Skrzyp polny (Equisetum arvense)

Skrzyp to jeden z najpopularniejszych chwastów w Polsce i Europie. Ze względu na swą ekspansywność powszechnie uważa się go za chwast, który nie jest mile widziany ani w ogrodzie, ani na polach uprawnych. Występuje na całej szerokości geograficznej, zarówno na terenach nizinnych, jak i górskich. Można spotkać go przeważnie na łąkach, ugorach, a także przy rowach i nad brzegami wód. Preferuje gleby kwaśne, o dużej wilgotności.

Skrzyp polny jest rośliną wieloletnią z rodziny skrzypowatych. Pierwsze pędy wydaje już wczesną wiosną, od marca aż do późnej jesieni. Funkcję zarodnikową pełnią młode, kremowe lub ciemnobrunatne pędy, o wysokości około 20 centymetrów. Są one dość sztywne, wzniesione i nagie, zwieńczone na czubku kłosem zarodnikowym. Po rozsianiu zarodników pędy te obumierają, a na ich miejscu rozrastają się pędy płonne. Te zwykle mają kolor soczystej zieleni, a kształtem przypominają nieco gałęzie jodły. Wysokość pędów może sięgać do 50 centymetrów.

Charakterystyczną cechą skrzypu polnego jest rozbudowany system korzeniowy. Podziemne kłącza skrzypu rozrastają się nawet do kilku metrów na boki lub pionowo w dół.

Zbiór skrzypu należy zacząć dopiero po pojawieniu się pędów płonnych, czyli najwcześniej w połowie wiosny. Jednak najwięcej wartości odżywczych i odpowiednie stężenie kwasu krzemowego mają dobrze rozwinięte krzewy, zbierane w okolicy lipca. Do zbioru nadają się tylko rośliny całkowicie zdrowe, o barwie soczystej zieleni. Skrzyp tnie się na wysokości około 10-15 centymetrów, czyli powyżej brunatnej części łodygi. Zebrane ziele należy suszyć w zacienionym miejscu, w temperaturze do 40 st. C.

Skrzyp polny od wieków znany jest z licznych właściwości zdrowotnych. Produkuje się z niego napary, herbaty, odwary do kąpieli i okładów oraz wiele innych produktów leczniczych. To wszystko dzięki dużej zawartości flawonoidów, alkaloidów oraz kwasów organicznych i soli mineralnych, takich jak magnes, fosfor, potas, gorczyce czy saponiny. Tak bogaty skład sprawia, że skrzyp polny wykazuje działanie moczopędne, ściągające, pobudzające trawienie i przemianę materii, uspokajające oraz przeciwdrgawkowe. Skrzypu używa się także do re mineralizacji organizmu, hamowania krwawienia oraz w celu przyspieszenia gojenia się ran.

Ziele skrzypu polnego znajduje zastosowanie także w kosmetyce. Stanowi popularne remedium na wypadanie włosów, a także poprawę kondycji skóry i paznokci. Skrzyp jest również środkiem na różnego rodzaju uszkodzenia skóry. Można stosować do w leczeniu oparzeń, stanów zapalnych oraz chorób, takich jak łuszczyca. Pomaga także w walce z cerą naczyniową oraz stanami zapalnymi w obrębie jamy ustnej.

Skrzyp polny znajduje zastosowanie również w ogrodnictwie, rolnictwie i sadownictwie. Wykorzystuje się go do ochrony roślin przed szkodnikami i chorobami grzybowymi, takimi jak szara pleśń. Nadaje się także do kompostowania i regeneracji gleby.

Służy do tego tak zwana gnojówka, czyli roztwór z wody i sfermentowanego skrzypu polnego. Aby ją przygotować, wystarczy zalać gałązki skrzypu wodą z kranu lub deszczówką i odstawić na 3-4 tygodnie. Gnojówka jest gotowa, gdy liście same oddzielają się od łodyg. Można podlewać nią warzywa, kwiaty, krzewy ozdobne oraz drzewka owocowe.

• Stanowisko: słoneczne
• Wilgotność: podłoże umiarkowanie wilgotne
• Podlewanie: średnie
• Wysokość: do 0,2m
• Pokrój: wzniesiony
• Zimozielona: nie
• Roślina ozdobna z: liście