Podstawowe zasady formowania
Formowanie drzewek kojarzy ci się ze skomplikowanymi i nietypowymi kształtami? Niesłusznie, ponieważ po takim zabiegu korony drzew mogą mieć kształt zbliżony do naturalnego. Formowanie to nie tylko nadawanie kunsztownej formy, to także takie przycinanie i odginanie gałęzi, żeby te na siebie nie zachodziły.
Formowanie drzew, zarówno owocowych, jak i ozdobnych ma na celu przede wszystkim prześwietlenie rośliny. Oznacza to, że trzeba tak rozsunąć gałęzie, by do wnętrza wpadało światło. Ma to ogromne znaczenie zwłaszcza dla roślin owocowych, gwarantuje bowiem regularne i równomierne owocowanie. Modelowanie drzewek to także sposób na ich zmniejszenie, dzięki czemu zmieszczą się w niedużych ogrodach i można z nich zrobić gęsty żywopłot. Najlepszym przykładem są graby i tuje – w naturze to duże drzewa, ale mocno przycinane i formowanie mają postać gęstych, niższych krzewów. Odpowiednio przycięte drzewka umożliwiają wygodne przeprowadzanie innych zabiegów pielęgnacyjnych np. oprysków.
Zasady cięcia i kształtowania drzew
Cięcie to jedno z najważniejszych elementów dbania o rośliny, od niego zależy, jak będą się rozwijać. Kształtowanie drzew rozpoczyna się już w czasie pierwszego cięcia po posadzeniu – to cięcie jest w zasadzie najważniejsze, bowiem decyduje o tym, czy roślina się zagęści i w którym miejscu się odbije. W czasie cięcia należy zdecydować także, który pęd ma być przewodnikiem i wyciąć wszystkie konkurencyjne pędy. To sprawi, że uprawa będzie łatwiejsza, a korona drzew jest bardziej zwarta i regularna. Należy także wyciąć wszystkie krzyżujące się gałęzie, a także starsze. Po kilku latach skraca się przewodnik, by zahamować wzrost rośliny. Dotyczy to zarówno drzew iglastych, jak i liściastych i owocowych.
Cięcie wykonuje się zawsze o określonej porze, najczęściej wczesną wiosną, lub dwa razy w roku – wiosną i latem. Nie robi się tego na zimę, ponieważ rany nie zdążą zaschnąć. Usuwanie małych gałązek nie wymaga zastosowania maści ogrodniczych, ale już większe konary pozostawiają ranę, która jest jak otwarta brama dla patogenów chorobotwórczych. Formowanie drzew przeprowadza się wyłącznie za pomocą czystego sekatora. Każdorazowo należy go oczyścić i zdezynfekować, by zminimalizować ryzyko przeniesienia chorób grzybowych. Szukasz inspiracji na rośliny do ogrodu? Sprawdź ten artykuł z przeglądem najpopularniejszych drzew ozdobnych.
Jak można przyciąć koronę drzewa?
Zasady formowania, czyli sposób cięcia i odginania pędów, są różne dla różnych typów koron drzew. Formowanie drzew owocowych, zwłaszcza jabłoni, gruszy i wiśni, a także czereśni najczęściej robi się w szpalerach. Doprowadza się do skierowania wszystkich pędów na dwie strony w stosunku do przewodnika. To bardzo dobre rozwiązanie w dużych sadach, ale formowanie w ten sposób drzew rosnących pojedynczo w ogrodach nie jest dobrym pomysłem.
Rośliny ozdobne i owocowe nieprzeznaczone na uprawę handlową można wymodelować na kilka sposobów. W przypadku drzew bezprzewodnikowych, większości roślin ozdobnych oraz wysokich krzewów jak magnolia, bardzo popularna jest korona pucharowa lub kotłowa. Z jednego miejsca na pniu wyrasta najczęściej kilka pędów, które należy odgiąć od pnia na zewnątrz pod kątem ostrym, by tworzyły „puchar”.
W przypadku koron przewodnikowych bardzo często wykorzystuje się formowanie okółkowe lub piętrowe. Jest to trudniejsze, wymaga bowiem odginania pędów za pomocą klipsów ogrodniczych. Powinny być skierowane do przewodnika pod kątem 90 stopni. Okółkowe korony składają się z licznych pędów wokół przewodnika, piętrowe tworzą wokół niego kilka pięter. Bardzo rzadko wykonuje się także tak zwane łuki i świeczniki.
Formowanie drzewek na naturalne
W ogródkach przydomowych zdecydowanie najbardziej popularną formą są korony naturalne. Modelowanie nie jest konieczne. Nie oznacza to jednak, że można je pozostawić samym sobie, żeby rozwijały się w dowolny sposób.
Najważniejsze jest usuwanie nadmiarowych i krzyżujących się pędów. Jeśli chcesz pobudzić plenność drzew owocowych lub kwitnienie drzew ozdobnych, koniecznie skracaj nowo wyrośnięte pędy. To zwiększa dostęp światła do owoców.
