Spis treści:
- Cytryniec chiński — wieloletnie pnącze
- Jakie wymagania ma cytryniec chiński?
- Właściwości lecznicze owoców cytryńca
Cytryniec chiński — wieloletnie pnącze
Cytryniec chiński ( Schisandra chinensis) należy do rodziny cytryńcowatych i naturalnie występuje na terenach Chin, Rosji, Japonii i Korei. To wieloletnie pnącze, znane ze swoich dekoracyjnych owoców. Potrafi dorastać nawet do 10 m i co roku przyrasta o ok. 1 m. Wytwarza długie, elastyczne łodygi, dzięki którym wspina się na różne podpory.
Jego liście są sezonowe, intensywnie zielone i dość duże, mogą mieć nawet 10 cm długości. Mają owalny kształt i wyrastają w kępkach. Z czasem przebarwiają się na żółto. W maju pojawiają się pierwsze, rozdzielnopłciowe kwiaty o średnicy ok. 2 cm. Zazwyczaj są białe, kremowe lub bladoróżowe i wyróżniają się intensywnym zapachem. W okresie przekwitania stają się coraz bardziej różowe.
Od sierpnia do września cytryniec obsypuje się owocami, które stanowią prawdziwą ozdobę pnącza. Rozwijają się z kwiatów żeńskich i rosną w kłosowatych kiściach o długości do 15 cm. Wyglądają niczym szkarłatnoczerwone koraliki. Trzeba jednak zaznaczyć, że cytryniec pięknie owocuje dopiero w 4–6 roku od posadzenia. Czerwone jagody utrzymują się na pnączu również we wrześniu i to one mają właściwości lecznicze.
Jakie wymagania ma cytryniec chiński?
Cytryniec chiński nie ma wielkich wymagań, dlatego jest tak dobrym wyborem do ogrodu. Wybierając dla niego stanowisko, pamiętaj, że lubi miejsca dobrze nasłonecznione, choć poradzi sobie także w lekkim półcieniu. Pnącze nie przepada za chłodem i silniejszymi powiewami wiatru.
Ogromne znaczenie ma gleba. Najlepiej sprawdzi się podłoże żyzne, przepuszczalne, wilgotne i delikatnie kwaśne lub obojętne. Trzeba też pamiętać, że cytryniec uwielbia się wspinać, więc będzie potrzebował podpory i sporo miejsca do wzrostu. Po 2–3 latach można go delikatnie podwiązać, by rósł w górę i oplótł mur, ścianę lub pergolę.
Mimo że ten gatunek preferuje ciepło, jest w pełni mrozoodporny, dlatego świetnie radzi sobie w polskim klimacie. Przy sadzeniu cytryńca warto zachować odpowiednie odległości. Powinien znajdować się ok. 50 cm od podpory. Najlepiej sadzić go w grupach po 2–3 sadzonki, oddalone od siebie o 1 m. Cytryniec bardzo lubi warstwy drenujące, dlatego na dnie dołka, do którego włożysz roślinę, warto umieścić np. kamyki, a także dobrze rozłożony obornik.
Po posadzeniu pnącze trzeba podlewać, a w kwietniu nawozić. Z czasem konieczne będzie również odpowiednie cięcie. Bez niego roślina mocno się rozrośnie i zacznie przejmować coraz większe powierzchnie. Zabieg najlepiej wykonać, zanim cytryniec rozwinie liście, ale już po ostatnich mrozach, czyli zazwyczaj w marcu lub kwietniu.
Cięcie nie tylko pozwoli utrzymać roślinę w ryzach, ale też ją wzmocni, zmniejszy ryzyko chorób oraz poprawi kwitnienie i owocowanie. By zadbać o cytryńca chińskiego, usuwaj stare, zeschnięte i cienkie pędy oraz liście. Wycinaj także łodygi, na których nie ma kwiatów ani owoców. Z kolei zeszłoroczne pędy boczne warto skracać nad 12–15 pąkiem, licząc od nasady.
Chociaż pnącze rzadko bywa atakowane przez choroby i szkodniki, czasami może zostać porażone przez antraknozę. Jej objawami są okrągłe, szare plamy na liściach i łodygach, które później brązowieją, a pędy zaczynają się łamać. Wtedy najlepiej zastosować specjalistyczne opryski przeciw chorobom grzybowym.
Właściwości lecznicze owoców cytryńca
Szeroko znane są właściwości lecznicze cytryńca chińskiego, a dokładniej jego owoców. Zawarte w nich lignany wspierają procesy regeneracyjne wątroby. W medycynie ludowej cytryniec stosowany był przy przemęczeniu, rozdrażnieniu i osłabieniu, ponieważ wpływa na układ nerwowy i uważa się, że potrafi poprawić ogólną wydolność organizmu.
Czerwone owoce cytryńca regulują poziom cukru i cholesterolu we krwi. Ponadto wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwalergiczne i silnie bakteriobójcze. Dlatego roślina często wchodzi w skład leków, zwłaszcza w krajach, gdzie rośnie naturalnie.
Ze względu na swoje właściwości zdrowotne, owoce cytryńca doskonale nadają się na przetwory. Można z nich przygotować kisiele, dżemy, nalewki, napoje, a nawet nadzienia do cukierków. Z kory i liści uzyskuje się pyszną herbatę. Konfitury mają charakterystyczny, cierpki smak, przełamany nutą słodyczy. W Polsce owoce cytryńca kupuje się najczęściej w formie suszonej, ale ich cena bywa dość wysoka.
Źródło: deccoria.pl
