Spis treści:
- Kliwia cynobrowa – charakterystyka i odmiany
- Jak uprawiać kliwie cynobrową?
- Co robić po przekwitnięciu kliwii?
Kliwia cynobrowa – charakterystyka i odmiany
Kliwia cynobrowa (Clivia miniata) to zimozielona bylina z rodziny amarylkowatych, pochodząca z południowej Afryki, gdzie naturalnie rośnie w warunkach osłoniętych od pełnego słońca. W mieszkaniu tworzy zwartą rozetę długich, skórzastych liści, zwykle osiągając 45-60 cm wysokości. Roślina kwitnie na grubym, bezlistnym pędzie zakończonym baldachem, w którym najczęściej pojawia się kilkanaście lejkowatych kwiatów. Paleta barw jest szeroka, ale zawsze utrzymana w ciepłych tonach – od kremowych i jasnożółtych po pomarańcz i czerwień – co sprawia, że nawet pojedyncza roślina potrafi wyraźnie zaznaczyć się w przestrzeni. Kwitnienie przypada na późną zimę i wiosnę, zwykle od lutego do maja, a jesienna powtórka zdarza się przede wszystkim wtedy, gdy kliwia ma zapewniony wyraźny okres spoczynku i nie jest osłabiana błędami w podlewaniu.
W czasie wzrostu najlepiej znosi temperatury pokojowe, zwykle w zakresie około 18-24°C, natomiast do inicjowania pąków zimą potrzebuje chłodniejszego etapu, najczęściej 10-15°C przez kilka tygodni. Nawet krótkotrwałe chłody poniżej 5°C są dla niej niebezpieczne – dlatego w polskim klimacie nie nadaje się do uprawy w gruncie. Za to świetnie sprawdzi się w domu, oranżerii lub ogrodzie zimowym; latem kliwia może spędzać czas na zewnątrz, ale dopiero wtedy, gdy noce są stabilnie ciepłe. Taka zmiana miejsca często jest korzystna, bo poprawia kondycję i wybarwienie liści, jednak kluczowa pozostaje ochrona przed palącym słońcem i gwałtownymi wahaniami temperatury.
Różnice między odmianami dotyczą przede wszystkim barwy, wielkości i ustawienia kwiatów, a także wyglądu liści. Klasyczne formy o kwiatach pomarańczowych i czerwonych, takie jak popularne typy z grupy Clivia miniata, dobrze komponują się z zielenią innych roślin i z cięższymi, ciemniejszymi elementami wystroju, bo kolor kwiatów pozostaje wyraźny nawet w głębi pomieszczenia. Selekcje o jaśniejszych płatkach lepiej pasują do wnętrz jasnych i nowoczesnych; do tej grupy należą m.in. ‘Sir John Thouron’ z wyraźnie żółtymi kwiatami, ‘Citrina’ o barwie śmietankowej oraz ‘Tiny Tim’, u którego płatki mają odcień morelowy. Osobną kategorią są odmiany o liściach pstrych, na przykład ‘Variegata’, z jasnymi pasami lub obrzeżeniami na tle zieleni – cenione nawet wtedy, gdy roślina w danym roku nie zakwitnie.
Jak uprawiać kliwie cynobrową?
Kliwia najlepiej czuje się tam, gdzie jest jasno, ale bez ostrego słońca – zazwyczaj umieszcza się ją przy wschodnich lub zachodnich oknach. Południowy parapet bywa dla niej zbyt intensywny, zwłaszcza latem, kiedy liście mogą ulec poparzeniu. Nie służy jej też gorące, suche powietrze w pobliżu grzejników ani ciągłe przestawianie doniczki, dlatego warto od razu wybrać stałe miejsce. Podłoże powinno być żyzne i jednocześnie przepuszczalne, o lekko kwaśnym odczynie – najlepiej w zakresie pH 5,5-6,5. Dobrze sprawdzają się mieszanki ziemi próchnicznej z dodatkiem cięższej frakcji gliniastej oraz składnika rozluźniającego, na przykład perlitu lub grubszego piasku. Donica nie powinna być zbyt obszerna: kliwia chętniej kwitnie, gdy korzenie są ułożone ciasno, dlatego przesadza się ją dopiero co kilka lat, a nie co sezon.
Gdy miejsce i podłoże są dobrane, najważniejszym narzędziem staje się woda, bo to ona wyznacza rytm całej uprawy. Od wiosny do końca lata ziemia powinna być stale lekko wilgotna: podlewanie wykonuje się dopiero wtedy, gdy wierzch przeschnie na głębokość 1-2 cm. Jednorazowo wlewa się tyle wody, by dotarła do całej donicy, po czym nadmiar odlewa się z podstawki. Jesienią podlewanie stopniowo się ogranicza, a zimą reaguje się dopiero wtedy, gdy ziemia jest prawie całkowicie sucha. W tym okresie warto też zmienić miejsce uprawy – idealna temperatura to około 10–15°C – bo chłodniejszy etap pobudza roślinę do tworzenia pąków i późniejszego kwitnienia.
Dopiero gdy kliwia budzi się z zimowego spoczynku i zaczyna wypuszczać nowe liście albo pęd kwiatowy, przychodzi czas na nawożenie. Od marca do końca lata można zasilać ją regularnie, nawet co tydzień, płynnym nawozem do roślin kwitnących, zawsze według dawek zalecanych przez producenta. Jesienią nawożenie trzeba zakończyć, żeby nie zaburzać okresu spoczynku. Z domowych rozwiązań najlepiej sprawdza się wyciąg z kompostu rozcieńczony w proporcji około 1:10, czyli jedna część płynnego kompostu na dziesięć części wody. Takim roztworem podlewa się roślinę nie częściej niż raz na 2-3 tygodnie w okresie wzrostu. Inne domowe nawozy należy stosować bardzo ostrożnie: fusy z kawy można dodać do kompostu, ale nie bezpośrednio do donicy, skórki bananów lepiej przeznaczyć na nawóz płynny po fermentacji i silnym rozcieńczeniu, a wszelkich roztworów z solą, mlekiem czy drożdżami lepiej unikać, bo w warunkach domowych szybko prowadzą do pleśni, ataków ziemiórek i uszkodzenia korzeni.
Co robić po przekwitnięciu kliwii?
Gdy kwiaty znikną, zaczyna się etap, który decyduje o tym, czy za kilka miesięcy kliwia zakwitnie ponownie. Najpierw zajmujemy się pędem kwiatowym: jeśli nie planujemy zbierania nasion, usuwamy go w całości. Cięcie wykonujemy nisko przy nasadzie, czystym i ostrym narzędziem. Dzięki temu roślina nie traci energii na podtrzymywanie martwych tkanek i może skierować ją do liści i korzeni, gdzie gromadzi zapasy potrzebne do wytworzenia nowych pąków.
Po usunięciu pędu roślina wchodzi w fazę regeneracji i wtedy liczy się umiar. Kliwia źle znosi naruszanie korzeni, dlatego nie przesadza się jej zaraz po kwitnieniu, nawet jeśli donica wydaje się ciasna. Jeśli podłoże jest w dobrej kondycji, wystarczy wiosną wymienić kilka centymetrów ziemi na wierzchu. Usuwa się tylko liście żółknące lub uszkodzone, bo zdrowe są potrzebne do sprawnej odbudowy zapasów.
Regeneracja prowadzi do przygotowania spoczynku, który jest warunkiem kwitnienia w następnym cyklu. Od późnej jesieni kliwię przenosi się do jasnego, chłodniejszego miejsca o temperaturze około 10-15 stopni, ogranicza podlewanie i całkowicie wstrzymuje nawożenie. Ten chłodniejszy okres działa jak sygnał do tworzenia pąków, które po powrocie rośliny do cieplejszego pomieszczenia znów się pojawiają. Warto też pamiętać, że kliwia zawiera trujące alkaloidy, głównie likorynę, dlatego donica powinna stać w miejscu niedostępnym dla zwierząt.
Źródło: deccoria.pl
