Spis treści:
- Jakie hortensje mogą zimować w donicy?
- Jak przygotować hortensję w donicy do zimowana?
- Zimowanie hortensji w donicy na zewnątrz
Jakie hortensje mogą zimować w donicy?
Hortensja ogrodowa ( Hydrangea macrophylla) jest najczęściej spotykanym gatunkiem w donicach, ale jednocześnie najbardziej wymagającym pod względem zimowania. Jej pąki kwiatowe powstają na zeszłorocznych pędach, dlatego są szczególnie podatne na uszkodzenia podczas mrozów. Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Aarhus w Danii w ramach eksperymentu “Frost Dehardening and Rehardening of Hydrangea macrophylla Stems and Buds” (2009) wykazały, że łodygi hortensji mogą wytrzymać temperatury od -17°C do -24°C, podczas gdy pąki kwiatowe ulegają uszkodzeniom znacznie szybciej. To tłumaczy, dlaczego wiele egzemplarzy doniczkowych traci kwiaty po ostrych zimach, mimo że same rośliny przeżywają.
W ostatnich latach hodowcy wprowadzili na rynek odmiany o zwiększonej odporności. Seria Endless Summer, stworzona przez Bailey Nurseries w USA, to pierwsze hortensje ogrodowe zdolne do wielokrotnego kwitnienia w sezonie. Tworzą pąki zarówno na starych, jak i nowych pędach, dzięki czemu nawet po przemarznięciu wierzchołków roślina jest w stanie ponownie zakwitnąć. Odmiany takie jak BloomStruck czy Twist-n-Shout wytrzymują spadki temperatury do -20°C, o ile donica jest dobrze zabezpieczona przed przemarzaniem korzeni.
Jak przygotować hortensję w donicy do zimowana?
Doniczka z hortensją ustawiona bezpośrednio na zimnym podłożu szybko wychładza bryłę korzeniową, dlatego eksperci zalecają umieszczenie jej na płycie styropianowej lub drewnianym ruszcie. System korzeniowy w pojemnikach traci odporność szybciej niż w gruncie, dlatego powinniśmy zastosować dodatkową izolację. Wystarczy, że owiniemy donicę folią bąbelkową, jutą lub grubym materiałem, a wolną przestrzeń wypełnimy suchymi liśćmi lub słomą.
Donice ceramiczne i betonowe, choć są efektowne i trwałe, mają jedną zasadniczą wadę – ich ciężka, mineralna struktura szybko przewodzi chłód, przez co bryła korzeniowa hortensji wychładza się znacznie szybciej niż w pojemnikach drewnianych czy plastikowych. Niestety oznacza to większe ryzyko przemarznięcia rośliny, a także możliwość pękania samej donicy, jeśli w jej ściankach zgromadzi się wilgoć i zamarznie. Drewniane lub plastikowe pojemniki wolniej oddają ciepło i stabilizują warunki dla systemu korzeniowego.
- Kontrola wilgotności
Roślina w stanie spoczynku nie potrzebuje intensywnego podlewania, ale podłoże nie może być całkowicie suche. Zbyt wysuszone korzenie zimą obumierają, a nadmiar wody prowadzi do zamarzania i rozsadzenia bryły. Optymalnym rozwiązaniem jest umiarkowane podlewanie co kilka tygodni, tak aby ziemia pozostawała lekko wilgotna. Utrzymywanie równowagi wodnej w donicach jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o przeżyciu roślin ozdobnych w chłodnym klimacie.
- Przycinanie
W przypadku hortensji kwitnących raz w sezonie, pąki na kolejny rok formują się już jesienią, dlatego ich usunięcie oznacza utratę kwiatów. Odmiany długo kwitnące, można przycinać wiosną, lecz zimą warto pozostawić pędy nienaruszone, aby roślina spokojnie weszła w stan spoczynku. Hortensje bukietowe są znacznie bardziej odporne – kwitną na tegorocznych pędach, więc nawet silne mrozy nie odbierają im zdolności do kwitnienia w kolejnym sezonie.
- Wybór miejsca do przechowywania
Idealne warunki do przechowywania hortensji w donicach to chłodne, nieogrzewane pomieszczenie, takie jak garaż czy piwnica, z temperaturą w granicach 4–8°C. Jeśli nie mamy takiej możliwości, donicę możemy pozostawić na zewnątrz, ale w zacienionym, osłoniętym od wiatru miejscu, najlepiej przy murze. Unikajmy miejsc nasłonecznionych, ponieważ nagłe ocieplenia mogą pobudzić pąki do wzrostu, a późniejsze mrozy je zniszczą.
Zimowanie hortensji w donicy na zewnątrz
Nowoczesne odmiany, takie jak Living Little Rosy czy kompaktowe serie dedykowane uprawie balkonowej, zostały wyselekcjonowane właśnie pod kątem odporności na zmienne warunki klimatyczne – to dobry wybór dla osób, które chcą ograniczyć ryzyko strat.
Zimowanie hortensji w donicy na balkonie lub tarasie to wyzwanie, które można podjąć, jeśli nie dysponujemy chłodnym garażem czy piwnicą. Największym zagrożeniem jest szybkie wychładzanie bryły korzeniowej – w gruncie chroni ją warstwa ziemi, w donicy natomiast korzenie pozostają niemal bez osłony. Dlatego donicę należy ustawić na izolacyjnej podstawie, np. z płyty styropianowej, a całość owinąć folią bąbelkową lub jutą.
Ochrona pędów jest równie istotna. Agrowłóknina, słomiany chochoł czy warstwa suchych liści wokół donicy ograniczają przewiew i stabilizują temperaturę. Według testów przeprowadzonych przez Proven Winners w USA, takie metody pozwoliły hortensjom w donicach przetrwać zimy w strefie USDA 4, czyli przy spadkach temperatury do -30°C. W Polsce oznacza to, że dobrze zabezpieczona hortensja może zimować nawet na balkonie w chłodniejszych regionach kraju.
Wiosenne wybudzanie hortensji wymaga cierpliwości i stopniowego działania. Najpierw warto przenieść donicę do pomieszczenia o temperaturze 10–15°C, zwiększyć częstotliwość podlewania i usunąć martwe liście. Dopiero po „zimnej Zośce” – około 15 maja – hortensję można wystawić na zewnątrz. Jeśli pędy są czarne lub zgniłe, należy je usuwać fragment po fragmencie, aż do zdrowej tkanki. Wiosną możemy zasilić hortensję nawozem o podwyższonej zawartości fosforu i potasu – wspiera to regenerację po zimie i pobudza roślinę do intensywnego kwitnienia.
Źródła: deccoria.pl, ResearchGate
