Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym jest drewno opałowe?
- Gdzie najlepiej kupować drewno na opał?
- Ile kosztuje drewno opałowe?
- Jak uzyskać dopłatę do drewna na opał?
- Co to jest kaloryczność drewna opałowego?
- Jakie są najlepsze gatunki drewna na opał?
- Jak obliczyć ilość drewna opałowego na sezon grzewczy?
Co to jest drewno opałowe?
Drewno opałowe to materiał pochodzący z drzew, który jest wykorzystywany jako paliwo. Jest to prawdopodobnie najstarszy znany sposób na wytworzenie ciepła, który wykorzystywano już setki tysięcy lat przed naszą erą. Ten rodzaj opału nie musi być wysoko przetworzony, dostępny jest jako materiał sezonowany (poddawany obróbce cieplnej, na sucho) oraz niesezonowany (poziom wilgoci nawet 120%, na mokro). Przed wykorzystaniem drzewa jako drewna opałowego konieczne jest jego sezonowanie. Najczęściej drewno opałowe spotyka się w postaci małowymiarowej (gałęzie) lub średniowymiarowej (żerdzie), można także spotkać wersję przetworzoną (pellet drzewny, zrębki).
Znaczenie drewna, jako podstawowego składnika do realizowania celów opałowych, znacznie zmalało po rewolucji przemysłowej w XVIII wieku. Do tego czasu było to główne źródło paliwa dla ludzi wszelkich klas społecznych. Jedną z ważniejszych zalet wykorzystania drewna opałowego jest fakt, iż jest to surowiec odnawialny. Dodatkowo dostępny jest w relatywnie niskiej cenie, a zawartość siarki przedostającej się do atmosfery w czasie jego spalania jest niewielka.
Gdzie najlepiej kupować drewno na opał?
Jeśli pierwszym skojarzeniem po usłyszeniu pytania „Gdzie najlepiej kupować drewno na opał?”, jest las, jest to dobry trop. Najłatwiejszym sposobem na pozyskanie drzewa, które ma służyć do ogrzewania, jest najbliższe nadleśnictwo. Wszystkie jednostki w strukturze Lasów Państwowych prowadzą sprzedaż drewna opałowego i użytkowego zarówno przedsiębiorcom, jak i osobom prywatnym. Najczęściej aukcje odbywają się przez oficjalną stronę Państwowego Gospodarstwa Leśnego: e-drewno.pl.
Za pośrednictwem lokalnego leśniczego można także pozyskać drewno na opał metodą PKN, czyli pozyskanie kosztem nabywcy. Po ustaleniu szczegółów z leśniczym nabywca może sam wyciąć wskazane drzewo, które następnie jest odpowiednio mierzone i na tej podstawie wyliczana jest jego cena. Warto jednak pamiętać, że taki surowiec jest niesezonowany, a cały ten proces we własnym zakresie musi przeprowadzić nabywca. W niektórych przypadkach drewno na opał musi być sezonowane nawet 3 lata.
Trzecią możliwością zakupu drzewa jest wyspecjalizowany pośrednik. Może to być zarówno sklep budowlany, jak i firma zajmująca się sprzedażą drewna na opał. W takim przypadku oferta zwykle jest dość bogata, można wybrać nie tylko gatunek, ale także stopień wysuszenia (czyli czas sezonowania). Warto dobrze przeanalizować swoje potrzeby, gdyż najtańszy materiał może posiadać niską kaloryczność, co zapewni jedynie pozorną oszczędność.
Drewno opałowe — cena. Ile kosztuje drewno opałowe?
Wzrost cen i zainteresowania drewnem opałowym sprawił, że tego surowca również nie można dostać w każdej ilości i w każdym miejscu. Koszt zakupu drzewa w nadleśnictwach jest dużo niższy, niż w przypadku sklepów budowlanych czy firm z branży drzewnej. W największym w Polsce nadleśnictwie Elbląg zgodnie z cennikiem na 2022 rok, najtańsze średniowymiarowe drewno opałowe kosztuje 113 zł/m3. W tej cenie dostaniemy drewno na opał pozyskane z wierzby lub z lipy. Najdroższy surowiec — grab i buk — to koszt ponad 191 zł/m3.
W przypadku sklepów budowlanych i firm handlujących materiałem drzewnym cena drewna opałowego jest dużo wyższa. Zwykle zaczyna się od 400 złotych, jednak najwyższe oferty oscylują w okolicach 800 zł. Dodatkowo stany magazynowe w tych podmiotach także są zmniejszone, a w niektórych przypadkach dostępne jest jedynie drewno niesezonowane, co sprawia, że potencjalny kupujący może i tak nie móc wykorzystać zakupionego drewna opałowego w zbliżającym się sezonie grzewczym.
Jak uzyskać dopłaty do drewna na opał?
23 sierpnia 2022 roku Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. Co to oznacza dla osób, których podstawowym paliwem jest drewno na opał? Otrzymają oni od państwa dopłatę w wysokości 1000 zł na zakup surowca. Wsparcie jest przeznaczone dla każdego gospodarstwa domowego, którego głównym źródłem ciepła jest:
- kocioł na paliwo stałe,
- kominek,
- koza,
- ogrzewacz powietrza,
- trzon kuchenny,
- piecokuchnia,
- piec kaflowy na paliwo stałe.
Żeby uzyskać dofinansowanie, znajdujące się w budynku jedno z powyższych urządzeń musi być zasilane drewnem kawałkowym.
Co zrobić, żeby skorzystać z państwowego programu dopłat do drewna na opał? Przede wszystkim trzeba uzyskać wpis lub zgłoszenie źródła ogrzewania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Następnie odpowiednie pismo należy dostarczyć do urzędu gminy właściwego ze względu na miejsce zamieszkania. Wypłata środków nastąpi do 30 dni od daty złożenia wniosku o dopłatę do drewna na opał.
Dopłata jest przyznawana dla danego gospodarstwa domowego. Oznacza to, że w budynku wielorodzinnym, który posiada jedno źródło ciepła, dofinansowanie może otrzymać wiele rodzin. Jedynym warunkiem jest tworzenie przez każdą z nich odrębnego gospodarstwa domowego.
Kaloryczność drewna opałowego. Jakie drewno daje najwięcej ciepła?
Książkowa definicja kalorii to ilość ciepła, jaka jest potrzebna, by pod ciśnieniem 1 atmosfery podgrzać 1 gram czystej wody o 1°C (od 14,5°C do 15,5°C). W przypadku drewna opałowegokaloryczność odpowiada ilości energii, jaką uzyskamy podczas jego spalania. Im wyższa jest ta wartość, tym wyższą temperaturę uzyskamy lub mniej surowca będzie nam potrzebne. Kaloryczność drewna opałowego z podziałem na gatunki drzew wygląda następująco:
- Brzoza – 2 900 kWh/mp,
- Buk – 3 100 kWh/mp,
- Dąb – 3 100 kWh/mp,
- Jesion – 2 100 kWh/mp,
- Jodła – 2 200 kWh/mp,
- Modrzew – 2 700 kWh/mp,
- Sosna – 2 600 kWh/mp,
- Świerk – 2 100 kWh/mp.
Wyższa kaloryczność drewna opałowego oznacza jego wyższą wydajność. Warto jednak pamiętać, że wraz ze wzrostem wartości opałowej rośnie także cena surowca. Dobre drewno opałowe powinno być twarde oraz palić się stosunkowo długo, co sprawia, że zwiększa się czas oddawania przez nie ciepła.
Jakie drewno na opał? Najlepsze gatunki
Pierwszym elementem, na który powinniśmy zwrócić uwagę, wybierając drewno na opał, jest rodzaj drzewa, z którego pochodzi. W większości przypadków ten wybór sprowadza się do szczap liściastych lub iglastych. W tym drugim przypadku surowiec jest mocno kaloryczny, ale także bardzo szybko następuje proces jego spalania. Drzewa liściaste posiadają mniejszą ilość żywicy, co przekłada się na dłuższe i równomierne spalanie.
Wybierając drewno na opał, należy także sprawdzić poziom jego wilgotności. Im jest wyższa, tym więcej czasu będzie potrzebne do momentu, aż będziemy mogli użyć materiału. Natomiast palenie drewnem niesezonowanym sprawi, że jego efektywność termiczna będzie niższa, a podczas procesu spalania wytwarzały się będą duże ilości dymu, co nie będzie pozytywnie wpływało na urządzenie grzewcze (np. kocioł).
Ze względu na kaloryczność najlepszym gatunkiem drewna opałowego będzie buk. Ten rodzaj drzewa pozwala na długie i spokojne spalanie polan, a dzięki temu jego wartość opałowa jest wysoka. Drugim gatunkiem, który sprawdzi się jako drewno opałowe, jest dąb. Oprócz nieznacznie niższej kaloryczności od buka posiada te same cechy. Dodatkowo można na nim wędzić.
Wybierając drewno na opał, warto także zwrócić uwagę na jesion i brzozę. Oba gatunki posiadają zbliżoną kaloryczność (2 943 i 2 840), są t warde i nie zawierają szkodliwych substancji. Jesion jest bardzo wydajny, jednak stosunkowo ciężko się go łupie. Z kolei brzoza charakteryzuje się szybszym spalaniem, co wpływa na jej wydajność energetyczną, jednak nie musi być długo sezonowana.
Ile potrzeba drewna na zimę — jak obliczyć?
Dwa podstawowe czynniki, które wpływają na ilość drewna potrzebną na zimę, to długość sezonu grzewczego oraz czas pracy urządzenia grzewczego w ciągu doby. W pierwszym przypadku średnio przyjmuje się okres pół roku, w drugim pół dnia, czyli 12 godzin na dobę. Są to jednak szacunki przybliżone i należy je dostosować do indywidualnych potrzeb.
Kolejnym czynnikiem, który należy ustalić przed obliczeniem zapotrzebowania na drewno opałowe na zimę, jest wskaźnik rocznego zapotrzebowania na surowiec z podziałem na jakość izolacji budynku:
- domy pasywne — 0,016 mp/m3,
- domy wybudowane po 2010 roku — 0,019 mp/m3,
- domy wybudowane między 2000 a 2010 rokiem — 0,023 mp/m3,
- domy stare, ocieplone — 0,028 mp/m3,
- domy stare, nieocieplone — od 0,05 do 0,075 mp/m3.
Dodatkowo do wzoru potrzebna będzie wysokość pomieszczeń, czyli odległość od podłogi do sufitu, by móc obliczyć kubaturę budynku. Przy średniej kaloryczności drewna wynoszącej 2100 kWh/mp, wzór na ilość drewna na opał wygląda następująco:
P * h * Z
P — powierzchnia budynku (m2),
h — wysokość pomieszczeń (m),
Z — zapotrzebowanie na drewno (mp/m3).
W przypadku budynku o powierzchni 100 m2, wysokości pomieszczeń 2,6 m oraz zapotrzebowaniem na drewno wynoszącym 0,016 mp/m3, obliczenia będą wyglądały następująco:
100 m2 * 2,6 m * 0,016 mp/m3
=
4,16
Taką ilość drewna na opał musimy zabezpieczyć, by bez problemu ogrzać dom przez cały sezon grzewczy. Warto jednak do tej ilości doliczyć 15-20%, by mieć pewność, że nie zostaniemy zaskoczeni przez całą zimę.
