Wiesiołek dwuletni (Oenothera biennis L.)

Wiesiołek dwuletni osiąga od 40 do 150 cm wysokości. W pierwszym roku wydaje on różyczkę liści odziomkowych (wyrastających z podziemnego pędu lub nasady łodygi), a w drugim pęd kwiatostanowy. Roślina ma podłużne, odwrotnie jajowate liście, pokryte często czerwonymi żyłkami. Korzeń rośliny jest pionowy i wrzecionowaty.

Wiesiołek dwuletni ma prostą, wznoszącą się łodygę pokrytą żółtymi włoskami. Czteropłatkowe kwiaty rosną pojedynczo w kącikach liści. Mają one delikatne, żółte płatki i pachną cytrynowo. Przy świetle księżyca ich płatki świecą w ciemności. Otwierają się one wieczorem i są zapylane przez ćmy. Nasiona wiesiołka dwuletniego są bogate w olej. Znajdują się w wąskiej, podłużnej torebce z czteroma klapami.

Wymagania wiesiołka dwuletniego nie są zbyt wielkie. Roślina w Polsce najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych i lekko zacienionych, nad brzegami rzek, na kwietnych łąkach, nieużytkach i na przydrożach. W domowych ogródkach wiesiołek jest często traktowany jako chwast. Najlepsze podłoże dla wiesiołka to gleba umiarkowanie wilgotna, próchnicza i z lekko kwaśnym pH. Wiesiołek nie wymaga podlewania. Nadmiar wilgoci może prowadzić do gnicia i obumarcia rośliny. Wyjątkiem jest okres suszy, kiedy podlewanie jest wskazane. Wiesiołek dwuletni jest odporny na mróz.

Uprawa wiesiołka dwuletniego zaczyna się od wysiewu nasion. Wiesiołka siejemy w rzędach co 30-50 cm i na głębokości 1,5 cm. Do obsiania 1 ha potrzeba między 2,5-3 kg nasion. Ze względu na intensywny i błyskawiczny wzrost w początkowym okresie po wysiewie należy dokładnie wypielić grządki. Potem chwasty pojawiają się rzadko i roślina wymaga tylko sporadycznego odchwaszczania. W miarę wzrostu i potrzeby, w zależności od warunków pogodowych i glebowych, między rzędami należy spulchnić (okopać) ziemię.

Nawożenie wiesiołka najlepiej wykonywać za pomocą ekologicznych metod. Kompost i biohumus (ekologiczny nawóz wieloskładnikowy) z powodzeniem odżywią upraw bez konieczności wprowadzania do gleby sztucznych związków chemicznych. W pierwszym roku po wysiewie, od początku maja do końca czerwca należy nawozić ziemię biohumusem. Można nim odżywiać młode rośliny bez obawy o nadmiar. Jesienią (od końca września do początku października) należy zastosować dojrzały kompost. Rozkładamy go wokół rośliny 2,5 cm warstwą i lekko mieszamy z ziemią. Kompost zabezpieczy też rośliny przed przemarzaniem korzeni. Wiosną, w drugim roku uprawy ponawiamy nawożenie kompostem. Będzie on powoli wydzielał substancje odżywcze do podłoża.

Nasiona i olej z wiesiołka mają mnóstwo zastosowań. Roślina posiada właściwości lecznicze, stosuje się ją również w kosmetyce i kuchni. Olej z wiesiołka w medycynie m.in. wzmacnia odporność, ma właściwości antybakteryjne, pomaga leczyć miażdżycę, działa krwiotwórczo, uspokajająco i wspomaga kurację hormonalną. Wiesiołek wzmacnia też paznokcie i włosy oraz pomaga w leczeniu przewlekłych chorób skórnych, w tym atopii, trądziku i łuszczycy. W kuchni można wykorzystywać olej z wiesiołka (koniecznie na zimno) do sałatek. Podgrzany, traci swoje właściwości.

Wiesiołek dwuletni wykorzystuje się również do rekultywacji hałd poprodukcyjnych. Obsiewa się nim tereny ruderalne (poddane intensywnej działalności człowieka).

Roślina ta nie jest podatna na choroby i szkodniki.

• Stanowisko: półcieniste, słoneczne
• Wilgotność: podłoże umiarkowanie wilgotne
• Podlewanie: skąpe
• Wysokość: 1-2m
• Pokrój: wzniesiony
• Termin kwitnienia: lipiec, wrzesień
• Roślina ozdobna z: kwiaty