Spis treści:
- Kalamondyna – charakterystyka rośliny
- Kalamondyna – uprawa rośliny
- Kalamondyna – zastosowanie rośliny
- Kalamondyna – co warto wiedzieć dodatkowo?
Roślina jest krzyżówką mandarynki i kumkwatu, ale jej owoce mają kwaśny smak. Wyglądem przypomina drzewko bonsai z miniaturowymi kulkami w kolorze wyrazistej pomarańczy. Kalamondyna jest niezwykle dekoracyjna, gdyż tworzy aromatyczne, słodko pachnące kwiaty, ma wiecznie zielone liście i owoce przypominające miniaturowe pomarańcze.
Kalamondyna – charakterystyka rośliny
Odziedziczyła praktycznie wszystkie cechy cytrusów, niestety nie rośnie tak szybko, jak one. Po wielu latach drzewko osiąga zaledwie 120–150 cm wysokości. Kwitnienie kalamondyny – oprócz ciekawych owoców – jest równie dekoracyjnym aspektem rośliny. Miniaturowa pomarańcza wyróżnia się białymi, pachnącymi kwiatami, które obsypują roślinę od wczesnej wiosny do późnej jesieni, choć największą ich obfitość zauważa się latem.
Owocowanie kalamondyny następuje zimą. Na roślinie pojawiają się małe kulki, które na początku są zielone. Zwykle nie przekraczają średnicy 4 cm i gdy dojrzeją, wyróżnia je wyjątkowo intensywny kolor. Niestety w smaku są lekko gorzkie i kwaśne, choć ich skórka jest słodkawa.
Kalamondyna ma zwartą koronę oraz małe i owalne liście. Dobrze znosi niższe temperatury i suche powietrze, dlatego często jest ozdobą bożonarodzeniową. Jej dużą zaletą jest to, że doskonale przystosowuje się do wzrostu w doniczce, więc coraz częściej uprawa miniaturowej pomarańczy ma domowy charakter.
Kalamondyna – uprawa rośliny
Ziemia dla kalamodyny powinna być przepuszczalna, próchnicza i lekko kwaśna o odczynie od 5 do 6,5 pH. Roślina dobrze toleruje stanowiska słoneczne, dlatego najlepiej ustawić ją na parapecie południowego lub zachodniego okna. Od połowy wiosny do końca lata warto przenieść ją na balkon lub taras, najlepiej w miejsce lekko osłonięte, by nie narażać jej na bezpośrednie promieniowanie.
Regularne podlewanie kalamondyny zapewnia roślinie stały dostęp do wody – lubi ona lekko wilgotne podłoże, ale nie mokre, ponieważ przelane korzenie sprawią, że zacznie zrzucać liście. Niezbędna jest więc warstwa drenażu na dnie doniczki, przez którą będzie odpływał nadmiar wody.
Im wyższa temperatura otoczenia, tym częściej należy podlewać miniaturową pomarańczę. Przesuszenie również może powodować zwijanie się i opadanie liści. Wiosną i latem można roślinę zraszać, jednak nie wolno tego robić, gdy liście są zbytnio nagrzane słońcem. Do podlewania i zraszania należy używać wyłącznie miękkiej, odstanej wody.
Od października do kwietnia kalamondyna wchodzi w okres spoczynku, dlatego należy jej zapewnić chłodniejszą temperaturę, od 10 do 15 °C, i w miarę jasne pomieszczenie. Zimowanie to ważny etap dla rośliny, gdyż bez niego nie kwitnie, słabnie i umiera. Zabiegi pielęgnacyjne ogranicza się wtedy do nawożenia i podlewania raz w miesiącu. Jeśli zapewni się okres spoczynku kalamondynie, odwdzięczy się nieprzerwanym kwitnieniem i owocowaniem przez wiele miesięcy.
Miniaturowa pomarańcza zużywa duże ilości składników odżywczych, dlatego potrzebne jest regularne nawożenie kalamondyny. W okresie intensywnego wzrostu raz w tygodniu należy zastosować nawóz wieloskładnikowy do cytrusów. Roślina dobrze reaguje na nawożenie dolistne preparatami przeznaczonymi do tego celu. Częstotliwość nawożenia zależy od pory roku. Jesienią i zimą wystarczy nawozić kalamondynę raz w miesiącu, a wiosną i latem co tydzień.
Drzewko przesadza się nie częściej niż co 3–4 lata. Najlepszy czas to późna zima lub wczesna wiosna, ale nie należy tego robić podczas kwitnienia i owocowania. Podstawowe przycinanie kalamondyny powinno być wykonywane wczesną wiosną, w tym samym czasie, co przesadzanie. Usuwa się wtedy gałązki rosnące do wewnątrz i krzyżujące się pędy, żeby prześwietlić nieco koronę.
Jak rozmnażać kalamondynę? Można to robić przez sadzonki wierzchołkowe. Przed posadzeniem należy je zanurzyć w ukorzeniaczu, a następnie umieścić w ziemi torfowej. Gdy wypuszczą korzenie, wtedy przesadza się je do większych doniczek z wymaganą ziemią.
Uprawa kalamondyny z nasion polega na tym, że zapyla się ją pędzelkiem, powtarzając zabieg parę razy w czasie kwitnienia. Gdy owoce dojrzeją, nasiona przenosi się do pojemnika z nawilżonym podłożem, nakrywa folią i lokuje w zacienionym miejscu o temperaturze około 18°C. Gdy sadzonki wykształcą po dwa lub trzy liście, dopiero wtedy przesadza się je do większych doniczek.
Choroby i szkodniki kalamondyny są typowe dla roślin doniczkowych. Najczęściej atakują ją wełnowce, przędziorki lub tarczniki, które można usunąć za pomocą wacika nasączonego spirytusem, a potem należy spryskać całą roślinę, stosując bezpieczne i polecane preparaty owadobójcze.
Kalamondyna – zastosowanie rośliny
Owoce miniaturowej pomarańczy ze względu na smak raczej nie są spożywane bezpośrednio, ale duże znaczenie ma ich sok. Wyciskany na świeżo, łagodzi kaszel i ma działanie antyzapalne. Może być używany zamiennie z sokiem z cytryny czy limonki i dodawany do herbaty, ciast lub wykorzystywany do sporządzania marmolad. Dobrze przyprawia także rybę.
Sok z kalamondyny ma zastosowanie również jako odżywka do włosów. Do około litra wrzącej wody dodaje się sporo plasterków cytrusa, miesza ekstrakt, a kiedy wystygnie, odcedza. Wywar stosuje się jako naturalny preparat wzmacniający włosy. Skórką z kalamondyny można pocierać skórę po ugryzieniu komara, gdyż łagodzi swędzenie.
Kalamondyna – co warto wiedzieć dodatkowo?
Roślina jest uprawiana od wieków, ale sławę zyskała w 1899 roku, gdy zainteresował się nią David Fairchild – słynny botanik amerykański i łowca roślin. Odkrył on miniaturowe drzewko pomarańczy w Panamie, a kilka lat później zaczęto je uprawiać na większą skalę w USA oraz innych krajach.
Co warto wiedzieć o kalamondynie z zakresu sensoryki? Zapach miniaturowych pomarańczy działa uspokajająco, poprawia koncentrację i mobilizuje do działania. Roślina jest popularna na Filipinach, gdzie stanowi tradycyjny składnik wielu dań, ale też używa się jej w medycynie ludowej, jako kosmetyk na trądzik i środek do wywabiania plam.
Miniaturowa pomarańcza dobrze oczyszcza powietrze oraz – dzięki swoim kwiatom i owocom – pięknie zdobi wnętrza. Perfekcyjnie wygląda w kuchni, jadalni czy salonie, ponieważ jest niezwykle efektowna. Egzotyczny urok drzewka pasuje zarówno do pomieszczeń o wystroju nowoczesnym, jak i bardziej tradycyjnych, kolonialnych wnętrz.
