Spis treści:
- Kaktusy – charakterystyka gatunku
- Wymagania kaktusów
- Kaktusy – odpowiednie podłoże to podstawa
- Ziemia dla kaktusów – przygotuj ją samodzielnie
Kaktusy – charakterystyka gatunku
Kaktusy pochodzą z Ameryki, gdzie w naturalnym środowisku żyją na półpustyniach, terenach górzystych i skalistych. Istnieją również odmiany żyjące w lasach deszczowych. Kaktusy należą do sukulentów, czyli roślin, które ze względu na bardzo ograniczony dostęp do wody, nauczyły się ją magazynować. Większość sukulentów zbiera ją w liściach, natomiast kaktusy w łodygach.
Charakterystyczną cechą kaktusów jest posiadanie areoli, czyli miejsc, z których wyrastają ciernie, błędnie nazywane kolcami. Ciernie to w przypadku kaktusów przekształcone liście, które w naturalnym środowisku nie przetrwałyby, mając dużą, zieloną powierzchnię. Do kaktusów zalicza się od ponad 20 do ponad 200 rodzajów i około 1500-2000 gatunków.
Skąd kaktusy wzięły się w Europie?
Kaktusy zaczęli przywozić do Europy pierwsi żeglarze podróżujący do Ameryki – na początku przede wszystkim sprowadzano je do Hiszpanii. W XIX wieku ta roślina stała się na tyle popularna, że przeróżne jej gatunki przywożono do coraz większej liczby krajów europejskich, a w XX wieku stały się powszechnie dostępne.
Większość gatunków uprawia się jako kwiaty doniczkowe, natomiast jeden z popularniejszych kaktusów, czyli opuncję, można spotkać w całym basenie Morza Śródziemnego, rosnącą na dziko. Duża popularność kaktusów i ich niekontrolowany zbiór przyczyniły się do wpisania niektórych rodzajów do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych i objęcia ich ochroną.
Wymagania kaktusów
Większość kaktusów nie wymaga specjalnej pielęgnacji. Mimo że pochodzą z zupełnie innego klimatu, radzą sobie także w Polsce. Co prawda, najczęściej nie dorastają do takich wysokości, jak w swoim naturalnym środowisku, ale wciąż mogą być efektowną ozdobą. Czego potrzebują do rozwoju?
- Jasnego, ciepłego stanowiska – doniczki najlepiej postawić na parapecie od strony południowej, tak, aby miały jak najwięcej słońca. Latem można je wystawić na balkon czy taras, pamiętając jednak, by stopniowo przyzwyczajać je do dużego, bezpośredniego słońca. Kaktusy, które będą miały stanowisko zbyt ciemne mogą się deformować, próbując wyciągnąć w stronę światła.
- Odpowiedniego podlewania – kaktusy nie potrzebują dużej ilości wody, ale rosnąc w doniczce, nie są w stanie pobrać jej z gleby samodzielnie. Dlatego należy podlewać je raz na jakiś czas, najlepiej rzadko, ale obficie. Jeśli gleba wokół kaktusa jest bardzo sucha to znak, że potrzebuje on wody. Nie wolno natomiast dopuszczać do tego, aby podłoże było przez dłuższy czas wilgotne, bo kaktus zgnije.
- Minimalnego nawożenia – można kaktusy nawozić preparatami do sukulentów, ale nie częściej niż raz, dwa razy w roku. Kaktusy to rośliny, które naturalnie nie rosną w bogatych w składniki pokarmowe glebach, dlatego częstsze nawożenie może im bardziej zaszkodzić niż je wzmocnić. Nawozić można, ale nie jest to absolutnie koniecznie do rozwoju sukulentów.
Kaktusy – odpowiednie podłoże to podstawa
Słoneczne stanowisko i niezbyt obfite podlewanie to za mało, by kaktusy rosły i się rozwijały. Kluczowe w ich pielęgnacji jest podłoże, które jeśli będzie niedostatecznie odpowiadało tym sukulentom spowoduje, że zaczną gnić albo chorować.
Podłoże do kaktusów powinno być jak najbardziej zbliżone do naturalnego, czyli:
- lekkie
- bardzo przepuszczalne
- o luźnej strukturze
- zawierające dużo części mineralnych, np. piasku
- mało żyzne
Należy pamiętać, że w przypadku kaktusów tendencja jest zupełnie inna niż u roślin domowych czy ogrodowych, które najlepiej rosną w glebie żyznej. Sukulenty, przyzwyczajone do górskich zboczy i półpustyń, nie zaadaptują się do gleby mocno nawiezionej.
Jakie składniki powinna mieć ziemia dla kaktusów?
Podłoże dla kaktusów powinno składać się z ziemi i dodatków zwiększających przepuszczalność. Najlepsza proporcja to 20 proc. czarnej ziemi i kompostu oraz 80 proc. części szkieletowych, czyli piasku, żwiru, keramzytu lub pumeksu. Dlaczego tak mało ziemi? Na skalistych zboczach nie ma prawie w ogóle żyznych gleb, ponieważ jest zbyt sucho, by materia organiczna mogła się kumulować. Obszary te porastają zwykle tylko sukulenty i suchorosty, zatem nie ma mowy o rozkładzie części zielonych, które mogłyby pełnić rolę polepszającą glebę.
Kaktusy wytworzyły taki system korzeniowy, którym potrafią pobierać wodę z podłoża oraz taki system magazynowania, który pozwala im przetrwać tygodnie kompletnej suszy. Zmiana warunków naturalnych spowoduje, że roślina nie przystosuje się i obumrze.
Dodatkowo, kaktusymuszą mieć ziemię przepuszczalną, bo w ciężkiej i gęstej glebie zaczną gnić. Ich korzenie nie są przystosowane do długich okresów wilgoci, zatem gleba, która zatrzymuje wodę będzie powodowała, że korzenie zmarnieją. Zbyt wysoka wilgotność powoduje także zapadanie na rozmaite choroby.
Gdzie kupić odpowiednie podłoże dla kaktusów?
Specjalne podłoże dla sukulentów i kaktusów można znaleźć w centrach ogrodniczych. Trzeba natomiast zawsze czytać etykietę ze składem – ważne są proporcje ziemi i składników zwiększających przepuszczalność. Jeśli na pierwszym miejscu w składzie jest torf, który dla kaktusów nie jest dobry, należy szukać innego podłoża. Zdarza się niestety, że nawet specjalistyczne ziemie mają skład, który nie jest w 100 proc. dobry dla kaktusów. Rozwiązaniem jest też wyszukanie mieszanki z odpowiednim składem w sklepach internetowych.
Ziemia dla kaktusów – przygotuj ją samodzielnie
Mieszanki ze sklepowych półek, mimo tego, że nazywane są „Ziemią dla kaktusów i sukulentów”, nie zawsze mają wymarzony skład dla tej grupy roślin. Można pokusić się zatem o samodzielne przygotowanie zrównoważonej w składniki mieszanki. Kierując się proporcjami 20% ziemi i 80% składników przepuszczalnych, łatwo przygotuje się podłoże idealne! Przykładowe proporcje podłoża przygotowanego w domu mogą wyglądać tak:
- 20 proc. uniwersalnej ziemi do kwiatów (najlepiej beztorfowej)
- 20 proc. keramzytu
- 20 proc. żwiru
- 20 proc. piasku kwarcowego płukanego
- 20 proc. drobnego perlitu, pumeksu
Tak dobrane składniki sprawią, że gleba będzie przepuszczalna, ale i dobrze napowietrzona – takie właściwości ma na przykład mocno porowaty perlit. Ze względu na to, że do przyrządzenia mieszanki potrzeba kilku rodzajów podłoża, warto przygotować je od razu dla większej ilości kaktusów.
Uprawa kaktusów, choć wydaje się bardzo prosta i intuicyjna, w rzeczywistości wymaga znajomości chociaż kilku podstawowych cech tych roślin. Podstawą udanej hodowli jest odpowiednie podłoże – lekkie, przepuszczalne i mało żyzne, czyli jak najbardziej zbliżone do tego, w którym kaktusy rosną naturalnie. Musi być ono mieszanką ziemi i części przepuszczalnych, np. piasku. Do tego wystarczy kaktusom bardzo słoneczne miejsce i niezbyt częste podlewanie. Tak pielęgnowane rośliny odwdzięczą się nie tylko zdrowym wyglądem, ale być może nawet kwitnieniem.
Źródło: deccoria.pl
