Spis treści:
- Jak wygląda zimowit jesienny i czym różni się od krokusa
- Kiedy i jak prawidłowo sadzić bulwy zimowita jesiennego?
- Wymagania glebowe, podlewanie i pielęgnacja zimowita
- Gdzie w ogrodzie najlepiej sadzić zimowity jesienne?
- Dlaczego zimowit jest trujący i jak bezpiecznie się z nim obchodzić?
Jak wygląda zimowit jesienny i czym różni się od krokusa
Zimowit jesienny (Colchicum autumnale) należy do rodziny zimowitowatych. Kwiaty, wyrastające z podziemniej bulwy, mają kształt lejka, składają się z sześciu działek zrośniętych u nasady w długą rurkę i dorastają do około 15 cm. W czasie kwitnienia roślina nie ma ani łodygi, ani liści, dlatego kielichy sprawiają wrażenie, jakby wychodziły prosto z gleby. Ich kolory sięgają od liliowo-różowy po biały. W ogrodach spotyka się między innymi białą odmianę 'Album' i pełnokwiatową 'Pleniflorum'.
Rytm rozwoju tej byliny jest odwrotny niż u większości roślin cebulowych i bulwiastych. Kwitnienie przypada na wrzesień i październik, a nawet i listopad, a liście wyrastają dopiero w marcu. Dorastają one do 30 cm długości i zasychają w czerwcu razem ze starą bulwą.
Zimowit bywa mylony z krokusem ze względu na kształt i barwę kwiatów. Tymczasem obie rośliny należą do różnych rodzin. Różnicę widać w środku kielicha, bo zimowit ma sześć pręcików, a krokus trzy. Krokusy rozwijają liście równocześnie z kwiatami, a zimowit kwitnie, zanim się one wykształcą.
Kiedy i jak prawidłowo sadzić bulwy zimowita jesiennego?
Bulwy zimowita jesiennego najlepiej sadzić latem, mniej więcej miesiąc przed kwitnieniem, czyli w lipcu i sierpniu. Umieść je na głębokości odpowiadającej ich dwóm lub trzem średnicom - zwykle to 10-15 cm - i zachowaj około 20 cm odstępu między roślinami. Po zasypaniu dołków obficie podlej rabatę, a przez kolejne tygodnie nie dopuszczaj do przesychania podłoża. Zimowity możesz też sadzić na początku września, ale bulwa ma wtedy mniej czasu na ukorzenienie się przed kwitnieniem.
Zostawione w jednym miejscu, rośliny rozrastają się w kępy i kwitną coraz obficiej. Jeśli chcesz je podzielić, zrób to dopiero wtedy, gdy skupisko zrobi się zbyt gęste. Taki zabieg najlepiej wykonać w czerwcu lub lipcu, kiedy liście zaschną. Bulwy przybyszowe oddziel wtedy od rośliny matecznej i posadź w nowym miejscu jeszcze tego samego lata.
Materiału do sadzenia najlepiej szukać w sklepie ogrodniczym albo w szkółce - dziko rosnące zimowity są w Polsce objęte ochroną częściową i nie wolno ich wykopywać z naturalnych stanowisk.
Zobacz również:
Wymagania glebowe, podlewanie i pielęgnacja zimowita
Zimowit jesienny jest dość łatwy w uprawie. Aby jednak kwitł obficie, warto zachować kilka podstawowych warunków.
- Ziemia
Zimowit preferuje podłoże żyzne, próchnicze i głębokie. Odczyn gleby ma mniejsze znaczenie, bo roślina rośnie zarówno w glebie lekko kwaśnej, jak i zasadowej. Dobrym wyborem będzie ziemia ogrodowa wzbogacona kompostem lub dobrze przefermentowanym obornikiem. Na cięższych glebach dodaj piasku albo perlitu, ponieważ w stojącej wodzie bulwy gniją. Najgorsze są miejsca, w których woda utrzymuje się przez całą zimę.
- Stanowisko
Roślina najlepiej kwitnie w miejscu słonecznym, ale dobrze rozwija się też w półcieniu. Wybierz stanowisko ciepłe i osłonięte od wiatru. W pojemnikach zapewnij mu warstwę drenażu na dnie donicy.
- Podlewanie
Najwięcej wody zimowit potrzebuje wiosną, w czasie wzrostu liści. Podlewaj wtedy rabatę, gdy wierzchnia warstwa gleby przeschnie. Latem bulwa pozostaje w stanie spoczynku i znosi suszę bez szkody, choć całkiem przesuszona ziemia jej nie służy. Rośliny w donicach podlewaj częściej, bo podłoże w pojemniku wysycha szybciej niż w gruncie.
- Nawożenie
Wczesną wiosną rozsyp wokół kęp kompost albo nawóz wieloskładnikowy - jedna dawka w roku w zupełności wystarczy. Kompost ma tu przewagę nad nawozem mineralnym, bo poprawia również strukturę gleby.
- Pielęgnacja
Wiosną, razem z liśćmi, z zeszłorocznych kwiatów wyrastają torebki nasienne. Wytnij je wtedy, jeśli nie chcesz, aby roślina sama się rozsiewała. Liście zostaw do czerwca, aż same zżółkną i zaschną, a potem zgrab je z rabaty. Zimowit nie potrzebuje okrycia na zimę.
Gdzie w ogrodzie najlepiej sadzić zimowity jesienne?
Zimowity jesienne najlepiej wyglądają w grupach, bo pojedynczy kwiat ginie na tle rabaty. Kilkanaście sztuk posadzonych blisko siebie stworzy już wyraźną plamę koloru.
Taka kępa dobrze wygląda na rabacie bylinowej, w ogrodzie skalnym, wzdłuż obwódki i pod liściastymi krzewami. Kwiaty zimowita są niskie, więc wybierz dla nich miejsce blisko ścieżki albo tarasu. Możesz umieścić je również w trawniku, ale wtedy odłóż pierwsze koszenie do czerwca, kiedy liście zaschną.
Sąsiedztwo dobierz pod kątem obu faz rozwoju. Liście zimowitów od czerwca zamierają i wyglądają nieestetycznie - posadź więc obok byliny okrywowe albo niskie trawy ozdobne, które je zasłonią. Jesienią te same rośliny nie powinny jednak przykrywać kwiatów, dlatego najlepiej wypadają gatunki niskie i luźno rosnące.
Dlaczego zimowit jest trujący i jak bezpiecznie się z nim obchodzić?
Wszystkie części zimowitów są trujące - zawierają kolchicynę, alkaloid blokujący podziały komórkowe. Najwięcej jest jej w nasionach i bulwach.
Gros zatruć bierze się z wiosennej pomyłki - liście zimowita są gładkie i lancetowate, wyrastają wprost z bulwy, bez ogonka, i przypominają czosnek niedźwiedzi. Nie mają jednak czosnkowego zapachu. Przy zbiorze czosnku rozetrzyj liść w palcach i powąchaj - dzięki temu odróżnisz jadalną roślinę od trującej.
Do sadzenia i dzielenia bulw załóż rękawice, a po pracy umyj ręce. Bulw nie przechowuj razem z cebulą ani warzywami. Rabatę załóż z dala od placu zabaw i wybiegu dla zwierząt, ponieważ kolchicyna działa toksycznie również na psy, koty i konie.
Źródło: deccoria.pl
