Spis treści:
- Fasola z orzełkiem to więcej niż zwykła fasola
- Uprawa fasoli patriotycznej
- Co sadzić obok fasoli z orzełkiem?
- Właściwości i zastosowanie fasoli z orzełkiem w kuchni
Fasola z orzełkiem to więcej niż zwykła fasola
Fasola z orzełkiem wyróżnia się charakterystycznymi nasionami w kolorze białym lub kremowym, ozdobionymi brązowym lub czerwono-brązowym wzorem przypominającym orła. Jej historia sięga XIX wieku i czasów zaborów, kiedy to stała się popularnym symbolem polskości. Jej nasiona przekazywano z pokolenia na pokolenie, zachowując czystość odmiany.
W zaborze rosyjskim uprawa fasoli z orzełkiem była zakazana, a gospodarze po kryjomu sadzili ją między ziemniakami, narażając się na kary. Dziś fasola z orzełkiem przeżywa renesans jako element dziedzictwa kulinarnego i ogrodniczego.
Fasola patriotyczna należy do odmian karłowych, które nie wymagają podpór. Rośliny osiągają wysokość 35–50 cm i charakteryzują się wzniesionym pokrojem – dzięki temu są łatwe w uprawie nawet dla początkujących ogrodników.
Uprawa fasoli patriotycznej
- Siew
Fasola z orzełkiem to roślina ciepłolubna, dlatego wysiewaj ją w drugiej połowie maja, gdy gleba nagrzeje się do temperatury minimum 10–12°C i minie ryzyko przymrozków. Nasiona umieszczaj bezpośrednio w gruncie na głębokość 3–4 cm, zachowując odstępy co 10 cm w przypadku siewu pojedynczego lub co 30 cm w siewie gniazdowym (po 2–3 nasiona w gnieździe). Rzędy powinny być oddalone od siebie o około 40 cm.
- Gleba
Ziemia dla fasoli powinna być żyzna, przepuszczalna i zasobna w próchnicę. Najlepiej sprawdza się podłoże o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 6,0–7,0). Przed siewem możesz wzbogacić glebę kompostem. Fasola jest rośliną bobowatą, która wiąże azot atmosferyczny, dlatego nie wymaga intensywnego nawożenia azotowego.
- Stanowisko
Powinno być słoneczne i osłonięte od silnych wiatrów. Roślina potrzebuje minimum 6–8 godzin bezpośredniego światła dziennie. Ze względu na karłowy charakter odmiany nie musisz instalować podpór, co znacznie upraszcza uprawę i sprawia, że fasola doskonale nadaje się do małych ogrodów i działek.
- Podlewanie
Powinno być regularne, szczególnie w okresie kwitnienia i zawiązywania strąków. Gleba powinna być stale lekko wilgotna, ale nie mokra. Najlepiej podlewać rano lub wieczorem, unikając zwilżania liści. W okresach suszy podlewaj 2–3 razy w tygodniu.
- Nawożenie
Ogranicz do minimum. Wystarczy zastosowanie nawozu fosforowo-potasowego przed siewe m lub w początkowej fazie wzrostu.
Co sadzić obok fasoli z orzełkiem?
Odpowiedni dobór sąsiadujących roślin znacząco wpływa na kondycję i plonowanie fasoli patriotycznej. Najlepszymi towarzyszami dla niej są buraki ćwikłowe, które chronią roślinę przed zgnilizną korzeni, oraz ogórki i dynia.
Doskonałym sąsiedztwem będą także pomidory, które odstraszają mszyce, oraz ziemniaki, kukurydza i seler. Warto również posadzić obok fasoli aksamitki, nagietki lub zioła takie jak cząber i szałwia, które oferują dodatkową ochronę przed szkodnikami.
Unikaj sadzenia fasoli obok cebuli, czosnku, pora i kopru włoskiego, które hamują jej wzrost i mogą zwiększać podatność na choroby. Niezbyt dobrymi sąsiadami są też groch i inne rośliny strączkowe. Fasola nie powinna rosnąć w tym samym miejscu częściej niż raz na 3–4 lata, aby zapobiec gromadzeniu się chorób i szkodników w glebie.
Właściwości i zastosowanie fasoli z orzełkiem w kuchni
Fasola z orzełkiem to źródło wartościowego białka roślinnego, błonnika pokarmowego oraz witamin z grupy B. Zawiera również żelazo, magnez, potas i cynk. Możesz zbierać młode, zielone strąki jako fasolę szparagową lub pozostawić do pełnej dojrzałości i suszyć nasiona.
Dojrzałe nasiona pozyskuje się we wrześniu, gdy strąki zaczną brązowieć i wysychać. Po zbiorze nasiona trzeba dobrze wysuszyć, przechowywać w przewiewnym miejscu, ale w szczelnych pojemnikach. Pędy warto ściąć tuż nad ziemią, ale nie wykopywać korzeni, które będą dalej wzbogacać glebę w azot.
W kuchni fasolę z orzełkiem wykorzystasz podobnie jak inne odmiany fasoli suchej. Wymaga ona namaczania przez 8–12 godzin przed gotowaniem. Świetnie sprawdza się w zupach, potrawach jednogarnkowych, pastach i sałatkach. Charakterystyczny wzór orzełka blednie podczas gotowania, ale nasiona zachowują swoją wartość odżywczą.
Źródło: Deccoria.pl
