Spis treści:
- Borówka amerykańska – charakterystyka krzewu
- Dlaczego borówka amerykańska nie owocuje?
- Najczęstsze choroby borówki amerykańskiej
Borówka amerykańska – charakterystyka krzewu
Borówka amerykańska to efektowny wysoki krzew należący do rodziny wrzosowatych, który może osiągać nawet do 3 m wysokości. Jak sama nazwa wskazuje, pochodzi z Ameryki Północnej, ale z powodzeniem można ją uprawiać również w Polsce. Liście borówki amerykańskiej są zielone, eliptyczne i skórzaste. Od kwietnia do maja na krzewie pojawiają się drobne kwiaty o dzwonkowatej, kremowobiałej koronie, zebrane w grona.
Warto jednak zaznaczyć, że borówka amerykańska jest bardzo chętnie uprawiana przede wszystkim ze względu na bardzo smaczne i pełne cennych składników odżywczych owoce. Są jędrne, soczyste, o słodkim, lekko kwaskowym smaku. Można je jeść zarówno na surowo, jak i w formie przetworzonej (np. jako dżem czy słodki sos do deserów). Ponadto owoce borówki wpływają dobroczynnie na pracę jelit, poprawiają pamięć (szczególnie u ludzi starszych), wspomagają pracę oczu, a nawet mają właściwości przeciwnowotworowe. Natomiast jeśli chcemy cieszyć się z obfitych corocznych plonów borówki amerykańskiej, należy ją odpowiednio pielęgnować. Z kolei niezapewnienie krzewom optymalnych warunków wzrostu i rozwoju może skutkować brakiem owoców.
Dlaczego borówka amerykańska nie owocuje?
- Niewłaściwy odczyn pH podłoża
Borówka amerykańska należy do roślin stosunkowo wymagających w uprawie. Ten krzew potrzebuje przede wszystkim podłoża o kwaśnym odczynie (pH 3,5-4,5). Na glebach zasadowych borówka amerykańska nie będzie owocować, może też słabiej rosnąć i zapadać na różne choroby. Z kolei zbyt wysokie pH (powyżej 5) prowadzi do zahamowania rozwoju rośliny i braku kwiatów. Właśnie dlatego zakwaszenie gleby przed sadzeniem borówki amerykańskiej jest konieczne.
- Brak ściółkowania
Borówka amerykańska wymaga utrzymywania stałej wilgotności podłoża, dlatego bardzo ważne jest ściółkowanie gleby pod krzewami. Ściółka nie tylko zapobiega szybkiemu wysychaniu gleby, lecz także ogranicza rozwój chwastów, utrzymuje pH gleby na odpowiednim poziomie, a nawet wzbogaca ziemię w substancje odżywcze. Najlepszymi materiałami do ściółkowania borówki amerykańskiej są trociny z drzew iglastych, kora sosnowa i kwaśny torf, które dodatkowo mają właściwości zakwaszające. Ponadto takie ściółki ochronią płytki system korzeniowy krzewu przed mrozem. Jak ściółkować borówkę amerykańską? U podnóża krzewu wystarczy ułożyć grubą warstwę materiału ściółkowego (co najmniej 10 cm).
- Niedobór składników pokarmowych
Poza ściółkowaniem należy również pamiętać o nawożeniu borówki amerykańskiej. Uprawa krzewu wymaga przede wszystkim odpowiedniej ilości azotu. Niedobór tego składnika skutkuje zahamowaniem wzrostu rośliny i może doprowadzić do słabego owocowania borówki amerykańskiej. Dlatego należy wybrać nawozy zawierające azot, takie jak siarczan amonu, azotan amonu lub mocznik. Równie istotnymi makroelementami w uprawie krzewu są fosfor i potas, a także żelazo, miedź, cynk, bor, mangan i molibben. Należy jednak pamiętać, że borówkę amerykańską można łatwo przenawozić, dlatego stosując zasilacze, trzeba zawsze przestrzegać zaleceń producenta i odpowiedniego dawkowania.
- Nieodpowiednie stanowisko
Borówka amerykańska najlepiej rośnie i owocuje w miejscach słonecznych i osłoniętych od wiatrów. Krzewy rosnące w cieniu słabo zawiązują pąki kwiatowe i mają bardzo małe plony o niskiej jakości (owoce są słabo wybarwione i kwaśnawe). Ponadto w miejscu sadzenia roślin nie może się gromadzić woda z wiosennych roztopów.
- Brak przycinania krzewu
Nieodpowiednie cięcie albo jego brak jest jedną z przyczyn spadku kwitnienia i owocowania borówki amerykańskiej. Co roku na początku wiosny należy usunąć wszystkie pędy słabe, uszkodzone na skutek mrozu i skierowane do wnętrza krony. W przypadku, gdy na krzewie pojawiły się zmiany chorobowe, należy przyciąć wszystkie zarażone odrosty. Warto zaznaczyć, że borówka amerykańska najlepiej owocuje na pędach 2-3-letnich, zaś czteroletnie i starsze należy usuwać, gdyż liczba owoców na nich spada z roku na rok. Roślina powinna mieć 6-8 mocnych odrostów.
- Nieregularne podlewanie
Nawadnianie jest ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym w uprawie borówki amerykańskiej, zwłaszcza w okresie suszy. Nawet w najmniejszym stopniu przesuszone podłoże sprawia, że krzew słabo rośnie i plonuje. Dlatego borówkę amerykańską należy podlewać regularnie, tak, by miała stale lekko wilgotne podłoże. Warto jednak pamiętać, że z podlewaniem krzewów nie można przesadzić, gdyż zbyt duża wilgotność gleby może prowadzić do gnicia systemu korzeniowego i rozwoju chorób grzybiczych.
- Brak zapylenia
Chociaż borówka amerykańska to krzew samopylny, niemniej jednak lepsze zbiory zapewni sąsiedztwo innych odmian o podobnym terminie kwitnienia. Dlatego w jednym ogrodzie powinny być przynajmniej dwa krzewy, aby mogły nawzajem zapylać się i owocować. Zapylenie krzyżowe jest lepsze nie tylko ze względu na wielkość plonu, lecz także na jego jakość. Poza tym warto także zwabić do ogrodu pszczoły i trzmiele, które mogą pomóc w zapylaniu krzewów borówki amerykańskiej.
Najczęstsze choroby borówki amerykańskiej
Borówka amerykańska często atakowana jest przez różne choroby, które najczęściej pojawiają się w wyniku nieodpowiednich warunków uprawowych oraz niewłaściwej pielęgnacji. Dlatego warto zadbać o odpowiednie stanowisko dla krzewów i regularnie wykonywać najważniejsze zabiegi pielęgnacyjne.
Choroby borówki amerykańskiej mogą przyczynić się do powstawania plam na liściach, osłabienia kwitnienia, zamierania pędów, a także do zmniejszania plonu lub całkowitego braku owoców. Do najczęściej występujących należą:
- szara pleśń borówki amerykańskiej – najczęstsza i zarazem najgroźniejsza choroba występująca w uprawie tego krzewu. W wyniku porażenia na pędach rośliny pojawiają się brązowe plamy, kwiaty brązowieją i z czasem zasychają, a owoce gniją;
- mączniak prawdziwy i rzekomy – objawy choroby mają postać jasnych, mączystych nalotów na liściach;
- zgorzel pędów borówki amerykańskiej – objawy choroby występują najpierw w dolnej części jednorocznych i dwurocznych pędów, na których wokół miejsca infekcji występują nekrozy;
- antraknoza borówki amerykańskiej – objawy choroby pojawiają się na wszystkich nadziemnych częściach krzewu. Porażone owoce miękną, kurczą się, gniją i pokrywają się brązowymi, mokrymi plamami;
- brunatna zgnilizna owoców (monilioza) – w wyniku porażenia owoce borówki amerykańskiej zasychają jeszcze przed dojrzeniem;
- biała plamistość liści borówki amerykańskiej – choroba występuje głównie na liściach w postaci drobnych, biało-szarych plam. Aby nie doprowadzić do całkowitego obumarcia borówki amerykańskiej, ważna jest umiejętność rozpoznawania objawów chorób oraz ich zwalczanie.
