Spis treści:
- Jak przygotować kompostownik na zimę?
- Formowanie pryzmy przed mrozami
- Jak chronić pryzmę przed mrozem?
- Czy zimą trzeba przerzucać kompost?
- Co zrobić, gdy kompost zamarznie?
- Zimowe dodawanie odpadków
Jak przygotować kompostownik na zimę?
Zanim temperatura spadnie poniżej zera, warto wykonać kilka zabiegów, które ułatwią kompostowi przetrwanie. Przede wszystkim przejrzyj zawartość kompostownika i oceń stopień rozkładu materiału. Dolne warstwy mogą być już gotowe do użycia – przesiej je i przenieś do worków lub bezpośrednio na grządki.
Świeży materiał zgromadzony jesienią, czyli liście, resztki warzyw i drobne gałązki, wymaga odpowiedniego ułożenia. Mieszaj warstwy suche z wilgotnymi, brązowe z zielonymi. Taki układ zapewnia właściwy stosunek węgla do azotu i ułatwia pracę mikroorganizmom. Przed zimą dodaj też trochę dojrzałego kompostu lub ziemi ogrodowej – wprowadzisz w ten sposób pożyteczne bakterie, które przyspieszą rozkład.
Zadbaj również o odpowiednią wilgotność. Kompost powinien być jak wyciśnięta gąbka. Jeśli jest zbyt suchy, podlej go. Zbyt mokry materiał ubij i dodaj suchych liści lub słomy, które wchłoną nadmiar wody. Właściwa wilgotność jest szczególnie istotna przed zimą, bo mokry kompost łatwiej zamarza na zbitą bryłę, a przesuszony nie utrzymuje ciepła.
Formowanie pryzmy przed mrozami
Optymalna wysokość pryzmy to 1–1,5 metra, a szerokość około 1,5 metra. Taka objętość pozwala wytworzyć wystarczającą ilość ciepła, by proces rozkładu nie ustał całkowicie.
Przed zimą uformuj pryzmę w kształt trapezu – szerszą u podstawy, węższą u góry. Taka forma odprowadza nadmiar wody opadowej i jednocześnie zatrzymuje ciepło w środku.
Jeśli masz kompostownik skrzyniowy, upewnij się, że jest wypełniony przynajmniej w dwóch trzecich. Pusta przestrzeń nad kompostem to strata ciepła. W razie potrzeby dodaj jesienne liście, słomę lub karton, by uzupełnić objętość.
Jak chronić pryzmę przed mrozem?
Izolacja termiczna to podstawa zimowej ochrony kompostu. Najprostszą i najtańszą metodą jest przykrycie pryzmy grubą warstwą słomy, siana lub suchych liści. Warstwa o grubości 20–30 cm skutecznie ogranicza utratę ciepła i chroni przed przemarzaniem. Alternatywnie możesz użyć starych koców, dywanów lub agrowłókniny. Unikaj jednak szczelnych folii, które odcinają dopływ powietrza.
Dobrym rozwiązaniem jest też otoczenie kompostownika balami słomy lub workami liści. Tworzą one dodatkową barierę przed mrozem i wiatrem. W bardzo mroźne zimy taka izolacja boczna może okazać się równie ważna, jak przykrycie od góry.
Czy zimą trzeba przerzucać kompost?
Podczas łagodnych zim, gdy temperatura utrzymuje się powyżej zera, warto przerzucić kompost raz lub dwa razy. Napowietrzenie przyspiesza rozkład i wyrównuje temperaturę w całej objętości.
W czasie silnych mrozów lepiej jednak zostawić pryzmę w spokoju. Każde przerzucanie powoduje utratę zgromadzonego ciepła, a zimny materiał trudno ponownie rozgrzać. Obserwuj pogodę – jeśli zapowiadana jest odwilż trwająca kilka dni, to dobry moment na napowietrzenie kompostu.
Pamiętaj też, że zimą proces rozkładu i tak znacznie zwalnia. Mikroorganizmy odpowiedzialne za kompostowanie są mniej aktywne w niskich temperaturach – to naturalne i nie oznacza, że coś jest nie tak z twoim kompostownikiem.
Co zrobić, gdy kompost zamarznie?
Zamarzniętą pryzmę pozostaw do wiosny. Próby rozbijania lodu czy przerzucania zmrożonego materiału to strata czasu i energii. Gdy temperatura wzrośnie, kompost sam zacznie się rozmrażać, a proces rozkładu ruszy ponownie.
Możesz jednak nieco przyspieszyć wiosenne odmrażanie. Zdejmij część izolacji z nasłonecznionej strony pryzmy, gdy tylko dni zaczną się wydłużać. Słońce ogrzeje ciemną powierzchnię kompostu i stopniowo przywróci aktywność bakterii.
Jeśli po rozmrożeniu kompost jest zbyt mokry i zbity, przerzuć go i dodaj materiały strukturalne – gałązki, słomę lub karton. Poprawi to napowietrzenie i przyspieszy dalszy rozkład. Warto też dosypać trochę świeżego kompostu lub preparatu przyspieszającego kompostowanie, by uzupełnić populację mikroorganizmów.
Pamiętaj, że przemrożony kompost nie traci swoich właściwości. Wiosną proces kompostowania zwykle przyspiesza, bo rozmrożony materiał jest bardziej podatny na działanie bakterii.
Zimowe dodawanie odpadków
Przez całą zimę możesz dodawać do kompostownika odpady kuchenne. Obierki warzyw, fusy z kawy czy skorupki jajek poczekają na cieplejsze dni i włączą się w proces rozkładu wiosną. Gromadź je w warstwie pod izolacją, ale unikaj dużych ilości mokrych resztek, które mogą zamarznąć w zbitą bryłę.
Dobrą praktyką jest przygotowanie zapasu suchego materiału, np. liści lub słomy, i przesypywanie nim każdej porcji odpadków. Dzięki temu zachowasz właściwe proporcje składników i ułatwisz wiosenne mieszanie.
Źródło: Deccoria.pl
