Spis treści:
- Czym są wełnowce i dlaczego występują na storczykach?
- Objawy inwazji wełnowców
- Jak zwalczać wełnowce?
- Wełnowce na storczykach – domowe sposoby
- Wełnowce na storczykach – preparaty chemiczne
- Jak zapobiegać wełnowcom? Profilaktyka
Czym są wełnowce i dlaczego występują na storczykach?
Wełnowce (nazywane też czerwcami mączystymi) są niewielkimi owadami z rodziny pluskwiaków. Gdy żerują, wytwarzają białą kleistą substancję. Są nią oblepione, dlatego wyglądają jak małe fragmenty waty lub właśnie wełny – stąd ich nazwa. Storczyki to jedne z ich ulubionych roślin do żerowania.
Ich pojawienie się na twoich okazach może wiązać się z przyniesieniem ich ze sklepu czy przejściem przez okno lub wentylację. Niekiedy osiadają też np. na suszącym się praniu na zewnątrz i tak dostają się do domu. Ze względu na to, że wełnowce żerują tylko w określonych momentach, początkowo możesz ich nie zauważyć. Zdarza się, że ukrywają się np. w korzeniach, pędach czy innych zakamarkach rośliny. Do ich uaktywnienia dochodzi przy niskiej wilgotności powietrza i jednocześnie wysokiej temperaturze.
W przypadku storczyków w doniczkach takie warunki występują najczęściej zimą, gdy włączone jest ogrzewanie. Ociepla ono i jednocześnie wysusza powietrze. Warto zatem zawsze dbać o odpowiednią wilgotność, np. wykorzystując nawilżacze lub zwykłe pojemniki z wodą ustawione w pobliżu roślin.
Objawy inwazji wełnowców
Wełnowce atakują wszystkie części storczyków, łącznie z kwiatami czy korzeniami – i wysysają z nich soki. Z tego powodu są tak groźne dla ich rozwoju. Obecność tych szkodników objawia się przede wszystkim:
- lepkim białym nalotem,
- małymi kuleczkami podobnymi do wełny,
- zniekształceniem różnych części storczyka,
- zahamowaniem wzrostu i kwitnienia,
- opadaniem liści i kwiatów,
- zamieraniem rośliny.
Na storczykach grupki wełnowców najczęściej można zaobserwować na pędach kwiatowych i na zewnętrznej stronie kwiatów oraz na spodzie liści. Dopóki nie są aktywne i nie wytwarzają mazi, mogą być trudne do wychwycenia.
Jak zwalczać wełnowce?
Walkę z wełnowcami najlepiej rozpocząć jak najszybciej, by nie dopuścić do zbytniego namnożenia się tych stworzonek i obumarcia roślin. Niestety szkodniki szybko się rozpleniają, szczególnie w sprzyjających warunkach (sucho i ciepło).
Do eliminacji tych stworzonek najlepiej zastosować połączenie metod mechanicznych z opryskami oraz podlewaniem specjalnym środkiem. Pamiętaj jednak, by stosować wszelkie preparaty zgodnie z instrukcją, żeby jeszcze bardziej nie zaszkodzić swoim okazom.
Wełnowce na storczykach – domowe sposoby
Warto wypróbować domowe, ekologiczne i bezpieczne sposoby. Są skuteczne – wymagają jednak sporo konsekwencji i cierpliwości, ponieważ walka z wełnowcami może trwać nawet kilka tygodni. Jakie są najbardziej efektywne metody?
- Mycie rośliny
To dość żmudne zajęcie, ale za to najbardziej skuteczne. Polega na mechanicznym usuwaniu wełnowców razem z nalotem i spadzią przy pomocy roztworów i jednorazowych wacików oraz patyczków kosmetycznych. Bardzo ważne, aby w tym przypadku nie stosować wielorazowych szmatek czy gąbek. Jednorazowe waciki, ręczniki i patyczki po każdym obmyciu należy wyrzucić (by nie przenosić szkodników z miejsca na miejsce). Myjąc roślinę, kieruj ponadto wacik w jedną stronę (np. tylko z góry na dół).
Co jeszcze jest istotne? Taki zabieg musisz powtarzać co 3-4 dni, by pozbyć się wszystkich wełnowców – także tych, które wcześniej były w stadium larwalnym. Cała kuracja czyszcząca może trwać nawet kilka tygodni, ale nie zrażaj się, bo jest to najskuteczniejsza metoda walki ze szkodnikami. Oprócz ręcznego mycia warto ponadto zastosować opryskiwanie pod prysznicem. Rób to jednak delikatnie, by nie uszkodzić rośliny. Najlepiej stosować ciepłą wodę.
- Najlepsze mikstury do mycia rośliny
Aby mycie storczyków było skuteczne, najlepiej zastosować jedną z mikstur:
- woda z octem w stosunku 1:1,
- woda z alkoholem (spirytus, denaturat) w stosunku 1:1,
- woda z kilkoma kroplami płynu do naczyń,
- woda z szarym mydłem – 20 g na 1 l wody.
Tego typu mieszanki skutecznie usuwają lepką warstwę, a także pomagają w walce ze szkodnikami, które nie lubią np. zapachu octu czy alkoholu.
- Kąpiele korzeni
Niestety wełnowce bardzo często bytują w bryle korzeniowej, dlatego też tak trudno się ich pozbyć. Aby je stamtąd usunąć, najlepiej przepłukać bezpośrednio korzenie pod strumieniem ciepłej wody. Możesz również urządzić roślinie kąpiel w roztworze wody z szarym mydłem (proporcje podobne jak te do mycia) – ok. 20 minut wystarczy. Nie zapomnij, by po takim przepłukaniu przesadzić storczyki do świeżej gleby i zdezynfekowanych doniczek.
- Smarowanie olejem parafinowym
Kolejnym sposobem na wełnowce jest przecieranie łodygi i liści storczyka wodą zmieszaną z parafiną w proporcji 1:1 oraz kilkoma kroplami mydła ogrodniczego lub płynu do naczyń. Najlepiej taką mieszankę nakładać pędzelkiem bezpośrednio na białe kropki – dzięki warstwie tłuszczu wełnowce, ich larwy i jaja nie mają dostępu do tlenu, co przyspiesza ich wymieranie.
- Ekologiczne opryski
Do walki z wełnowcami przydają się też regularne opryski wykonywane przy pomocy butelki ze spryskiwaczem. Od lat stosuje się wiele ekologicznych, ale skutecznych przepisów. Przykładowe opryski stosowane do walki z wełnowcami:
- z cebuli – wystarczy zamoczyć ok. 20-30 g cebuli w 1 l wody i odczekać kilka dni,
- z szarego mydła (w kostce lub w płynie) – należy rozpuścić 10-30 g mydła w 1 l wody, można używać od razu,
- z octu – w tym przypadku 100 ml octu miesza się z 1 l wody, również do stosowania od razu,
- z wrotyczu, pokrzywy, mniszka lekarskiego – wystarczy zebrać ok. 40 g dowolnej rośliny i zamoczyć w 1 l ciepłej wody, do użycia po kilku godzinach.
Wełnowce na storczykach – preparaty chemiczne
Na rynku dostępne są chemiczne preparaty – zarówno w formie oprysków, jak i dodatków do podlewania. Ich zastosowanie pozwala przede wszystkim wyeliminować wełnowce z rośliny. Przykładowo preparaty służące do rozcieńczania z wodą i nawadniania storczyków powodują, że wełnowce w trakcie wysysania soków ulegają otruciu.
Jak zapobiegać wełnowcom? Profilaktyka
W przypadku wełnowców profilaktyka jest niezwykle istotna. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia tych groźnych szkodników, pamiętaj, by:
- dokładnie przeglądać każdy nowy okaz, który pojawia się w domu,
- stosować kwarantannę, która polega na oddzieleniu nowej rośliny od reszty na kilka tygodni ( nawet jeśli będzie zarażona wełnowcami lub czymś innym, ryzyko przeniesienia szkodnika na twoje starsze rośliny jest mniejsze),
- zapewnić odpowiednią wilgotność powietrza, szczególnie w miesiącach zimowych,
- nie stawiać storczyków w bezpośrednim sąsiedztwie kaloryferów i piecyków,
- stosować regularne nawożenie nawozami do storczyków lub naturalnymi gnojówkami,
- regularnie spryskiwać swoje storczyki i dbać o odpowiednie podlewanie.
Chociaż walka z wełnowcami na storczykach jest żmudna – istnieje wiele sposobów, które pozwalają się ich pozbyć. Pamiętaj jednak, by reagować szybko. Nie zapominaj również o profilaktyce, dzięki której ochronisz twoje przyszłe okazy.
