Spis treści:
- Dlaczego warto mieć głóg w ogrodzie?
- Najlepsze odmiany głogu
- Sadzenie i pielęgnacja głogu
Dlaczego warto mieć głóg w ogrodzie?
Głóg (Crataegus) jest jednym z wielu zapomnianych gatunków krzewów. Po latach niebytu wraca do łask jako ozdoba polskich ogrodów. Ceniony jest przede wszystkim za swoje kwiaty – są one małe i zebrane w baldachogrona o kolorze białym lub różowym. Pojawiają się one na przełomie kwietnia, a dodatkowo mają przyjemny zapach. Przyciągają one pszczoły i inne miododajne owady. Jesienią ozdobą głogu stają się owoce. Najczęściej mają one czerwoną barwę, ale mogą też być żółte, a nawet czarne. Głóg nie tylko pięknie wygląda, ale również ma liczne właściwości prozdrowotne. Wiele gatunków tej rośliny ma jadalne owoce. Z głogu pospolitego można wykonać nalewki, dżemy i soki. Warto do tego użyć przemrożonych owoców (zbiera się je po pierwszych przymrozkach). Napary i herbaty można zrobić zarówno z owoców, jak i kwiatów.
Głóg jest też składnikiem wielu preparatów leczniczych. Wpływa pozytywnie na układ krążenia, oddechowy i odpornościowy. Wykazuje też działanie przeciwutleniające i przeciwdrobnoustrojowe. Oprócz tego:
- korzystnie wpływa na układ sercowo- naczyniowy;
- obniża poziom złego cholesterolu;
- zmniejsza ciśnienie tętnicze krwi;
- ma właściwości przeciwzapalne – to zasługa dużej ilości flawonoidów;
- zwalcza wolne rodniki, które są przyczyną m.in. miażdżycy;
- ma działanie antybakteryjne.
Natomiast przed zastosowaniem przetworów z głogu warto skonsultować się z lekarzem, ponieważ nie są one zalecane osobom z problemami kardiologicznymi, osobom z niedociśnieniem, a także kobietom w ciąży i karmiących piersią.
Najlepsze odmiany głogu
Głóg pospolity należy do rodziny różowatych (Rosaceae). Na świecie istnieje około kilkaset odmian tej rośliny. W Polsce dziko rośnie zaledwie 6 gatunków głogu. W ogrodach najczęściej sadzi się:
- głóg dwuszyjkowy,
- głóg szkarłatny,
- głóg pośredni,
- głóg Maksymowicza,
- głóg jednoszyjkowy.
W zależności od odmiany roślina ta jest krzewem lub mniejszym drzewem. Przyjrzyjmy się bliżej najpopularniejszym gatunkom i odmianom głogu.
- Głóg dwuszyjkowy
Głóg dwuszyjkowy dorasta maksymalnie do 5 m wysokości. Kwitnie w maju na biało lub różowo. Jego kwiaty mają nieprzyjemny zapach, ale dużą ilość nektaru. Z tego powodu roślina jest zaliczana do miododajnych. Głóg dwuszyjkowy charakteryzuje się długimi kolcami i mocno powycinanymi, szerokimi liśćmi.
Najpopularniejsze odmiany głogu dwuszyjkowego to:
- Rubra Plena – odmiana wyróżniająca się karminowymi kwiatami;
- Plena – odmiana charakteryzująca się białymi kwiatami, które w czasie przekwitania zmieniają kolor na bladoróżowy;
- Candidoplena – odmiana, którą wyróżniają białe kwiaty;
- Autumn Clory – odmiana wyróżniająca się dużymi owocami i odpornością na szkodniki.
Głóg dwuszyjkowy ma niską odporność na choroby grzybowe i szkodniki. Bardzo szybko odrasta po cięciu pielęgnacyjnym. Jest on idealny na żywopłot. Warto jednak pamiętać, że częste cięcie zmniejsza kwitnienie.
- Głóg szkarłatny
Głóg czerwony, nazywany również głogiem szkarłatnym, jest krzewem naturalnie występującym w Ameryce Południowej. Charakteryzuje się kolcami o długości 5 cm na młodych pędach. Starsze pędy tracą kolce. Odmiana ta kwitnie na biało w maju. W sierpniu głóg szkarłatny zdobi dużo czerwonych owoców, które są niezwykle smaczne i pachnące. Można je jeść na surowo lub wykorzystać do wykonania przetworów, m.in. nalewek, a także dżemów.
Głóg szkarłatny cechuje się dużą odpornością na choroby i szkodniki. Gatunek ten nadaje się świetnie na pojedyncze nasadzenia. Można go też formować jako żywopłot. Odmiany głogu szkarłatnego szczepionego na pniu lub karłowatego będą urozmaiceniem roślinności w małym ogrodzie. Krzew jest również świetnym jesienno-zimowym schronieniem i „stołówką” dla ptaków.
- Głóg pośredni
Głóg pośredni jest bardzo popularnym gatunkiem. Najczęściej obsadza się nim parki. Jedną z popularniejszych odmian jest Paul’s Scarlet. Dorasta ona do 6, a czasem nawet 8 metrów wysokości. Kwitnie na ciemnoróżowo. Ma kuliste owoce. Idealnie nadaje się do formowania żywopłotów. Odmiana drzewka głogu Scarlet jest bardzo stara. Została wyhodowana w Anglii w XIX wieku. Jest łatwa w uprawie i odporna na niekorzystne warunki atmosferyczne.
- Głóg Maksymowicza
Głóg Maksymowicza dorasta maksymalnie do 7 m wysokości. Charakteryzuje się małą liczbą cierni. Kwitnie na biało na przełomie maja i czerwca. W zależności od odmiany ma ciemnobordowe lub ciemnobrązowe owoce. Liście głogu Maksymowicza jesienią mają piękny żywoczerwony kolor.
- Głóg pierzastolistny
Dorasta maksymalnie do 7 m wysokości. Ma bardzo duże owoce w porównaniu z innymi gatunkami głogu. Wymaga okrycia na zimę. Stosowany jest w ziołolecznictwie. Jest trudno dostępny w Polsce.
- Głóg złotoowocowy
Głóg złotoowocowy swoją nazwę zawdzięcza owocom o żółtej barwie. Dorasta maksymalnie do 7 m wysokości. Ten gatunek warto posadzić w szpalerze naprzemiennie z głogiem o czerwonych owocach. Dzięki temu można uzyskać ciekawy efekt wizualny.
- Głóg jednoszyjkowy
Głóg jednoszyjkowy dorasta do 8 metrów wysokości. Charakteryzuje się zdrętwiałymi gałęziami. Jego korona jest gęsta i rozkraczona. Kwitnie na biało w maju. Jego kwiaty mają piękny i wyrazisty zapach. Owoce dojrzewają we wrześniu. Bardzo popularną odmianą głogu jednoszyjkowego jest Stricta. Dorasta nawet do 10 m wysokości. Ma białe kwiaty i czerwone kuliste owoce. Kolejną popularną odmianą jest Compacta (szczepiona na pniu).
Sadzenie i pielęgnacja głogu
Głóg jest rośliną mało wymagającą. Jest odporny zarówno na mróz, jak i suszę, a dodatkowo dobrze znosi zanieczyszczenie powietrza, dlatego nadaje się do posadzenia w warunkach miejskich. Najlepiej czuje się na stanowiskach słonecznych, ale równie dobrze poradzi sobie w półcieniu (ale słabiej kwitnie w cieniu). Z racji tego, że głóg nie przepada za przesadzaniem (wytwarza on głęboki system korzeniowy), stanowisko pod jego uprawę powinno być dobrze przepuszczalne. Krzewy te nie mają dużych wymagań glebowych i poradzą sobie na dowolnym podłożu. Najlepiej sprawdzi się jednak gleba żyzna, przepuszczalna i próchnicza, o odczynie zbliżonym do obojętnego. Jak sadzić i pielęgnować głóg? Poniżej przedstawiamy najważniejsze wskazówki.
- Sadzenie – rośliny te najlepiej sadzić jesienią, zanim nadejdą pierwsze przymrozki. Optymalnym terminem jest początek października, ale wszystko zależy od warunków pogodowych. Dzięki temu głóg będzie miał wystarczająco dużo czasu na ukorzenienie się przed nadejściem zimy. W przypadku odmian jednoszyjkowych sadzenie można zaplanować na wiosnę, choć zdecydowanie lepiej sprawdzi się termin jesienny. Warto pamiętać, że głóg wymaga dużej przestrzeni. Sadzonki należy umieścić w wykopanych wcześniej dołkach o głębokość 40 cm. Warto wzruszyć ziemię na dnie i na bokach dołkach. Dzięki temu sadzonki głogu szybciej się ukorzenią.
- Pielęgnacja – głogi nie mają dużych wymagań pielęgnacyjnych, pod warunkiem, że zostaną posadzone we właściwym miejscu. Rośliny te dobrze radzą sobie z okresowymi suszami, natomiast okazy młode wymagają regularnego podlewania. Warto jednak pamiętać, że głóg nie lubi nadmiaru wody. Choć nawożenie nie jest zabiegiem koniecznym, wspomaga zdrowy wzrost i rozwój rośliny. Krzewy głogu można nawozić na wiosnę kompostem lub nawozem wieloskładnikowym. Warto wtedy również przyciąć suche, uszkodzone i chore gałęzie. Oprócz tego warto zdecydować się na cięcie formujące, które nie tylko nada roślinom pożądanego kształtu, ale również pobudzi je do obfitego kwitnienia.
Głogi ozdobne mają bardzo wiele zastosowań w ogrodzie. Można tworzyć z nich żywopłoty ochronne lub sadzić jako ozdoba ogrodu. Głóg szczepiony na pniu i karłowaty najlepiej prezentuje się jako ozdoba małych ogrodów, np. na rabatkach. Gatunkami ozdobnymi można obsadzać choćby parkowe alejki i ścieżki.
Artykuł został zaktualizowany. Po raz pierwszy ukazał się 11.10.2021 roku.
Źródło: deccoria.pl
