Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum)

Mikołajek nadmorski to bylina z rodziny selerowatych, z podrodziny Saniculoideae. Rośnie dziko nad Bałtykiem, Morzem Śródziemnym, Morzem Północnym, Morzem Czarnym, a także u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego. Na północny zagrożony jest wyginięciem, stąd też w Polsce podlega ścisłej ochronie.

Mikołajek nadmorski przeciętnie dorasta do 30-70 cm, choć (rzadko) zdarzają się okazy osiągające do 100 cm wysokości. Młode byliny to miniaturki, zwykle nieprzekraczające 15 cm wysokości. Jeśli chodzi o tempo wzrostu mikołajka nadmorskiego, przyrost łodygi w ciągu roku może wynosić od 0 do 20 cm.

Mikołajek nadmorski to botaniczny symbol polskiego wybrzeża, a zarazem jedna z najpiękniejszych roślin występujących nad Bałtykiem. Wizerunek mikołajka często wykorzystywany jest w sztuce i rzemiośle Kaszub (m.in. hafcie i ceramice), widnieje też na monetach okolicznościowych oraz w herbach nadmorskich miejscowości (m.in. Ustroni Morskich).

Jak wygląda mikołajek nadmorski? Roślina wyrasta w formie dość grubej łodygi, u dołu zazwyczaj przysypanej piaskiem. U góry łodyga mocno się rozgałęzia, nadając roślinie kępiasty pokrój.

Najbardziej charakterystycznym elementem byliny są sztywne, ostrokolczaste liście z wyrazistym białym unerwieniem. Ozdobą mikołajka nadmorskiego są również jasnoniebieskie kwiaty zebrane w główkowate kwiatostany. Te z kolei osadzone są w kolczastych liściach (tzw. podsadkach) i tworzą baldachy na końcach pędów.

Liście i łodygę mikołajka nadmorskiego pokrywa woskowy, srebrnozielony nalot, który zabezpiecza roślinę przed wysychaniem oraz uszkodzeniami termicznymi powstającymi pod wpływem słońca. To właśnie warstwie ochronnej bylina zawdzięcza swoją oryginalną barwę.

Niestety to, jak wygląda mikołajek nadmorski, przyczyniło się do zmniejszenia populacji tego gatunku w środowisku naturalnym. Ludzie często zabierali rośliny na pamiątkę lub wykopywali, by posadzić je we własnych ogródkach. Do wymierania byliny doprowadziły również prace związane z zalesianiem oraz zabezpieczeniem brzegów morskich.

W swoim naturalnym środowisku mikołajek nadmorski rośnie na wydmach, w związku z czym roślina ma niezbyt wybredne wymagania. Dobrze rośnie na jałowych, przepuszczalnych i piaszczystych glebach o odczynie obojętnym. Potrzebuje słonecznego stanowiska.

Za sprawą bardzo długiego systemu korzeniowego mikołajek nadmorski bardzo dobrze znosi suszę oraz zasolenie podłoża. Długie korzenie zapewniają również stabilne umocowanie rośliny w podłożu, co jest szczególnie ważne w miejscach wyeksponowanych, narażonych na działanie wiatru.

W przydomowej uprawie mikołajka nadmorskiego pielęgnacja polega głównie na zapewnieniu roślinie przepuszczalnego podłoża oraz słonecznego stanowiska. Roślina jest w pełni mrozoodporna i nie wymaga okrywania. Podlewanie również nie jest konieczne, ponieważ mikołajek lepiej znosi suszę niż nadmiar wilgoci.

Sadzonki mikołajka nadmorskiego doskonale nadają się do obsadzania piaszczystych gleb, skarp czy wzniesień – najlepiej sadzić po kilka sztuk razem. Roślina świetnie prezentuje się na słonecznych rabatach w towarzystwie rudbekii, krwawników, jeżówek oraz subtelnych traw ozdobnych. Ścięte i zasuszone byliny mogą urozmaicać bukiety i dekoracje florystyczne.

Jeśli chcesz pozyskać nowe okazy mikołajka nadmorskiego, sadzonki możesz otrzymać przez podział zdrewniałego kłącza w okresie spoczynku rośliny. Jest to najbardziej efektywny sposób na rozmnażanie mikołajków, choć w naturze bylina rozmnaża się poprzez nasiona. Co ważne, miejsce wybrane do sadzenia powinno być ostateczne, ponieważ roślina źle znosi przesadzanie.

• Stanowisko: słoneczne
• Wilgotność: podłoże suche
• Podlewanie: skąpe
• Pokrój: kępiasty
• Termin kwitnienia: czerwiec, lipiec, sierpień
• Zimozielona: tak
• Roślina ozdobna z: kwiaty, liście