Spis treści:
- Szklarnia na koniec sezonu
- Choroby i pasożyty zostają w ziemi
- Oczyszczenie gleby w szklarni – krok po kroku
Szklarnia na koniec sezonu
Po zbiorze plonów w szklarni wciąż zostaje sporo materiału organicznego. To np. resztki łodyg, chwasty, ściółka, a czasem także zeschnięte liście po ostatnich pomidorach. W tych pozostałościach zimują zarodniki grzybów i jaja szkodników. Dlatego tak ważne jest oczyszczenie gleby w szklarni – krok po kroku powinno to wyglądać tak:
- Usuń resztki roślin. Wszystko, co pozostało po uprawach – łodygi, liście, korzenie – należy usunąć. Jeśli rośliny były chore, nie nadają się na kompost. Najlepiej spalić je lub oddać do punktu odbioru bioodpadów. W szczególności dotyczy to roślin porażonych przez Phytophthora infestans (zarazę ziemniaczaną).
- Usuń chwasty. Często są pomijane, a to właśnie one stanowią „magazyn” zarodników i nasion. Chwasty należy usunąć z korzeniami, zanim zdążą się rozsypać i stworzyć tzw. bank nasion w glebie.
- Zdejmij starą ściółkę. Stara słoma, siano, liście – to miejsca, gdzie zimują larwy i patogeny. Ściółkę, która miała kontakt z chorymi roślinami, należy wyrzucić.
- Sprawdź, czy w szklarni są ślimaki i gryzonie. Ślimaki składają jaja w wilgotnych miejscach pod resztkami liści i pod donicami. Warto jesienią przegrabić glebę i ustawić pułapki, które pozwolą ocenić, czy problem występuje.
Gryzonie z kolei szukają schronienia wśród pozostawionych skrzynek czy desek. Dlatego porządek to także sposób na uniknięcie ich obecności.
W ten sposób przygotowujemy glebę do dalszego oczyszczania i regeneracji.
Choroby i pasożyty zostają w ziemi
Wielu ogrodników liczy na to, że zima sama rozwiąże problem. Niestety – większość patogenów przetrwa nawet silne mrozy. W glebie zimują zarodniki grzybów, oospory zarazy ziemniaczanej, jaja owadów i larwy ślimaków. Wiosną wszystko to może ponownie zagrozić młodym sadzonkom.
Dlatego celem jesiennego czyszczenia szklarni jest nie tylko porządek, ale przerwanie cyklu rozwojowego patogenów.
Oczyszczenie gleby w szklarni – krok po kroku
1. Sprzątanie i przekopanie podłoża
Po usunięciu wszystkich roślin i chwastów warto przekopać glebę na głębokość ok. 20 cm. Dzięki temu napowietrzasz podłoże i wystawiasz jego głębsze warstwy na działanie powietrza i promieni słonecznych. To prosty, naturalny sposób ograniczenia liczby patogenów. Po przekopaniu dobrze jest zostawić glebę przez kilka dni odkrytą, aby przesuszyła się i przewietrzyła.
2. Usunięcie pozostałości organicznych
Wszystkie resztki, które mogą się rozkładać, trzeba dokładnie wygrabić. Zaschnięte liście, korzenie, stare korzonki – to materiał, w którym zimują patogeny.
3. Biologiczne oczyszczanie gleby
Warto zastosować biologiczne preparaty z pożytecznymi mikroorganizmami, np. zawierające grzyby. To naturalni przeciwnicy patogenów glebowych. Preparaty te można zastosować po sprzątaniu – podlewa się nimi grządki. W efekcie pożyteczne mikroorganizmy kolonizują glebę i ograniczają rozwój szkodliwych grzybów.
4. Wzbogacenie i przykrycie kompostem
Po oczyszczeniu gleby dobrze jest nałożyć 2–3-centymetrową warstwę dojrzałego kompostu. Zasila on glebę w składniki organiczne, wspiera rozwój mikroflory i tworzy barierę, która utrudnia ponowne uaktywnienie patogenów z głębszych warstw. Nie używaj niedojrzałego kompostu – może zawierać nasiona chwastów lub niedostatecznie rozłożone resztki.
5. Sprawdzenie odczynu pH
Po intensywnym sezonie upraw gleba często staje się zbyt kwaśna. Warto wykonać prosty test pH – optymalny poziom to 6–7. Jeśli ziemia jest kwaśna, można ją skorygować przez dodanie niewielkiej ilości wapna ogrodniczego. Odpowiedni odczyn ogranicza rozwój grzybów i poprawia przyswajalność składników pokarmowych.
6. Dezynfekcja konstrukcji szklarni
Czysta gleba to połowa sukcesu – druga to higiena samej szklarni. Należy umyć szyby lub folię, stoły, półki i narzędzia.
Do mycia dobrze sprawdza się mydło potasowe ogrodnicze z dodatkiem czosnku – jest naturalne, a jednocześnie skutecznie usuwa zabrudzenia i mikroorganizmy.
W przypadku mocnego porażenia chorobami można wykonać siarkowanie szklarni (dotyczy obiektów szklanych, nie foliowych). Polega ono na spaleniu granulowanej siarki w zamkniętym pomieszczeniu, aby dym z dwutlenkiem siarki zniszczył zarodniki grzybów i jaja szkodników. Po zabiegu szklarnię należy dokładnie wywietrzyć.
7. Profilaktyka na kolejny sezon
Oczyszczenie szklarni to także moment, by zaplanować płodozmian. Patogeny specyficzne dla danego gatunku – np. zaraza ziemniaczana dla pomidorów – mogą przetrwać w glebie nawet kilka lat. Dlatego nie warto sadzić co sezon tych samych roślin w tym samym miejscu. W miejscu po pomidorach czy papryce można w przyszłym roku uprawiać np. sałatę, bób lub szpinak, które nie są podatne na te same choroby.
Jeśli uprawiasz w tunelu foliowym, rozważ zmianę jego lokalizacji – nawet o kilka metrów. Zmiana miejsca to prosty sposób, by zminimalizować ryzyko nawrotu chorób glebowych.
Po wykonaniu wszystkich kroków szklarnia jest gotowa do zimowego odpoczynku. Gleba zostaje odkażona, napowietrzona i zasilona, a patogeny pozbawione możliwości przetrwania. Wiosną można bez obaw rozpocząć uprawy – bez ryzyka, że z gleby „obudzą się” choroby z poprzedniego sezonu.
Źródło: deccoria.pl
