Burak liściowy, boćwina (Beta vulgaris)

Burak liściowy jest znany już od czasów starożytnych. Pochodzi z basenu Morza Śródziemnego. Podobnie jak szpinak, należy on do rodziny komosowatych. Burak liściowy wyróżnia się dekoracyjnymi, a zarazem jadalnymi, karbowanymi, długimi liśćmi w ciemnozielonym lub zielonym kolorze. Nerwy i ogonki liści mogą być białe, żółte, pomarańczowe lub czerwone. Liście są mocno unerwione i mają średnio rozłożysty, rozetowaty pokrój. Korzenie buraka liściowego są małe, okrągłe lub podłużne z zaostrzonymi wierzchołkami i mają ciemnoczerwony kolor. Po pokrojeniu na drobne kawałki i ugotowaniu w botwince, podobnie jak liście, nadają się one do spożycia.

Uprawa buraka liściowego najlepiej udaje się na nasłonecznionych stanowiskach. Roślina lubi żyzną, wilgotną, łatwo nagrzewającą się i ciepłą glebę. Daje wtedy kruche i soczyste liście. Nie przepada za podłożem gliniastym, ciężkim i piaszczystym. Optymalna temperatura dla buraka liściowego w okresie wzrostu wynosi 15-18 stopni C. Dojrzewający burak liściowy dobrze znosi przymrozki. Roślina, poza okresem wschodzenia i początkowym stadium rozwoju, znosi też bez strat okresy suszy. Jest na nią odporna dzięki głębokiemu i rozgałęzionemu systemowi korzeniowemu.

Uprawa buraka liściowego powinna odbywać się w glebie uzupełnionej ściółką. Ze względu na zagrażające mu choroby, nie należy sadzić go w miejscach, gdzie wcześniej rósł szpinak i inne warzywa korzeniowe. Dużą zaletą rośliny jest jej wydajność. Liście można zbierać od czerwca do października. Najsmaczniejsze są te młode. Starsze liście mogą mieć gorzki smak.

Burak liściowy jest niskokaloryczny: zawiera tylko 17 kcal na 100 g. Warzywo jest źródłem łatwo przyswajalnego żelaza, białka, potasu, sodu i wapnia. Znajduje się w nim również dużo witamin, szczególnie A, C i z grupy B. Z liści i ogonków oraz pokrojonych drobno korzeni można przygotować zupę (popularną wiosną i latem botwinkę) oraz chłodnik. Liście można też potraktować jak sałatę, dodając je do różnych surówek i sałatek. Można też zawijać w nie różne farsze. Boćwinę można też dusić, smażyć i piec.

Niestety burak liściowy jest narażony na wiele chorób i szkodników. Duże zagrożenie stanowi chwościk buraka – jest to groźna choroba, która objawia się okrągłymi i dwubarwnymi plamami na najstarszych liściach. Wśród innych chorób warto też wymienić mączniaka prawdziwego, rdzę oraz zgorzel siewek buraka. Jeśli chodzi o szkodniki, warzywo najczęściej atakują płaszczyniec burakowy, śmietka ćwiklanka oraz śmietka kiełkówka.

• Stanowisko: słoneczne
• Wilgotność: podłoże wilgotne
• Podlewanie: umiarkowane
• Wysokość: 0,5m- 1m
• Pokrój: rozłożysty
• Roślina ozdobna z: liście