Spis treści:
- Po czym poznać, że byliny w ogrodzie wymagają podziału i odmłodzenia - i które gatunki dzielić teraz?
- Jak wykopać i podzielić karpy piwonii, irysów i funkii?
- Podłoże i stanowisko pod nowe sadzonki podzielonych bylin
- Pielęgnacja i podlewanie przesadzonych bylin
Po czym poznać, że byliny w ogrodzie wymagają podziału i odmłodzenia - i które gatunki dzielić teraz?
Rozrośnięta kępa piwonii, irysa bródkowego czy funkii z czasem kwitnie coraz skromniej, mimo że rośnie w tym samym, sprawdzonym miejscu. Powodem tego zjawiska są zwykle korzenie, które po latach są upchane tak ciasno, że zaczynają konkurować o wodę oraz składniki pokarmowe. Efekt widać najpierw na środku kępy - pustoszeje on i stopniowo zamiera, podczas gdy nowe pędy wyrastają już tylko przy brzegach.
U funkii do tego obrazu dochodzą jeszcze drobniejsze z roku na rok liście oraz kępa, która zaczyna zachodzić na sąsiednie rośliny. To najpewniejszy sygnał, że bylina wymaga podziału i odmłodzenia.
Zanim jednak weźmiesz się za cięcie, weź pod uwagę termin kwitnienia danego gatunku. Piwonie i irysy bródkowe kwitną od maja do czerwca, a jeszcze przez kilka tygodni po przekwitnięciu gromadzą zapasy w korzeniu. Bezpiecznie można je wykopać dopiero pod koniec lata. Dla funkii z kolei lepsza jest nawet wczesna jesień - letni upał i niedobór wilgoci utrudniają jej ukorzenianie.
Zobacz również:
Piwonie rosną w jednym miejscu do 30 lat, więc ich kępy będą wymagały ingerencji dopiero wtedy, gdy wyraźnie się przerzedzą. Irysy bródkowe zagęszczają się jednak szybciej i zwykle potrzebują podziału po trzech, czterech latach. Funkia znosi znacznie dłuższe przerwy - nawet kilkunastoletnie. Z jednej takiej kępy, niezależnie od gatunku, powstaną po podziale trzy, a czasem więcej nowych roślin.
Jak wykopać i podzielić karpy piwonii, irysów i funkii?
Kępę obkop dookoła szpadlem w odległości kilkunastu centymetrów od pędów, żeby nie przeciąć zbyt wielu korzeni, a następnie podważ ją i wyjmij z ziemi w całości. Grudy gleby strząśnij lub spłucz wodą, żeby dokładnie odsłonić korzenie i oczka, z których wyrastają pędy.
Zabieg najlepiej zaplanować na pochmurny dzień, bo wtedy odsłonięta karpa wolniej traci wilgoć. Dalsze postępowanie różni się jednak w zależności od gatunku, bo piwonie, irysy i funkie mają zupełnie inną budowę części podziemnej.
Karpę piwonii potnij ostrym, zdezynfekowanym nożem na części, z których każda powinna mieć co najmniej trzy do pięciu zdrowych oczek i kawałek grubego korzenia. Zbyt drobny podział szkodzi im na dłużej niż jeden sezon.
Kłącze irysa bródkowego podziel na fragmenty z wachlarzem liści. Każdy fragment powinien mieć kawałek zdrowego, jędrnego kłącza o długości około pięciu centymetrów - starą, zdrewniałą część środkową odrzuć, bo już nie zakwitnie. Świeże rany posyp sproszkowanym węglem drzewnym, co ogranicza ryzyko gnicia w wilgotnej glebie. Liście przytnij na wysokość kilkunastu centymetrów, żeby ograniczyć odparowywanie wody, zanim roślina wytworzy nowe korzenie.
Kępę funkii rozdziel szpadlem lub mocnym nożem na kilka części, dbając o to, by każda miała po dwa lub trzy oczka i wiązkę korzeni. Uszkodzone i zbutwiałe fragmenty od razu usuń, żeby nie przenosiły chorób na nowe stanowisko. Jeśli nie planujesz posadzić ich od razu w nowe miejsce, osłoń świeżo podzielone rośliny wilgotną szmatką lub workiem. Nie zostawiaj ich w tym stanie jednak na dłużej niż kilka godzin.
Zobacz również:
Podłoże i stanowisko pod nowe sadzonki podzielonych bylin
Wykopane i podzielone rośliny od razu przenieś na docelowe stanowisko, które dobierz osobno dla każdego gatunku - piwonia, irys i funkia mają zupełnie inne wymagania co do słońca i wilgotności gleby.
Piwonię posadź w słonecznym miejscu, z dala od drzew i krzewów, które odbierają jej wodę i składniki pokarmowe. Gleba powinna być żyzna i przepuszczalna, więc na cięższych stanowiskach wymieszaj ją z kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem. Najważniejsza jest głębokość sadzenia - oczka przykryj zaledwie trzema do pięciu centymetrami ziemi, bo głębsze sadzenie opóźnia albo całkiem blokuje kwitnienie.
Zobacz również:
Irys bródkowy wymaga pełnego słońca i gleby przepuszczalnej, bo w wilgotnym podłożu jego kłącze łatwo gnije. Sadzonki ułóż płytko, tak by wierzch kłącza pozostał odsłonięty albo przykryty najwyżej dwoma centymetrami ziemi. W cieniu roślina zawiązuje mniej pąków kwiatowych niż w pełnym słońcu.
Funkia najlepiej rośnie w cieniu lub półcieniu, w żyznej i wilgotnej glebie bogatej w próchnicę. Sadzonki umieść na tej samej głębokości, na jakiej rosły wcześniej, a dołki wzbogać kompostem.
Pielęgnacja i podlewanie przesadzonych bylin
Zaraz po posadzeniu podlej sadzonki obficie, żeby ziemia dokładnie obsiadła wokół korzeni i nie zostały w niej kieszenie powietrzne. W pierwszych tygodniach podłoże powinno pozostać stale wilgotne, ale nie mokre. Regularne podlewanie pozwala roślinom zapuścić korzenie w nowym miejscu - to najważniejszy element pielęgnacji i podlewania świeżo przesadzonych bylin.
Ściółka z kompostu lub kory ogranicza parowanie wody i hamuje rozwój chwastów, ale rozłóż ją z dala od nasady pędów. Przy irysach bródkowych zachowaj szczególną ostrożność - warstwa ułożona bezpośrednio na kłączu zatrzymuje wilgoć i sprzyja gniciu, dlatego zostaw je odsłonięte. Nie zasilaj świeżo podzielonych roślin od razu - korzenie najpierw muszą się zregenerować. Nawóz mineralny może je wtedy poparzyć.
Piwonie odbudowują się po podziale najwolniej ze wszystkich trzech gatunków i pełnię kwitnienia odzyskują dopiero w trzecim lub czwartym roku. Brak kwiatów lub ich niewielka liczba w pierwszych sezonach nie oznacza więc, że popełniłeś błąd przy sadzeniu.
Źródło: deccoria.pl
