Elektrośmieci – wyrzucić czy oddać? Nie każdy wie, że można dostać nawet 5 tys. złotych mandatu

Elektrośmieci to inaczej elektroodpady. To urządzenia i komponenty, które nie nadają się już do użytku lub ich właściciel zrezygnował z ich używania. Większość elektrośmieci to urządzenia działające na prąd lub baterie. Wiele z nich uległo bezpowrotnemu uszkodzeniu, ale często na śmieci trafiają urządzenia po prostu stare, niemodne czy nieodpowiadające wymaganiom użytkownika, choć formalnie sprawne.

Elektrośmieci nazywane są również odpadami niebezpiecznymi, ponieważ zawierają liczne substancje szkodliwe dla środowiska. Z rozbitych świetlówek, zardzewiałej lodówki, stłuczonych monitorów lub telewizorów mogą wydostawać się groźne substancje, takie jak: rtęć, azbest, kadm, freon, związki bromu, które przenikają do gleby, wód gruntowych i powietrza.

Od sierpnia 2018 roku wyróżnia się sześć grup elektrośmieci podzielonych ze względu na sposób i koszt ich przetwarzania. Są to:

• sprzęt działający na zasadzie wymiany temperatury: lodówki, chłodziarki, zamrażarki, sprzęt automatycznie wydający produkty chłodzone, sprzęt klimatyzacyjny, sprzęt do osuszania, pompy ciepła, grzejniki zawierające olej, inny sprzęt działający na zasadzie wymiany temperatury stosujący do celów wymiany temperatury płyny inne niż woda;
• ekrany, monitory i sprzęt zawierający ekrany o powierzchni większej niż 100 cm, w tym odbiorniki telewizyjne, cyfrowe ramki LCD do zdjęć, laptopy i notebooki;
• lampy – proste lampy fluorescencyjne, kompaktowe lampy fluorescencyjne, wysokoprężne lampy wyładowcze – w tym ciśnieniowe lampy sodowe i lampy metalohalogenkowe, niskoprężne lampy sodowe, diody elektroluminescencyjne (LED);
• sprzęt wielkogabarytowy – pralki, suszarki do odzieży, zmywarki, kuchenki, piekarniki elektryczne, elektryczne płyty grzejne, oprawy oświetleniowe, sprzęt do odtwarzania dźwięku lub obrazu, sprzęt muzyczny, urządzenia używane do dziania i tkania, komputery wielkogabarytowe – mainframe, drukarki wielkogabarytowe, sprzęt kopiujący, wielkogabarytowe wyroby medyczne, wielkogabarytowe urządzenia automatycznie wydające produkty i pieniądze, panele fotowoltaiczne;
• sprzęt małogabarytowy – odkurzacze, urządzenia do szycia, kuchenki mikrofalowe, sprzęt wentylujący, żelazka, tostery, czajniki elektryczne, zegary i zegarki, golarki elektryczne, wagi, urządzenia do pielęgnacji włosów i ciała, kalkulatory, odbiorniki radiowe, kamery wideo, sprzęt do odtwarzania dźwięku lub obrazu, elektryczne lub elektroniczne zabawki, czujniki dymu, regulatory ciepła, termostaty, mały sprzęt ze zintegrowanymi panelami fotowoltaicznymi;
• małogabarytowy sprzęt informatyczny i telekomunikacyjny (żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm) – telefony komórkowe, GPS, kalkulatory kieszonkowe, routery, komputery osobiste, drukarki, telefony stacjonarne.

Elektrośmieci posiadają specjalne oznaczenie, które informuje o tym, że nie należy ich wyrzucać do klasycznego kosza. Mowa o przekreślonym pojemniku, który wskazuje na konieczność selektywnej zbiórki sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Ten symbol jest zgodny z dyrektywą unijną WEEE i wskazuje, że zużytych elektroodpadów nie wolno łączyć z innymi odpadami, a przekazać do specjalnego punktu zbiórki elektrośmieci.

W praktycznie każdym mieście w Polsce można znaleźć specjalne miejsca, które umożliwiają darmową i bezpieczną dla środowiska utylizację elektroodpadów. Podstawową placówką tego typu jest PSZOK, czyli Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów. Można tam odnosić przeterminowane leki, odpady budowlane, zużyte opony, meble czy właśnie elektrośmieci. Lista miast wojewódzkich i punktów selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK), gdzie można bezpłatnie oddać elektrośmieci, znajduje sięTUTAJ.

Na terenie wielu miejscowości stoją dodatkowo Miejskie Punkty Elektroodpadów. To specjalne kontenery na mniejsze elektrośmieci. Można wyrzucić tam m.in. zużyte płyty CD/DVD, tonery, telefony, ładowarki, baterie i żarówki. Niepotrzebny sprzęt elektroniczny można również wyrzucić przy okazji wywozu odpadów wielkogabarytowych. Szczegółowe harmonogramy znajdują się na stronach poszczególnych miejscowości.

---

Zużytego sprzętu elektronicznego można się również pozbyć w punktach naprawy urządzeń elektronicznych. Fot. PIOTR KAMIONKA/REPORTERPIOTR KAMIONKADeccoria.pl

---

Możliwości na odpowiedzialne i bezpieczne pozbycie się elektrośmieci jest więcej. Tego rodzaju odpady można również oddać do sklepu z urządzeniami elektronicznymi. W świetle aktualnie obowiązujących przepisów sklepy wielkopowierzchniowe (tj. od 400 mkw wzwyż) mają obowiązek przyjąć dostarczone elektrośmieci bez konieczności zakupu nowego sprzętu. Warunkiem są wymiary elementów zewnętrznych urządzenia, które nie mogą przekraczać 25 centymetrów.

Większego sprzętu, jak lodówka, pralka albo telewizor, pozbędziemy się w sklepie jedynie przy zakupie nowego urządzenia. Salon może jednak odmówić przyjęcia elektrośmieci w sytuacji, gdy stwarzają one zagrożenie dla zdrowia i życia (przykładem jest rozlany akumulator).

Zużytego sprzętu elektronicznego można się również pozbyć w punktach naprawy urządzeń elektronicznych, gdy zreperowanie okaże się niemożliwe ze względów technicznych lub gdy właściciel sprzętu uzna, że naprawa jest dla niego nieopłacalna.

Kary za niewłaściwe postępowanie z zepsutymi urządzeniami elektrycznymi, które zaliczamy do elektrośmieci, są bardzo dotkliwe. Aktualnie osobie, która zdecydowała się na wyrzucenie urządzeń elektronicznych do zwykłego śmietnika, grozikarą grzywny w wysokości 5 tys. złotych.

Czytaj też:

Możesz dostać karę za niewłaściwe wyrzucanie pojemników po środkach ochrony roślin. Sprawdź, co z nimi zrobić!

Jak wyczyścić dzbanek filtrujący wodę? Kamień i osad wreszcie przestaną być problemem

Co zrobić, gdy z kranu kapie woda? Napraw usterkę w kilka minut [KROK PO KROKU]