Spis treści:
- Dlaczego białe prześcieradła szybko szarzeją, żółkną?
- Test domowych wybielaczy do prześcieradeł
- Jak prać białe prześcieradła i pościel, żeby nie szarzały?
Dlaczego białe prześcieradła szybko szarzeją, żółkną?
Za żółknięcie białych prześcieradeł odpowiada przede wszystkim osad, który każdej nocy pozostaje na tkaninie. Bawełna chłonie pot, łój skórny, drobinki naskórka, balsamy, kremy oraz kosmetyki do włosów. Wilgoć z czasem odparowuje, ale tłuste pozostałości wnikają między włókna i powoli utleniają się pod wpływem powietrza.
Na te przemiany najbardziej podatne są skwalen i kwas oleinowy, czyli naturalne składniki sebum. Produkty ich utleniania nadają pościeli kremowy, a z czasem coraz wyraźniej żółty odcień. Proces przebiega szybciej w cieple, przy podwyższonej wilgotności i pod wpływem światła. Zatem nawet wyprana pościel może zżółknąć w szafie, jeśli zostały na niej tłuste ślady albo schowaliśmy ją przed dokładnym wysuszeniem.
Szarawy odcień często pojawia się już podczas prania pościeli. Zabrudzenia powinny oderwać się od materiału, pozostać w wodzie i odpłynąć razem z nią. Jeśli jednak bęben jest przeładowany, program trwa zbyt krótko, a detergent nie pasuje do rodzaju tkaniny i stopnia jej zabrudzenia lub jest go za dużo, część brudu ponownie osiada na bawełnie. To zjawisko nazywa się redepozycją. Po kilkunastu cyklach biel traci świeżość, matowieje, a prześcieradło nabiera burego odcienia.
Na wygląd pościeli wpływa również jakość wody. Związki wapnia i magnezu obecne w twardej wodzie osłabiają działanie części składników piorących i zostawiają na tkaninie mineralny nalot. Z czasem osad pokrywa włókna i zatrzymuje kolejne zanieczyszczenia. Prześcieradło staje się szorstkie, traci miękkość i nawet zaraz po praniu wygląda na przykurzone. Jeśli kamień szybko pojawia się w czajniku lub na bateriach łazienkowych, prawdopodobnie odkłada się również na pościeli.
Test domowych wybielaczy do prześcieradeł
Do testu wybrałam ocet, sodę oczyszczoną, wodę utlenioną, wybielacz tlenowy oraz preparat chlorowy. Podobnie zabrudzone fragmenty białej bawełny wyprałam w tym samym programie, zmieniając jedynie zastosowany preparat. Materiał oceniłam dopiero po całkowitym wysuszeniu, w naturalnym świetle, ponieważ mokra tkanina wydaje się ciemniejsza.
Test potwierdził, że nie istnieje jeden domowy środek odpowiedni na wszystkie przebarwienia. Żółte ślady po sebum wymagają utlenienia, wapienny nalot trzeba rozpuścić, natomiast szary osad dokładnie wyprać i wypłukać.
- Nadwęglan sodu na szare i pożółkłe prześcieradła
Najlepszy efekt w teście przyniósł nadwęglan sodu, znany również jako aktywny tlen lub wybielacz tlenowy. Po rozpuszczeniu w wodzie uwalnia nadtlenek wodoru i węglan sodu. Aktywny tlen rozkłada barwne związki powstałe m.in. z potu, sebum, kawy czy herbaty, natomiast zasadowe środowisko ułatwia oderwanie tłustego nalotu od włókien. Preparat potrzebuje odpowiedniej temperatury i czasu, aby rozjaśnić tkaninę. Wsypanie większej ilości proszku nie wzmocni jednak efektu, a może utrudnić jego wypłukanie.
Preparat sprawdzi się przede wszystkim na białej, odpornej bawełnie. Można zastosować go podczas prania albo przygotować kąpiel do namaczania, zawsze według dawkowania podanego na opakowaniu. Temperatura nie powinna przekraczać wartości wskazanej na metce pościeli. Ostrożności wymagają tkaniny z elastanem, nadrukiem, haftem, barwną lamówką lub specjalnym wykończeniem. Zbyt mocny roztwór albo wielogodzinne namaczanie mogą osłabić włókna i skrócić trwałość materiału.
- Woda utleniona na świeże żółte ślady
Woda utleniona o stężeniu 3 proc. również ma właściwości utleniające, lecz jest znacznie bardziej rozcieńczona niż prawidłowo przygotowany wybielacz tlenowy. W moim porównaniu poradziła sobie lepiej ze świeżymi przebarwieniami niż z głęboko utrwalonym osadem. Może pomóc zwłaszcza z plamami na poszewkach i w górnej części prześcieradła, czyli w miejscach mających częsty kontakt z głową, szyją oraz ramionami.
Wody utlenionej nie należy wylewać bezpośrednio na suchą tkaninę, ponieważ może pozostawić jaśniejszą plamę lub nierówną obwódkę. Bezpieczniej będzie rozcieńczyć ją w wodzie i zanurzyć cały fragment materiału, a wcześniej przeprowadzić próbę w mało widocznym miejscu. Preparatu nie łączy się z chlorowym wybielaczem ani innymi środkami czyszczącymi.
- Soda oczyszczona na lekko poszarzałą pościel
Soda oczyszczona wypadła lepiej jako dodatek wspomagający pranie niż samodzielny wybielacz. Podnosi pH kąpieli piorącej, ułatwia rozluźnienie tłustych zabrudzeń i pomaga ograniczyć nieprzyjemny zapach. Nie uwalnia jednak aktywnego tlenu, więc nie usuwa skutecznie starych, utlenionych śladów sebum.
Zobacz również:
Najlepiej wypada przy pościeli lekko poszarzałej, przesiąkniętej zapachem potu albo długo przechowywanej w zamkniętej szafie. Sodę można dodać do bębna wraz z detergentem, lecz warto zachować umiarkowaną ilość i przestrzegać instrukcji producenta pralki. Nadmiar białego proszku może nie rozpuścić się podczas krótkiego programu i pozostać w zakładkach tkaniny.
- Ocet na mineralny osad i sztywną bawełnę
Ocet nie przywrócił pościeli śnieżnej bieli, ale pomógł przy nalocie pozostawionym przez twardą wodę. Zawarty w nim kwas rozpuszcza część wapiennych złogów i ułatwia wypłukiwanie pozostałości zasadowych środków piorących. Po takim zabiegu materiał będzie mniej szorstki, a jego kolor odzyska świeższy wygląd.
Octu nie powinniśmy jednak stosować zbyt często, ponieważ może uszkodzić uszczelki i elementy dozownika. Zanim go zastosujemy, warto sprawdzić zalecenia producenta pralki. Najlepiej wybrać zwykły biały ocet spirytusowy, bez barwników i substancji zapachowych.
- Soda i ocet
Widowiskowe musowanie po połączeniu sody i octu to skutek reakcji chemicznej, podczas której składniki wzajemnie osłabiają swoje właściwości. Kiedy piana opadnie, w naczyniu pozostają głównie woda i octan sodu, więc mieszanka nie poradzi sobie ani z szarym nalotem, ani z mocno pożółkłą pościelą.
Oba produkty lepiej stosować osobno, jeśli instrukcja pralki na to pozwala. Soda dodana do prania wspomaga detergent, natomiast ocet użyty podczas płukania pomaga usunąć mineralny osad i pozostałości środków piorących
- Wybielacz chlorowy
Preparaty z podchlorynem sodu szybko rozjaśniają białe tkaniny i wykazują właściwości dezynfekujące, lecz nie nadają się do każdej pościeli. Zbyt duża dawka lub częste używanie chloru mogą naruszyć włókna, pogorszyć wygląd haftów i nadruków, a także usunąć fabryczne rozjaśniacze optyczne. Materiał z czasem stanie się cieńszy i bardziej podatny na rozdarcia.
Wybielacza chlorowego nigdy nie wolno mieszać z octem, kwaskiem cytrynowym, odkamieniaczem, środkiem do toalety ani amoniakiem. Połączenie podchlorynu z kwasem może uwolnić toksyczny chlor gazowy, który drażni oczy, gardło i płuca. Preparat należy stosować wyłącznie zgodnie z etykietą, przy dobrej wentylacji i po sprawdzeniu oznaczeń na metce prześcieradła.
Jak prać białe prześcieradła i pościel, żeby nie szarzały?
Zanim wrzucisz białą pościel do pralki, sprawdź oznaczenia na metce. Bawełniane prześcieradła najczęściej można prać w 60°C, ale pościel z haftem, nadrukiem lub domieszką włókien syntetycznych może wymagać niższej temperatury. Nie ma sensu za każdym razem ustawiać 90°C. Tkanina szybciej się wówczas zużywa, a rachunki za energię rosną.
Uzyskasz znacznie lepszy efekt, wybierając odpowiednio długi program, ponieważ wtedy pościel ma czas nasiąknąć wodą, wyprać się i dokładnie wypłukać. Na skuteczność prania wpływają bowiem jednocześnie temperatura, czas, ruch bębna, jakość wody oraz wielkość wsadu.
Białe prześcieradła najlepiej prać osobno albo z innymi białymi tkaninami. Nawet jasne, kolorowe ubrania mogą stopniowo oddawać barwnik, przez co śnieżna biel po kilku praniach staje się przygaszona. Nie upychaj też pościeli do pełnego bębna. Duże poszwy skręcają się, chłoną sporo wody i potrzebują miejsca, aby swobodnie poruszać się podczas cyklu. Dobrą zasadą jest wypełnienie pralki najwyżej do około dwóch trzecich jej objętości. Żółtawe ślady po kremach, kosmetykach czy sebum zwilż przed praniem i nanieś na nie odplamiacz przeznaczony do białych tkanin.
Do białej bawełny warto wybierać proszek przeznaczony właśnie do jasnego prania. Zwykle zawiera enzymy rozkładające zabrudzenia, składniki zmiękczające wodę oraz wybielacz tlenowy, który stopniowo rozjaśnia materiał. Nie wsypuj jednak większej porcji, ponieważ nadmiar detergentu słabo się wypłukuje, oblepia włókna i z czasem tworzy na nich szarawy nalot.
Jeśli wyjęta z pralki pościel jest sztywna, ma białe smugi albo pachnie proszkiem wyjątkowo intensywnie, zmniejsz dawkę i włącz dodatkowe płukanie. Warto też ograniczyć płyn zmiękczający, ponieważ pozostawia na materiale powłokę, która ułatwia gromadzenie się tłustych zabrudzeń.
Pościel zmieniaj mniej więcej raz w tygodniu, a podczas upałów, po chorobie lub w okresie wzmożonego pocenia nawet częściej. Regularne pranie zapobiega gromadzeniu się potu i sebum. Świeże zabrudzenia łatwo usunąć, natomiast tłusty osad pozostawiony na tkaninie z czasem się utlenia i nabiera żółtego odcienia. Po wypraniu od razu wyjmij pościel z bębna, dokładnie ją wysusz i dopiero wtedy schowaj do szafy.
Źródła: deccoria.pl
