Spis treści:
- Akebia pięciolistkowa – szybko rosnące pnącze
- Sadzenie i pielęgnacja akebii pięciolistkowej
- Zastosowanie akebii w ogrodzie
Akebia pięciolistkowa – szybko rosnące pnącze
Akebia pięciolistkowa (Akebia quinata) to bujnie rosnące pnącze z rodziny krępieniowatych, które pochodzi z Azji (można je spotkać na terenie Chin, Korei i Japonii). Wyróżnia się szybkim tempem wzrostu, a w sprzyjających warunkach może osiągać 10-12 m wysokości (roczny przyrost wynosi 1-3 m). Jej długie pędy oplatają wszelkiego rodzaju podpory, tworząc piękną zasłonę. Akebia pięciolistkowa tworzy dekoracyjne, palczaste liście, które składają się zwykle z pięciu owalnych listków osadzonych na długich ogonkach. Młode okazy charakteryzują się ciekawą, zielono-fioletową barwą, a w miarę dorastania stają się zielone. W naszym klimacie akebia jest rośliną częściowo zimozieloną – jej liście pozostają zielone, gdy temperatura zimą nie spada poniżej -15 st. C, natomiast po wystąpieniu większych mrozów opadają.
Warto też wiedzieć, że akebia pięciolistkowa jest rośliną jednopienną i rozdzielnopłciową. To oznacza, że na jednej roślinie rozwijają się osobno kwiaty żeńskie i męskie (te pierwsze są większe i bardziej efektowne). Pojawiają się one pod koniec kwietnia lub na początku maja, zebrane po kilka w gronach. Kwiaty akebii najczęściej mają brązowo-purpurową barwę, ale mogą też być białe lub różowe (w zależności od odmiany). Charakterystyczny jest również zapach tej rośliny – jej kwiaty pięknie pachną cynamonem lub czekoladą, dzięki czemu jest często nazywana czekoladowym pnączem.
Jesienią (w okresie od września do października) akebia pięciolistkowa wytwarza jadalne owoce. Mają one podłużny kształt, a swoim wyglądem przypominają parówki (mogą osiągać nawet 15 cm długości). Po dojrzeniu owoce pękają, odsłaniając biały miąższ z licznymi, czarnymi nasionami. Jest on jadalny i przypomina w smaku melona. Co ciekawe, w Chinach owoce akebii są uważane za przysmak, a nawet wykorzystuje się je w medycynie ludowej (wykazują działanie moczopędne, przeciwzapalne i przeciwbólowe).
Sadzenie i pielęgnacja akebii pięciolistkowej
Akebia pięciolistkowa nie jest rośliną trudną w uprawie, dlatego jest doskonałym wyborem nawet dla początkujących ogrodników. Na rynku często można znaleźć ukorzenione sadzonki w doniczkach, które można sadzić niemal przez cały sezon wegetacyjny. Natomiast najlepiej zrobić to wczesną wiosną lub późną jesienią, dzięki czemu roślina będzie miała czas na aklimatyzację przed nadejściem ekstremalnych warunków pogodowych. Zanim posadzimy pnącze do gruntu, ziemię należy przekopać i oczyścić ją z chwastów. Dodatkowo warto wymieszać glebę z kompostem, dzięki czemu roślina będzie miała zapewniony prawidłowy wzrost już od samego początku. Akebię sadzimy w odległości co najmniej 30 cm od ścian lub innych roślin. Choć jest to roślina jednopienna, czasem występuje problem z zapyleniem. W związku z tym warto posadzić więcej niż jeden okaz akebii w ogrodzie.
Akebia pięciolistkowa preferuje stanowiska słoneczne, ale może również rosnąć w półcieniu (nie lubi jednak miejsc zbyt gorących, ani zbyt cienistych). Poradzi sobie praktycznie na każdej przeciętnej ziemi ogrodowej (z wyjątkiem podmokłej lub bardzo suchej), ale najlepiej sprawdzi się podłoże żyzne i dobrze przepuszczalne. Jeśli gleba w naszym ogrodzie jest ciężka, niezbędne jest wykonanie drenażu. W tym celu na dno dołka należy wsypać trochę żwiru lub piasku.
Choć akebia nie jest całkowicie mrozoodporna i w bardzo ostre zimy może przemarzać, znosi mrozy nawet do -20 st. C. W przypadku okazów młodych warto zadbać o ich ochronę przed niskimi temperaturami. Aby roślina mogła wzrastać bez przeszkód, warto zadbać o solidną podporę. Akebia lubi umiarkowanie wilgotną glebę, dlatego podlewanie powinno być regularne (szczególnie w czasie upałów). Dobrą wiadomością jest to, że znosi zarówno okresowe susze, jak i zalewanie. Aby wspierać zdrowy rozwój rośliny, zalecane jest dokarmianie akebii nawozami organicznymi (np. kompostem).
Akebia lubi cięcie, dlatego nie należy się obawiać tego zabiegu. W pierwszych dwóch latach po posadzeniu roślinę przycinamy na 30-40 cm wysokości. Następnie trzeba wybrać 5-7 silnych, rozrośniętych pędów i przymocować je do podpory. Cięcie akebii przeprowadzamy wiosną (zanim rozpocznie wegetację). W tym okresie możemy też usunąć uszkodzone lub obumarłe pędy. Ponadto co 4-5 lat wykonuje się cięcie odmładzające (w tym celu przycinamy roślinę na około 30-40 cm nad ziemią).
Zastosowanie akebii w ogrodzie
Akebia pięciolistkowa coraz częściej pojawia się w ogrodach i nie bez powodu. Zachwyca swoim atrakcyjnym wyglądem, a dodatkowo ma mnóstwo ciekawych zastosowań. Jej pędy owijają się wokół podpór i tworzą piękną zasłonę. To sprawia, że świetnie nadaje się do obsadzania pergoli, altan, ścian czy ogrodzeń. Co więcej, akebię można uprawiać bez podpór – może rosnąć jako roślina okrywowa. Pomoże osłonić nieestetyczne elementy ogrodu, a jednocześnie podnieść walory estetyczne działki. Najbardziej efektownie akebia pięciolistkowa wygląda w okresie kwitnienia. Jej kwiaty roztaczają wokół siebie słodki, czekoladowy lub korzenny zapach, a dodatkowo przyciągają owady zapylające.
Źródło: deccoria.pl
