Spis treści:
- Dlaczego warto sadzić egzotyczne warzywa w ogrodzie?
- Jakie egzotyczne warzywa warto wprowadzić do ogrodu?
Dlaczego warto sadzić egzotyczne warzywa w ogrodzie?
Egzotyczne warzywa w polskim ogrodzie to doskonały sposób na urozmaicenie diety i wzbogacenie jej o składniki odżywcze, których brakuje w tradycyjnych gatunkach. Wiele z nich oferuje bogactwo witamin, minerałów i przeciwutleniaczy przy jednoczesnej łatwości uprawy – doskonale aklimatyzują się w polskich warunkach i nie sprawiają większych problemów.
To także szansa na kulinarne eksperymenty. Każde z nich wnosi unikalny smak i pozwala przygotować potrawy znane z kuchni śródziemnomorskiej, azjatyckiej czy południowoamerykańskiej. Co więcej, wiele z tych roślin ma walory ozdobne – karczochy przypominają okazałe osty, a kwitnące topinambury wyglądają jak miniaturowe słoneczniki.
Jakie egzotyczne warzywa warto wprowadzić do ogrodu?
Topinambur – słonecznik bulwiasty
Topinambur to prawdziwy skarb dla osób dbających o zdrowie jelit i prawidłowy poziom cukru we krwi. Jego bulwy zawierają cenną inulinę – prebiotyk naturalnie wspierający florę bakteryjną jelit i regulujący przemianę węglowodanów.
W kuchni bulwy topinamburu cenione są za delikatny, orzechowo-słodkawy smak przypominający karczochy lub słonecznik. Możesz je jeść na surowo w sałatkach, gotować na purée, piec jak ziemniaki lub smażyć na chrupiące chipsy. Świetnie komponują się z ziołami, masłem i śmietaną w kremowych zupach.
Uprawa topinamburu jest wyjątkowo prosta. Bulwy sadź wczesną wiosną na głębokość 10–15 cm w odstępach co 40–50 cm, na stanowisku słonecznym. Topinambur toleruje różne gleby i nie potrzebuje intensywnego podlewania. Pamiętaj jednak, że jest rośliną ekspansywną – warto ograniczyć jej rozprzestrzenianie. Zbiór trwa od października do wiosny, a bulwy możesz wykopywać na bieżąco według potrzeb.
Batat – słodki ziemniak
Batat to jeden z najbardziej wartościowych warzyw pod względem zawartości beta-karotenu – w pomarańczowych odmianach znajdziesz go więcej niż w marchewce. Jest także doskonałym źródłem witamin z grupy B, witaminy C, potasu, magnezu i błonnika.
Słodkie bulwy batata mają delikatny, karmelowy smak. W kuchni są niezwykle wszechstronne – nadają się do pieczenia, gotowania, smażenia i grillowania. Możesz przygotować z nich frytki, purée, zapiekanki, zupy, a nawet desery i ciasta. Batat doskonale komponuje się zarówno z wytrawnymi przyprawami, jak i z cynamonem czy wanilią.
W polskim klimacie batat uprawiany jest jako roślina jednoroczna. Sadzonki sadź w drugiej połowie maja na stanowisku ciepłym, osłoniętym i maksymalnie nasłonecznionym. Gleba powinna być lekka, piaszczysto-próchnicza i wzbogacona kompostem. Rośliny umieszczaj w rozstawie 40–50 cm. Batat wymaga regularnego podlewania i comiesięcznego nawożenia. Zbiór przypada na wrzesień lub październik, przed pierwszymi przymrozkami.
Orzeszki ziemne – fistaszki dla odważnych
Orzeszki ziemne zawierają więcej białka niż większość innych orzechów, dzięki czemu są doskonałym elementem diety wegetariańskiej i sportowej. Zawierają nienasycone kwasy tłuszczowe, witaminę E, witaminy z grupy B oraz minerały takie jak magnez, fosfor i potas, a także resweratrol – silny przeciwutleniacz chroniący serce i naczynia krwionośne.
W kuchni orzeszki ziemne są niezwykle popularne jako samodzielna przekąska, ale także jako składnik wielu dań. Możesz je prażyć, dodawać do sałatek, warzyw smażonych w stylu azjatyckim i sosów czy przygotować z nich domowe masło orzechowe. Ich lekko słodkawy smak pasuje zarówno do dań słonych, jak i słodkich deserów.
Uprawa orzeszków ziemnych w Polsce jest możliwa, choć wymaga ciepłego, długiego lata. Nasiona wysiewaj pod koniec maja lub wcześniej do doniczek. Rośliny sadź w odstępach 30–40 cm na stanowisku słonecznym i osłoniętym. Gleba powinna być lekka i piaszczysta. Po zapyleniu kwiatów zalążnie zagłębiają się w ziemię – ten fascynujący proces nazywa się geokarpią. Orzeszki wymagają regularnego podlewania, szczególnie podczas kwitnienia. Zbiór przypada na wrzesień – wykop całe rośliny i pozostaw do wyschnięcia.
Karczochy – śródziemnomorski rarytas
Karczochy zawierają cynarynę – substancję stymulującą wydzielanie żółci, która wspiera trawienie tłuszczów, obniża poziom cholesterolu i chroni komórki wątroby przed uszkodzeniem. Są także bogate w błonnik, potas, magnez, witaminę C i kwas foliowy.
W kuchni śródziemnomorskiej karczochy są prawdziwym przysmakiem. Jadalna jest mięsista część dna kwiatowego oraz dolne fragmenty łusek, które mają delikatny, lekko orzechowy smak z nutą goryczy. Możesz je gotować, dusić, grillować, faszerować lub marynować. Świetnie komponują się z cytryną, czosnkiem, oliwą z oliwek i ziołami prowansalskimi.
Karczochy w Polsce uprawiane są jako rośliny jednoroczne. Możesz siać je do doniczek w marcu lub sadzić rozsadę w maju. Wymagają stanowiska słonecznego, ciepłego i żyznej, próchniczej gleby wzbogaconej kompostem. Sadź je w odstępach 80–100 cm. Rośliny potrzebują regularnego podlewania i obfitego nawożenia co 2–3 tygodnie. Główki zbieraj, zanim łuski zaczną się otwierać.
Kapary – krzew na słoneczne miejsce
Kapary to maleńkie pąki kwiatowe o wyjątkowym, intensywnym smaku. Są doskonałym źródłem flawonoidów o działaniu przeciwzapalnym i przeciwutleniającym. Zawierają rutynę, która wzmacnia naczynia krwionośne, oraz kwercetynę chroniącą przed chorobami cywilizacyjnymi.
W kuchni śródziemnomorskiej kapary są niezastąpionym dodatkiem nadającym potrawom charakterystyczny, pikantny i lekko słony smak. Po zamarynowaniu w occie lub soli doskonale komponują się z rybami, daniami z jajek, sosami, sałatkami i pizzą. Wystarczy niewielka ilość, aby potrawa zyskała wyrazisty, śródziemnomorski charakter.
Uprawa kaparów w Polsce wymaga pojemników, które na zimę przenosi się do pomieszczenia o temperaturze 5–10°C. Możesz je wysiewać wiosną lub sadzić rozsadę w maju. Roślina wymaga stanowiska maksymalnie nasłonecznionego i suchego oraz przepuszczalnej, lekko zasadowej gleby. Kapary doskonale znoszą suszę i nie wymagają częstego podlewania. Nawożenie nie jest konieczne. Pąki kwiatowe zbieraj regularnie rano, zanim się otworzą, a następnie marynuj w occie lub soli.
Szparagi – wieloletnia inwestycja
Szparagi są doskonałym źródłem kwasu foliowego – szczególnie ważnego dla kobiet w ciąży – oraz witaminy K, która wspiera zdrowie kości i krzepnięcie krwi. Zawierają również błonnik, witaminy z grupy B i przeciwutleniacze.
Delikatne, lekko słodkawe pędy szparagów cenione są w kuchniach całego świata. Możesz je gotować, piec, grillować lub blanszować. Świetnie smakują z masłem i cytryną, sosem holenderskim, parmezanem lub jajkiem. Nadają się do zup, risotto, zapiekanek, sałatek i jako elegancka przystawka. Zarówno szparagi zielone, jak i białe mają podobny smak – różnica polega jedynie na sposobie uprawy.
Uprawa szparagów to wieloletnia inwestycja wymagająca cierpliwości – pełne plony osiągasz dopiero od trzeciego roku. Sadzonki sadź wczesną wiosną w rowkach głębokich na 25–30 cm, w odstępach 40–50 cm, na stanowisku słonecznym. Gleba powinna być lekka, piaszczysto-próchnicza i wzbogacona kompostem. Przez pierwsze dwa lata nie zbieraj plonów, pozwalając roślinom rozwinąć silny system korzeniowy. Regularnie odchwaszczaj i podlewaj w okresach suszy. Zbiór trwa od kwietnia do czerwca – wyłamuj pędy, gdy osiągną 15–20 cm wysokości.
Źródło: deccoria.pl
