Grążel żółty (Nuphar lutea)

Potoczne nazwy grążla to nenufar oraz bączywie. Roślina ta może rosnąć na dużych głębokościach (nawet do 200 cm). Jej liście zaopatrują wodę w tlen w czasie zimy, gdy jej powierzchnia jest skuta lodem. Nuphar lutea hamuje rozwój glonów, dzięki czemu utrzymuje zbiorniki wodne w czystości. Zawiera on silnie działające alkaloidy, dlatego zaliczany jest do roślin trujących.

Bączywie wytwarza długie, silnie rozgałęzione kłącza rosnące poziomo w mule dennym. Mogą osiągać one nawet 3 m długości.

Sporych rozmiarów liście grążla żółtego płasko spoczywają na powierzchni wody. Ich zabarwienie jest zmienne — od zielonego do brunatnawego. Są one skórzaste i mają owalny kształt z mocnym wcięciem u nasady. Liście znajdujące się pod wodą są sałatowate, półprzezroczyste.

Bylina formuje na długich szypułkach nieduże 5-płatkowe kwiaty ze sporym znamieniem. Wystają one ponad zwierciadło wody czasem nawet na kilkanaście centymetrów. Kwiaty są intensywnie żółte i wonne. Wydzielany przez nie aromat trochę przypomina zapach jabłek. Grążel żółty kwitnie od maja do września.

Owoce bączywia mają postać butelkowatych torebek. W czasie dojrzewania odłączają się one od szypułek i unoszą na wodzie do momentu osiągnięcia pełnej dojrzałości. Wtedy pękają, uwalniając na zewnątrz nasiona.

Grążel jest rośliną atrakcyjną dla miłośników oczek wodnych, gdyż może on rosnąć w różnych warunkach. Najlepiej służą mu stanowiska słoneczne, ale w cieniu także będzie się rozwijał. Duża ilość światła zwiększa obfitość jego kwiatów. Przekwitnięte kwiaty oraz liście należy usuwać regularnie, by nie zanieczyszczały wody.

Grążel żółty rośnie zarówno w wodzie stojącej, jak i pływającej – oby tylko nurt nie był zbyt silny.

Gleba dla tej byliny powinna być żyzna, ale jest ona w stanie rosnąć także w mniej zasobnych w składniki odżywcze podłożach. Grążla należy sadzić w ażurowych koszach ustawionych na dnie oczka wodnego. Można je zamaskować kamieniami. Taka konstrukcja uchroni korzenie byliny przed podgryzaniem przez ryby.

Roślina ta jest mrozoodporna. Bywa ona atakowana przez mszyce. Można je zwalczać środkami owadobójczymi, o ile w wodzie nie ma ryb.

Nuphar lutea to gatunek chroniony, dlatego pierwszą jego sadzonkę trzeba nabyć. Później można go rozmnażać przez podział kłączy wczesną wiosną lub jesienią.

• Stanowisko: półcieniste, słoneczne
• Wilgotność: podłoże podmokłe (wodne, bagienne, nadwodne)
• Podlewanie: skąpe
• Wysokość: 2-3m
• Pokrój: płożący
• Termin kwitnienia: maj, czerwiec, lipiec, sierpień
• Zimozielona: nie
• Roślina ozdobna z: kwiaty, liście