Spis treści:
- Jak rosną arbuzy?
- Odmiany arbuza w Polsce
- Uprawa arbuza krok po kroku - sadzenie, podlewanie, nawożenie, zbiór
- Właściwości arbuza
Jak rosną arbuzy?
Arbuz jest rośliną jednoroczną, która należy do rodziny dyniowatych. Przez wiele lat była to roślina egzotyczna, która trafiała do sprzedaży w sklepach z zagranicy. Dzięki ogromnemu postępowi hodowlanemu roślinę tę można z powodzeniem uprawiać również w Polsce.
Arbuza można uprawiać w gruncie, ale dzięki przycinaniu pędów jest także obecny na grządkach podwyższanych oraz w uprawie pojemnikowej. Arbuz rośnie w formie pnącza, a jego pędy rozgałęziają się i rosną wzdłuż podpór lub po ziemi. Pędy arbuza osiągają długość około 2–3 metrów, a liście w kształcie serca wytwarzają wąsy czepne oraz zalążki kwiatów.
Odmiany arbuza w Polsce
Istnieje wiele różnych odmian arbuza, które można podzielić ze względu na smak i wielkość owoców. W Polsce najczęściej uprawiane są odmiany arbuza o krótszym okresie wegetacji i większej tolerancji na niższe temperatury. Wśród nich największą popularnością cieszą się:
- Złoto Wolicy F1 – o owocach średniej wielkości o masie 3,5-5 kg, kuliste lub kulisto-jajowate, skórka początkowo zielona, w miarę dojrzewania staje się żółta;
- Moro F1 – o charakterystycznej skórce biało–zielonej. Miąższ intensywnie różowy, kruchy, bardzo soczysty i słodki. Owoce małe i średniej wielkości, osiągające masę 3-6 kg;
- Sugar Baby – o ciemnozielonej skórce i słodkim miąższu. Bardzo popularna odmiana arbuza, która dobrze znosi polskie warunki klimatyczne;
- Yellow Wonder – o skórce w intensywnie żółtym kolorze. Miąższ jasnoczerwoni i słodki. Odmiana polecana do uprawy zarówno w gruncie, jak i pod osłonami;
- Minisweet – o mniejszych owocach, która dobrze radzi sobie w polskich warunkach. Charakteryzuje się jasnozieloną skórką i czerwonym miąższem o słodkim smaku;
- Blacktail Mountain – o ciemnozielonej skórce i czerwonym miąższu. Odmiana arbuza o krótkim okresie wegetacji, które jest dobrze przystosowana do warunków klimatycznych w Polsce.
Uprawa arbuza krok po kroku - sadzenie, podlewanie, nawożenie, zbiór
- Stanowisko
Arbuzy najlepiej rosną w ciepłym i nasłonecznionym środowisku. Minimalna temperatura wzrostu rośliny wynosi około 18 st. C, a optymalna od 22 do 28 st. C. Arbuzy wymagają żyznej gleby i bogatej w składniki pokarmowe. Najlepiej rosną w glebach o optymalnym pH wynoszącym od 6,0 do 7,5. Unikaj gleb, które są zbyt gliniaste, zbyt zwięzłe lub zatrzymują nadmiar wody, ponieważ może to prowadzić do gnicia korzeni.
- Sadzenie
Arbuz jest uprawiany wyłącznie z rozsady doniczkowej, którą sadzi się do gruntu w czerwcu. Roślinie należy zapewnić odpowiednio dużo miejsca. Jej pędy osiągają nawet od 2 do 3 metrów długości. Po wsadzeniu sadzonek do gruntu warto zachować rozstaw 80 x 100 cm.
- Podlewanie
Arbuzy potrzebują stałego nawadniania, szczególnie w okresie intensywnego wzrostu i owocowania. Należy utrzymywać glebę wilgotną, przy tym unikać nadmiernego podlewania, które może prowadzić do gnicienia korzeni. Do podlewania arbuzów należy wykorzystywać wodę w temperaturze pokojowej – nie może być ona zimna.
- Nawożenie
Do nawożenia arbuza można stosować naturalne nawozy organiczne, takie jak kompost, obornik, trociny, kompost z liści i nawozy z alg morskich. Można również stosować nawozy mineralne. Warto wybrać nawozy bogate w azot, fosfor i potas, które są niezbędne dla prawidłowego wzrostu i rozwoju rośliny. Dawkowanie nawozów mineralnych powinno być zgodne z zaleceniami producenta i zależeć od analizy gleby.
- Choroby i szkodniki
Arbuzy mogą być podatne na różne choroby, które mogą wpływać na ich wzrost i plonowanie. Alternarioza ogórka, antraknoza dyniowatych, czarna zgnilizna zawiązków i pędów roślin dyniowatych powodują plamy na liściach, a czarna zgnilizna zawiązków i pędów roślin dyniowatych powoduje wyblakłe lub brązowawe miejsca na łodygach i gnicie owoców. Mączniak rzekomy powoduje żółte lub bladozielone plamy na liściach, a mączniak prawdziwy wywołuje białe plamy na liściach.
- Zbiór
Najważniejszym wskaźnikiem dojrzałości arbuza jest jego skórka. Dojrzałe owoce mają matową, aksamitną skórkę, a nie błyszczącą. Również część dolna arbuza, która leżała na ziemi, powinna mieć żółte plamy. Pukanie w skórkę powinno również dawać głuchy dźwięk. Czas potrzebny do zbioru arbuza różni się w zależności od odmiany. Na ogół jednak większość odmian arbuza osiąga dojrzałość po około 70–90 dniach od posadzenia sadzonek.
Właściwości arbuza
Arbuz składa się głównie z wody, co pomaga w utrzymaniu odpowiedniego poziomu nawodnienia organizmu. Ponadto arbuz jest źródłem witamin, zwłaszcza witaminy C, która pełni ważną rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Owoc ten zawiera również witaminę A, która jest istotna dla zdrowia skóry, wzroku i błon śluzowych.
Arbuz dostarcza spore ilości składników mineralnych, takich jak potas, który pomaga w utrzymaniu równowagi elektrolitowej, regulacji ciśnienia krwi i funkcji mięśni. Dobroczynne właściwości arbuza to także niewielkie ilości magnezu i żelaza. Owoc dostarcza także pewne ilości błonnika, który może pomóc w regulacji trawienia i utrzymaniu zdrowego układu pokarmowego.
