Spis treści:
- Jakie ptaki potrzebują budek lęgowych?
- Termin czyszczenia budek lęgowych
- Jak wyczyścić budki lęgowe?
Jakie ptaki potrzebują budek lęgowych?
Wśród ptaków wyróżnia się grupę wyspecjalizowanych gatunków, które zakładają gniazda w dziuplach, a także różnego rodzaju wnękach i szczelinach pni oraz budynków. Ptaki te, określane mianem dziuplaków chętnie korzystają również z wywieszanych budek lęgowych. Tego typu konstrukcje można wykonać samodzielnie albo skorzystać z gotowych korpusów, których wielkość otworu, ścianek i cała forma jest dostosowana do poszczególnych gatunków.
W przydomowym ogrodzie najczęściej montuje się budki o otworach wlotowych średnicy:
- typ A1, 28 mm - modraszka czy muchołówka żałobna.
- typ A, 33 mm - bogatka, wróbel, mazurek, pleszka.
- typ B, 45 mm - szpak, krętogłów, kowalik, pleszka.
- typ P, półotwarte budki - pliszka, kopciuszek, rudzik.
Przyporządkowane do budek gatunki mają bardziej charakter poglądowy, ponieważ jeden ptak może zasiedlać kilka typów konstrukcji. Dobrym przykładem jest kowalik, który reguluje wielkość otworu według własnych preferencji - jeżeli jest za mały, powiększa go przy pomocy dzioba, a gdy jest duży, zmniejsza go, oblepiając mieszanką gliny i śliny. W specjalnych budkach lęgowych chętnie zakładają gniazda także jerzyki, jaskółki i sowy.
Termin czyszczenia budek lęgowych
Budki lęgowe powinny znajdować się je w miejscu możliwie spokojnym, osłoniętym i trudno dostępnym dla drapieżników - bezpośrednio przed budką nie powinno być żadnych gałęzi, co minimalizuje ryzyko ataku ze strony kotów czy kun. Najczęściej zawiesza się je na pniach drzew, ścianie budynków czy solidnych słupach. Budka nie powinna być na wysokości mniejszej niż 2 m od ziemi, a także znajdować się blisko karmników czy ruchliwych dróg.
Właściwe zawieszenie budki to już połowa sukcesu, ale ważna jest także jej odpowiednia konserwacja, m.in. w postaci corocznego czyszczenia. Starą wyściółkę należy usuwać, ponieważ może być siedliskiem groźnych dla piskląt pasożytów. Dodatkowo w nieczyszczonych budkach gniazda są budowane piętrowo, co niebezpiecznie zbliża pisklęta do otworu wlotowego i ułatwia zadanie drapieżnikom.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 roku w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną, czyszczenie budek lęgowych może odbywać się jedynie od 16 października do końca lutego - poza wyznaczonym terminem każda budka podlega ochronie, ponieważ automatycznie jest traktowana jako siedlisko.
Jak wyczyścić budki lęgowe?
To, że we wspomnianym terminie ptaki nie zakładają gniazd, wcale nie oznacza, że budki lęgowe są opustoszałe. Niekiedy z tego typu konstrukcji korzystają inni lokatorzy, np. wiewiórki, orzesznice czy nietoperze - wówczas należy zostawić je w spokoju. Natomiast jeżeli jest pusta, możesz przystąpić do jej czyszczenia.
W tym celu możesz zdjąć budkę z drzewa, jednak pamiętaj jej o ponownym zamontowaniu, ponieważ zimą ptaki czasami wykorzystują je jako schronienie. Kupne konstrukcje mają zdejmowane ściany lub dachy - wystarczy je otworzyć, usunąć stare gniazdo i wymieść pozostałości przy pomocy szczotki. Przy okazji sprawdź, czy przypadkiem nie wymaga naprawy. Po wszystkim zamknij ścianki i gotowe, budka jest gotowa na nowych lokatorów.
Źródło: deccoria.pl, lasy.gov.pl
