na smaczne, jadalne owoce, które są skarbnicą zdrowia.
Jak wygląda nieszpułka zwyczajna? Jest krzewem lub drzewem osiągającym ok. 6 m wysokości. Wyróżnia się rozłożystą, szeroką koroną, której ozdobą są eliptyczne, skórzaste i lekko owłosione od spodu liście. Jesienią malowniczo się przebarwiają na czerwono. Nieszpułka zwyczajna kwitnie od końca maja do początku czerwca, a jej kwiaty są śnieżnobiałe.
Po obfitym kwitnieniu nieszpułka zwyczajna zawiązuje owoce. Na kulistych plonach o ok. 4 cm średnicy, podobnych do owoców róży pomarszczonej, widoczne są wąskie działki kielicha. Szorstka skórka owoców w miarę dojrzewania zmienia kolor z żółtego na pomarańczowobrązowy lub rdzawy. Skrywa się pod nią miąższ, który nabiera słodyczy po przemrożeniu i prawidłowym przechowaniu. Staje się miękki, a w smaku przypomina prażone jabłka lub daktyle. Nie jest mdły, lecz słodko-kwaskowaty i ma nietypowe, korzenno-karmelowe nuty. Owoce nieszpułki zwyczajnej zbieramy na przełomie października i listopada, po jesiennych przymrozkach.
Jak sadzić i pielęgnować nieszpułkę zwyczajną?
Niewątpliwą zaletą nieszpułki zwyczajnej jest jej duża odporność. Jest rośliną, której niestraszne są zanieczyszczenia powietrza, mróz czy przejściowa susza. Poradzi sobie nawet w przeciętnej glebie, ale podobnie jak większości innych drzew i krzewów owocowych, służy jej żyzne oraz próchnicze podłoże. Czego potrzebuje nieszpułka zwyczajna i jak ją pielęgnować?
- Gleba - średnio zasobna lub żyzna, próchnicza i przepuszczalna o odczynie od lekko kwaśnego do lekko zasadowego.
- Stanowisko - słoneczne, ciepłe i osłonięte od wiatru lub ewentualnie półcieniste.
- Podlewanie - systematyczne i umiarkowane w przypadku młodych roślin, starsze egzemplarze potrzebują nawadniania tylko w przedłużających się okresach suszy.
- Nawożenie - wiosną (od marca do kwietnia) można zastosować nawóz do drzew i krzewów owocowych, kompost lub obornik granulowany.
- Cięcie - na przedwiośniu (w lutym lub marcu) warto wykonać cięcie sanitarne, które polega na usunięciu pędów chorych, cienkich, uszkodzonych oraz przemarzniętych. O tej samej porze roślinę możemy też delikatnie formować, ograniczając jej wysokość i szerokość.
- Zimowanie - dorosłe nieszpułki nie są uszkadzane przez mróz, ale młode w pierwszym roku uprawy warto okryć przed zimą agrowłókniną lub jutą i wyściółkować kompostem.
Kiedy sadzić nieszpułkę zwyczajną w ogrodzie? Najlepszy na to czas przypada na wiosnę. Rośliny warto od razu podeprzeć palikami, które powinny ją zabezpieczać przed wyłamywaniem przez najbliższe 3-4 lata.
Jakie właściwości mają owoce nieszpułki zwyczajnej?
Zapomniane owoce nieszpułki zwyczajnej są prawdziwą kopalnią witamin, składników mineralnych i naturalnych antyoksydantów. Zawierają dużo witaminy C, żelaza, wapnia i potasu. Są niskokaloryczne, ale bogate w błonnik pokarmowy, dzięki czemu zaspokajają głód na długo. Owoce te dawniej wykorzystywane były do łagodzenia infekcji nerek i dróg moczowych ze względu na obecność składników o właściwościach przeciwzapalnych. Również dziś warto po nie sięgać, aby wesprzeć pracę nerek, serca i układu pokarmowego, a także wzmocnić odporność organizmu.
Owoce nieszpułki zerwane prosto z drzewa są twarde i kwaskowate. Aby w pełni dojrzały, zbieramy je po jesiennych przymrozkach i przechowujemy w chłodnym, często wietrzonym pomieszczeniu przez 2-3 tygodnie. Dopiero wtedy będą miały smaczny, aromatyczny i miękki miąższ oraz będą gotowe do spożycia.
Jak wykorzystać owoce nieszpułki zwyczajnej? Dojrzałe możemy dzielić na pół i wyjadać surowy miąższ (skórka też jest jadalna, ale twarda i mało smaczna). Plony doskonale nadają się również na przetwory, takie jak dżemy, konfitury, galaretki, kompoty i nalewki. Warto także dodawać je do pieczonych mięs.
Źródło: deccoria.pl
