Bez czarny (Sambucus nigra)

Bez czarny jest liściastym krzewem dobrze znanym wszystkim pokoleniom Polaków, jego właściwości od lat znajdują szerokie zastosowanie. Jest to roślina o pokroju krzaczastym, która osiąga wysokość od 3 do 7 metrów i szerokość do 5 metrów. Przybiera formę rozłożystego krzewu lub niedużego drzewka o okrągłej koronie i zwisających gałęziach. Liście bzu czarnego mają kolor ciemnozielony i dość długo utrzymują się na pędach, nie zmieniając koloru.

Charakterystyczną cechą bzu są kwiaty pojawiające się na przełomie maja i czerwca. Mają kremowo-biały kolor i kształt określany jako baldachogrona. Bardzo intensywny, przyjemny zapach kwiatów bzu czarnego przyciąga owady zapylające, głównie motyle. Zarówno kwiaty, jak i owoce, są jadalne. Aromatyczne baldachy są często przerabiane na syropy, które nawet po wielu miesiącach pozwalają się przenieść znów do letnich wspomnień. Dostępne są przepisy na chrupkie przekąski z kwiatów czarnego bzu.

Niewielkie, okrągłe owoce, zebrane są w grona i pojawiają się na krzewie od sierpnia do października. Dojrzałe owoce bzu czarnego mają granatowo-czarną barwę, są błyszczące i bardzo soczyste. Dzięki wysokiej zawartości witamin A i C od lat znajdują zastosowanie jako przetwory. Z owoców bzu wytwarzane są dżemy, soki i nalewki.

Uwaga! Niedojrzałe owoce bzu czarnego są trujące, zbiory należy rozpoczynać, dopiero gdy owoce nabiorą granatowo-czarnego koloru.

Gatunek posiada kilka ciekawych odmian o zróżnicowanych liściach i pokroju.

Bez czarny lubi próchniczne, żyzne i lekko wilgotne gleby, jednak często rośnie w dość nieoczywistych miejscach, takich jak tereny pobudowlane lub gruzowiska. Roślina przetrwa również w gruncie piaszczystym, ale będzie rosła dużo gorzej.

Preferowanymi przez bez czarny stanowiskami są miejsca słoneczne lub delikatnie ocienione. Bez czarny jest gatunkiem całkowicie mrozoodpornym, wykazuje także bardzo dużą tolerancję wobec zanieczyszczeń powietrza i okresowych susz.

Uprawa bzu czarnego nie jest ani bardzo wymagająca, ani skomplikowana. Krzew wymaga umiarkowanego podlewania. Roślina zakwita po raz pierwszy po około 3-4 latach od posadzenia i od tej pory będzie regularnie kwitnąć oraz obficie owocować. Jeśli chcemy wspomóc krzew, to wiosną warto zastosować nawóz o wysokiej zawartości azotu, wapnia, fosforu i potasu.

• Stanowisko: półcieniste, słoneczne
• Wilgotność: podłoże umiarkowanie wilgotne
• Podlewanie: umiarkowane
• Wysokość: 2-3m
• Pokrój: rozłożysty, wzniesiony
• Termin kwitnienia: maj, czerwiec
• Zimozielona: nie
• Roślina ozdobna z: owoce, kwiaty